II SAB/Sz 78/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik (spr.), Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi J. R. na bezczynność Prezydenta Miasta Koszalin w przedmiocie rozpoznania wniosku oddala skargę. Inwestor Z. R. w dniu 29 października 2024 r. (data wpływu do Urzędu Miejskiego w K.) wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości - działki nr [...], położonej przy [...] w K., obręb [...] miasto K., stanowiącej własność J. R. (dalej zwany jako: "Skarżący") celem wykonania robót budowlanych, polegających na rozbiórce ocieplenia elewacji ściany szczytowej budynku nr [...]okalizowanego na działce nr [...], w granicy z działką nr [...], a następnie ponowne wykonanie ocieplenia na całej ścianie i wykonanie elewacji budynku. Z treści wniosku wynika, że roboty rozbiórkowe objęte są ostateczną i prawomocną decyzją Zachodniopomorskiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 maja 2022 r., znak: WOA.7722.101.2020.RK o nakazie rozbiórki, zaś ponowne wykonanie ocieplenia i elewacji nastąpi w oparciu o prawomocną decyzję Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia 23 czerwca 2017 r. o pozwoleniu na budowę. Następnie organ I instancji, stosownie od art. 61 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie orzeczenia o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości - pismo z dnia 27 listopada 2024 r., znak: [...]. W zawiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego, stosownie do art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego, pouczono strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania doręczone zostało ostatniej ze stron w dniu 19 grudnia 2024 r. Powyższa przesyłka pomimo dwukrotnego awizowania przez operatora pocztowego nie została odebrana przez Skarżącego i nastąpił zwrot do urzędu w dniu 5 grudnia 2024 r. W dniu 19 grudnia 2024 r. Skarżący złożył w organie I instancji oświadczenie o zapoznaniu z aktami sprawy w przedmiocie wydania decyzji w oparciu art.47ust. 2 Prawa budowlanego. W następstwie wszczęcia postępowania Prezydent Miasta wezwał inwestora do uzupełnienia wniosku, zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, poprzez uzyskanie przez niego zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu na wejście oraz przedłożenie uzgodnień w zakresie sposobu, zakresu i terminu korzystania z tych obiektów oraz ewentualną rekompensatę z tego tytułu, bądź odmowy zgody na wejście na sąsiednią nieruchomość należącą do Skarżącego. W dniu 8 stycznia 2025 r. pełnomocnik inwestora wezwała Skarżącego do przedstawienia warunków wejścia na jego nieruchomość, bądź odmowę zgody. Pełnomocnik inwestora w dniu 17 stycznia 2025 r. (data wpływu do organu 22 stycznia 2025 r.), złożyła wniosek do organu prowadzącego postępowanie o przedłużenie postępowania do 30 marca 2025 r. z uwagi na to, iż nie otrzymała stanowiska J. R. - strony postępowania. Skarżący w dniu 18 marca 2025 r. w formie elektronicznej przekazał ponaglenie do Wojewody Zachodniopomorskiego w Szczecinie za pośrednictwem organu I instancji. W uzasadnieniu ponaglenia Skarżący wskazał, że organ nie podejmuje żadnych działań zmierzających do załatwieniu sprawy, jedynie bezzasadnie przedłuża termin jej załatwienia. Wojewoda Zachodniopomorski, po rozpatrzeniu ponaglenia, postanowieniem wydanym w dniu 19 lutego 2025 r. znak sprawy: AP-2.7840.20.2025.PZ, nie stwierdził bezczynności Prezydenta Miasta w załatwieniu sprawy. W uzasadnieniu ww. postanowienia wskazano, że organ I instancji, z uwagi na podjęcie przez inwestora próby uzyskania porozumienia w przedmiocie wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości celem wykonania prac budowlanych, pismem na wniosek inwestora przedłużył termin załatwienia sprawy do 30 marca 2025 r. Ponadto, Wojewoda wskazał, że rozstrzygnięcie w sprawie wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości jest wynikiem braku zgody właściciela tej nieruchomości. Mając na uwadze powyższe, przeanalizować zatem należało sekwencję czynności Skarżącego i organu, które miały miejsce w spornym postępowaniu, co pozwoliło na zajęcie stanowiska, że Prezydent Miasta nie dopuścił się bezczynność w załatwieniu sprawy. W dniu 18 marca 2025 r. Skarżący złożył skargę na bezczynność w prowadzeniu postępowania przez organ – Prezydenta Miasta w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji. Skarżący zażądał uznania, że nastąpiła bezczynność organu i że miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, domagał się zobowiązania organu do niezwłocznego załatwienia sprawy oraz zasądzenia na jego rzecz kwoty pieniężnej na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, że skarga została wniesiona w okresie przedłużonego terminu do rozpatrzenia sprawy. Prezydent wyjaśnił, że Skarżący, nie będąc inwestorem, zarzuca bezczynność organowi, będąc jednocześnie zobowiązanym do wyrażenia zgody na wejście na jego nieruchomość. