II SAB/Sz 81/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Przewodniczący asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi N. S. na bezczynność Nadleśniczego Nadleśnictwa w przedmiocie rozpoznania odwołania dotyczącego szacowania szkód łowieckich postanawia I. odrzucić skargę, II. zwrócić N. S. kwotę [...] ([...] ) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi. W dniu 26 lutego 2025 r. N. S. (dalej: "skarżący") nadał w urzędzie pocztowym skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na bezczynność Nadleśniczego Nadleśnictwa B. w przedmiocie rozpatrzenia odwołania dotyczącego szacowania szkód łowieckich stwierdzonych protokołem z dnia 11 lutego 2025 r. Z uzasadnienia skargi wynika, że skarżący w dniu 30 stycznia 2025 r., działając jako pełnomocnik T. B., złożył wniosek o szacowanie szkód łowieckich w uprawie rzepaku ozimego do Koła Łowieckiego "[...] w S.. Szacowanie odbyło się w dniu 5 lutego 2025 r., jednak skarżący nie zgodził się z jednostronnymi ustaleniami Koła, dlatego złożył odwołanie do Nadleśniczego Nadleśnictwa B. W dniu wniesienia odwołania Nadleśniczy bezprawnie odmówił dokonania oględzin, na co zgodnie z Prawem łowieckim ma 3 dni, nie rozpoznał też odwołania, na co ustawa przewiduje termin nie dłuższy niż 7 dni. Skarżący podniósł, że jako przedstawiciel rolnika, musi stosować się do przepisów prawa, planować poszczególne czynności i mieć pewność, że właściwy organ rozpozna odwołanie w terminie. Nadleśniczy Nadleśnictwa B. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie z tego względu, że skarżący jest pełnomocnikiem rolnika T. B. w postępowaniu dotyczącym szacowania szkód łowieckich, nie jest więc osobą uprawnioną do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność w zakresie rozpatrzenia tego odwołania. Tymczasem skargę na bezczynność N. S. wniósł we własnym imieniu, nie jako pełnomocnik poszkodowanego rolnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej "p.p.s.a.") uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Zatem krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi jest ściśle określony. Z art. 3 § 2 pkt 1 i pkt 8 p.p.s.a. wynika, że skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność jest więc istnienie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu. W niniejszej sprawie zgłoszenia szkód łowieckich skarżący dokonał jako pełnomocnik posiadacza uprawy T. B.. Zatem tylko ta osoba może być adresatem decyzji ustalającej wysokość odszkodowania, wydanej na skutek odwołania do Nadleśniczego, a w sytuacji gdy organ pozostaje bezczynny ma interes prawny w zaskarżeniu tej bezczynności do sądu administracyjnego. Należy zauważyć, że uwzględnienie przez sąd skargi na bezczynność organu polega na zobowiązaniu tego organu do wydania w określonym terminie decyzji (art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Postępowania sądowego mającego na celu zwalczenie bezczynności organu nie może uruchomić podmiot nie mający interesu prawnego w sprawie w której organ pozostaje w bezczynności. Legitymacja do złożenia skargi została bowiem oparta na kryterium interesu prawnego, co oznacza, że ze skargą może wystąpić - co do zasady - podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Kryterium "interesu prawnego" ma charakter materialnoprawny. Innymi słowy interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się tym, iż działa on bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienia z nałożonego obowiązku. Decyzja lub bezczynność organu administracji musi dotyczyć interesu prawnego skarżącego, który musi być własny, indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego. Mieć interes prawny to tyle, co wskazać przepis prawa uprawniający dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej. Uprawnienie do złożenia skargi uzależnione jest od wykazania interesu prawnego pojmowanego jako istnienie związku między strefą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę, a aktem, czynnością lub bezczynnością organu administracji publicznej. Skarga wniesiona przez podmiot, który nie może mieć legitymacji skargowej, podlega odrzuceniu. Z art. 46 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 539) wynika, że wniosek o szacowanie szkód wyrządzonych w uprawach rolnych przez dziki, łosie, jelenie, daniele i sarny, w tym o ustalenie wysokości odszkodowania, może złożyć właściciel albo posiadacz gruntów rolnych do dzierżawcy lub zarządcy obwodu łowieckiego. Osobie tej przysługuje także prawo do wniesienia odwołania do nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkody (art. 46d ust. 1 tej ustawy). Z ww. przepisów wynika, że stroną postępowania dotyczącego szacowania szkód łowieckich jest właściciel lub posiadacz gruntów rolnych. Żaden inny podmiot, poza właścicielem lub posiadaczem gruntów rolnych na terenie których wystąpiła szkoda, nie ma legitymacji strony w tym postępowaniu i nie może wnieść skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu. W postępowaniu dotyczącym szacowania szkody łowieckiej właściciel lub posiadacz gruntu może działać przez pełnomocnika, ale pełnomocnik nie może być adresatem decyzji wydanej przez nadleśniczego ustalającej wysokość odszkodowania na podstawie art. 46e ust. 1 ustawy Prawo łowieckie, nie ma też legitymacji do wniesienia we własnym imieniu skargi na bezczynność organu polegającej na nierozpoznaniu odwołania w terminie. Należy wyjaśnić, że skarżący nie może wnieść skargi do sądu administracyjnego także jako pełnomocnik T. B., bowiem stosownie do treści art. 35 § 1 p.p.s.a. pełnomocnikiem strony może być wyłącznie adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również małżonek, rodzeństwo, wstępni lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. N. S. wniósł do Sądu skargę na bezczynność organu w sprawie, w której nie wystąpił we własnym imieniu z żądaniem przyznania odszkodowania za szkody łowieckie. Nie ma więc własnego interesu prawnego we wniesieniu skargi na bezczynność organu. W tym stanie rzeczy skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. O zwrocie wpisu od skargi w wysokości 100 zł Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a.