II SAB/Sz 77/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Sędzia WSA Arkadiusz Windak po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku P. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie z Jego skargi na bezczynność Prokuratora w przedmiocie udzielenia informacji publicznej p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy Postanowieniem z dnia [...] r. (doręczonym w dniu [...] r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił jako niedopuszczalną skargę P.J. na bezczynność Prokuratora Okręgowego w [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. W dniu [...]r. P.J. złożył wniosek o ustanowienie radcy prawnego w celu sporządzenia skargi kasacyjnej. Powyższy wniosek został uzupełniony pismami z dnia [...] r. Zakres żądania został rozszerzony o zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie posiada majątku, uzyskuje dochód z "ZUS opieka urząd" w kwocie [...] zł miesięcznie i ponosi wydatek z tytułu alimentów w kwocie [...] zł miesięcznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Istotą prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest umożliwienie osobom, które nie posiadają ku temu własnych środków, dochodzenia przed sądem swych praw. Z treści wniosku P.J. o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie wynika, że sytuacja materialna skarżącego, co do zasady powinna uzasadniać pozytywne rozpatrzenie wniosku. Rozważając tę kwestię, nie sposób jest jednak poprzestać wyłącznie na argumencie materialnym. Nie da się bowiem nie widzieć, że wnioski P.J. rozpatrywane są na posiedzeniach niejawnych, na które w bieżącym roku zostało skierowanych i rozpoznanych kilkadziesiąt innych wniosków o przyznanie prawa pomocy złożonych przez tego samego skarżącego. W tej sytuacji, mimo że Sąd ma świadomość istnienia takiej dominującej wykładni przepisów o prawie pomocy, która sprowadza się do dopuszczalności rozważania przesłanek ustawowych prawa pomocy wynikających z art. 252 § 1 w związku z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) tylko w kontekście okoliczności konkretnej sprawy, to jednak widzi uzasadnioną potrzebę dokonania szerszej oceny wniosku. Mianowicie, wniosek P.J. o przyznanie prawa pomocy dotyczy sprawy, której przedmiot jest związany z ustawą z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198). Okoliczność, że każdy ma prawo do uzyskania posiadanej przez zobowiązany podmiot informacji będącej informacją publiczną bez obowiązku wykazania swojego interesu prawnego lub faktycznego (z wyjątkiem wniosku o udzielenie informacji przetworzonej) nie jest, zdaniem Sądu, równoznaczna z uznaniem nadużywania tego prawa za przesłankę nie mającą znaczenia przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w takiej sprawie. Zdaniem Sądu, zasada rozpatrzenia wniosku o prawo pomocy w sposób zindywidualizowany, to znaczy odrębnie w każdej sprawie, nie może być stosowana automatycznie w sytuacji, gdy osoba żądająca ochrony sądowej celowo i wyłącznie dla własnej satysfakcji wynikającej z samego wdania się w spór wnosi skargi do sądu. Tymczasem z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w przypadku P.J., który najpierw zasypuje podmioty zobowiązane wnioskami o udzielenie informacji publicznej, po czym wnosi równie liczne skargi w trybie tej ustawy do sądu administracyjnego. Forma składanych do organów wniosków o udzielenie informacji publicznej, jak i skarg wnoszonych w tych sprawach do Sądu, a zwłaszcza sporządzanie ich na wąskich paskach papieru, formułowanie treści w sposób chaotyczny, często niezrozumiały lub nieczytelny, rodzaj żądanych informacji, posługiwanie się metodą powielaczową i zwielokrotnianie wniosków dowodzi, że istotą działania strony nie jest uzyskanie informacji w ramach takiego prawa, a następnie uzyskanie ochrony sądowej w razie niezałatwienia wniosku, lecz "tworzenie spraw" i angażowanie rzeszy ludzi zajmujących się wyłącznie jego sprawami. Z repertorium Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wynika, że P.J. licząc od [...] r. wniósł ogółem [...] skarg i wniosków do Sądu, z tego [...] skarg na bezczynność oraz [...] wniosków o wymierzenie grzywny, przy czym ogółem do Sądu wpłynęło [...] skarg na bezczynność oraz [...] wniosków o wymierzenie grzywny (vide: notatka urzędowa Kierownika Sekretariatu Wydziału II z dnia [...]r.). Wszystko to świadczy o tym, że P.J. wnosząc skargi do Sądu w omawianych sprawach nie działa w imię ochrony swych praw, lecz korzysta z nich w sposób nadmierny i bez żadnej, logicznie uzasadnionej potrzeby. W tym stanie rzeczy domaganie się przez skarżącego (notabene dość często przyjeżdżającego ze [...] do Sądu w Szczecinie i niewątpliwie ponoszącego nakłady związane ze składaniem w Sądzie skarg, co podważa wiarygodność Jego oświadczeń o stanie materialnym) przyznania prawa pomocy, a zatem domaganie się przerzucenia kosztów postępowania sądowego w Jego sprawach na Skarb Państwa, którego budżet jest wypracowany przez ogół obywateli, stanowi przejaw dążności do nadużywania tego prawa i kłóci się z ratio legis instytucji prawa pomocy. Podobnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, iż okoliczność ponoszenia przez skarżącego nakładów związanych z wnoszeniem licznych skarg i zażaleń poddaje w wątpliwość prawdziwość danych wskazanych przez skarżącego w oświadczeniu o stanie majątkowym, które nie odzwierciedlają jego rzeczywistej sytuacji majątkowej (por. postanowienie NSA z dnia 27 lutego 2009 r. sygn. akt I OZ 127/09, publ. na stronie internetowej http://www.orzeczenia.nsa.gov.pl/). Dodatkowo należy podnieść, że wyżej zasygnalizowana wątpliwość co do wiarygodności oświadczeń P.J. znajduje również oparcie w okolicznościach znanych Sądowi z urzędu. Mianowicie w zakończonych nieprawomocnymi wyrokami sprawach P.J. o sygn. akt II SA/Sz 60/08 (dotyczącej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] w przedmiocie zasiłku stałego) oraz o sygn. akt II SA/Sz 947/08 (dotyczącej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] w przedmiocie zasiłku stałego) skarżący twierdził, że jego faktyczne wydatki są wyższe niż ustalił organ, bowiem uiszcza na rzecz dziecka alimenty w kwocie wyższej niż zasądzone. Powyższe wskazuje na to, że P.J. swoje oświadczenie o stanie dochodów i wydatków modyfikuje w zależności od jego potrzeb w konkretnej sprawie. Z tych wszystkich względów należało orzec jak na wstępie na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.