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga na bezczynność prowadzenia postępowania przez Prezydenta Miasta podlegała oddaleniu. Ocena zasadności skargi na bezczynność (przewlekłość) organu administracji poprzedzona jest – dokonywaną przez Sąd – oceną dopuszczalności tego środka prawnego. Stosownie bowiem z art. 53 § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") skargę o wskazanym wyżej przedmiocie można wnieść w każdym czasie po uprzednim wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W tej sprawie należy stwierdzić, że analizowany warunek dopuszczalności skargi został spełniony, albowiem nie ulegało wątpliwości to, że pisma strony skarżącej z 10 września 2024 r. i z 3 października 2024 r. miały taki właśnie charakter. Na marginesie dostrzec trzeba, że choć pierwsze ze wskazanych wyżej ponagleń ocenione zostało przez organ jako przedwczesne, to jednak w orzecznictwie zasadnie się przyjmuje, że wniesienie ponaglenia przed upływem terminu na załatwienie sprawy (art. 37 § 3a k.p.a.), nie skutkuje niedopuszczalnością skargi na bezczynność lub przewlekłość (por. wyrok NSA z 20.02.2025 r., sygn. akt II OSK 2141/24). Definicja "bezczynności" organu administracji publicznej zawarta jest w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. Stosownie do tego przepisu, bezczynność występuje wówczas, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1. Z kolei, "przewlekłość" (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.) definiowana jest jako stan, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Sąd akceptuje w całości stanowisko organu, że rozpoznając wniosek o zezwolenie na wejście na sąsiednią nieruchomość na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 725 ze zm.), dalej jako: "p.b.", organ obowiązany jest zaś ustalić spełnienie przesłanek dopuszczalności rozstrzygnięcia o prawie wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości. Przesłanki te precyzuje ust. 1 tego przepisu i są to: potrzeba wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych, do wykonania których niezbędne jest wejście na teren sąsiedniej nieruchomości oraz uprzednie podjęcie próby uzyskania takiej zgody od właściciela nieruchomości sąsiedniej, zakończone niepowodzeniem. Dopiero łączne spełnienie ww. przesłanek umożliwia wydanie decyzji o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości. Jednocześnie badając niezbędność wejścia na nieruchomość sąsiednią, o której mowa w art. 47 p.b., organ administracji rozpatrując wniosek na podstawie art. 47 ust. 2 p.b. obowiązany jest ustalić spełnienie przesłanek dopuszczalności rozstrzygnięcia o prawie wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, przy czym ograniczenie to może mieć charakter dobrowolny (gdy sąsiad wyraża zgodę na wejście na jego posesję) lub przymusowy w drodze decyzji. Ten tryb rozstrzygnięcia o prawie wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości jest dopuszczalny jednak wyłącznie po wcześniejszym podjęciu przez inwestora prób uzgodnienia z sąsiadem warunków wejścia na teren jego nieruchomości i w sytuacji braku powodzenia takich działań. Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie skarga na bezczynność organu została wniesiona w okresie przedłużonego postępowania, przy jednoczesnym ustaleniu, że w dacie orzekania przez skład orzekający legalność podstaw przedłużenia postępowania była przedmiotem kontroli i nie pozwalała Sądowi na uwzględnienie skargi na bezczynność. W uwzględnieniu bowiem takiej skargi sąd ma obowiązek zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu. Koniecznym zaś warunkiem dla takiego zobowiązania jest stwierdzenie, że bieg terminów do załatwienia sprawy przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego nie jest wstrzymany. Organ administracji rozpatrując wniosek na podstawie art. 47 ust. 2 p.b. obowiązany jest ustalić spełnienie przesłanek dopuszczalności rozstrzygnięcia o prawie wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, przy czym ograniczenie to może mieć charakter dobrowolny (gdy sąsiad wyraża zgodę na wejście na jego posesję) lub przymusowy w drodze decyzji. Ten tryb rozstrzygnięcia o prawie wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości jest dopuszczalny jednak wyłącznie po wcześniejszym podjęciu przez inwestora prób uzgodnienia z sąsiadem warunków wejścia na teren jego nieruchomości i w sytuacji braku powodzenia takich działań. W ocenie Sądu w tej sprawie nie ma mowy o bezczynności organu wobec wymogu, o którym mowa wyżej, bowiem prowadząc postępowanie, organ prawidłowo przeanalizował złożony wniosek i niezwłocznie zobowiązał inwestora do uzupełnienia wniosku o zgodę wynikającą z przepisu art. 47 p.b., bądź dostarczenie odmowy wyrażenia zgody na zajęcie sąsiedniej nieruchomości. Stąd prawidłowe było działanie organu polegające najpierw na wyznaczeniu terminu do uzupełnienia wniosku, a dalej odpowiednio wydłużenie terminu na załatwienie sprawy, niedające się zakwalifikować jako przewlekłość postępowania, o której mowa w k.p.a. Zmierzało ono bowiem do należytego wyjaśnienia istotnych w sprawie okoliczności. Zasada szybkości i prostoty postępowania określona w art. 12 k.p.a. nie może prowadzić do naruszenia innych ogólnych zasad postępowania administracyjnego, takich jak zasada prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), czy też odpowiednie prowadzenie postępowania dowodowego (art. 77 k.p.a.). Postawa Skarżącego – zwłoka w udzieleniu zgody na zajęcie jego nieruchomości i ustalenia warunków, bądź odmowa zgody przyczyniła się do tego, że powyższa sprawa nie została rozstrzygnięta w terminie przewidzianym przez k.p.a. W tych uwarunkowaniach brak więc było podstaw do stwierdzenia bezczynności organu. Mając powyższe na uwadze, Sąd skargę oddalił, o czym orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.