II SAB/Sz 82/19

WyrokWSA w Szczecinie2019-11-07

Skład orzekający: Stefan Kłosowski, Katarzyna Sokołowska, Danuta Strzelecka-Kuligowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie skierowania skarżącej do Domu Pomocy Społecznej, i czy przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie skierowania skarżącej do Domu Pomocy Społecznej, uznając, że organ nie wykazał należytej staranności w organizacji postępowania, co doprowadziło do jego nieuzasadnionego przedłużenia. Jednocześnie sąd uznał, że przewlekłość ta nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, ponieważ organ informował stronę o przyczynach opóźnień i wyznaczał nowe terminy zakończenia postępowania, a trudności w uzupełnieniu dokumentacji wynikały również z sytuacji wnioskodawczyni.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na przewlekłość postępowania Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w sprawie skierowania jej do domu pomocy społecznej. Wniosek został złożony w kwietniu 2018 r., a decyzja została wydana w styczniu 2019 r. Skarżąca zarzuciła organowi opieszałość, naruszenie zasad K.p.a. i ustawy o pomocy społecznej, domagając się stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, przyznania odszkodowania i zwrotu kosztów. Organ argumentował, że opóźnienia wynikały z konieczności uzupełnienia dokumentacji medycznej, w tym zaświadczenia od psychiatry, co było utrudnione ze względu na zmianę miejsca pobytu skarżącej i brak możliwości uzyskania dokumentu.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, ale nie miało ono miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 listopada 2019 r. sprawy ze skargi S. F. na przewlekłość postępowania Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S. w przedmiocie rozpoznania wniosku I. stwierdza, że Prezydent Miasta S., z upoważnienia którego działał Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie, dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie wydania decyzji w przedmiocie skierowania skarżącej S. F. do Domu Pomocy Społecznej, II. uznaje, że przewlekłość, o której mowa w punkcie I nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. S. F. (zwana dalej: "wnioskodawczynią" lub "skarżącą"), reprezentowana przez pełnomocnika (syna), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w S. w sprawie wydania decyzji w przedmiocie skierowania skarżącej do domu pomocy społecznej. Wyłaniający z akt sprawy jej stan faktyczny przedstawia się następująco. W dniu [...] kwietnia 2018 r. wpłynęło do organu pismo wnioskodawczyni, reprezentowanej przez syna, z wnioskiem o skierowanie jej do domu pomocy społecznej. Pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. organ wezwał skarżącą do usunięcia, wymienionych w tym piśmie braków wniosku, ze wskazaniem, że ich nieusunięcie spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. W dniu [...] kwietnia 2018 r. został przeprowadzony wywiad środowiskowy, w czasie którego wnioskodawczyni potwierdziła, że chce ubiegać się o skierowanie do domu pomocy społecznej (w skrócie "DPS"). W dniu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego wnioskodawczyni nie posiadała zaświadczenia lekarskiego o stanie zdrowia ze wskazaniem typu DPS, do którego powinna zostać skierowana oraz kopii dokumentacji medycznej dotyczącej dotychczasowego leczenia. Do dostarczenia ww. dokumentów zobowiązał się wówczas pełnomocnik wnioskodawczyni. Pismem z dnia [...] maja 2018 r. organ poinformował wnioskodawczynię o nierozpatrzeniu sprawy i wskazał nowy termin zakończenia postępowania – [...] czerwca 2018 r. W dniu [...] maja 2018 r. do organu wpłynęła dokumentacja medyczna, w tym kopia zaświadczenia lekarza psychiatry z dnia [...] października 2017 r. dotycząca wnioskodawczyni z rozpoznaniem zaburzeń zachowania i emocji. Pismem organu z dnia [...] czerwca 2018 r. wnioskodawczyni ponownie została poinformowana o nierozpatrzeniu sprawy i nowym terminie zakończenia postępowania – [...] lipca 2018 r. W piśmie tym organ wskazał na konieczność dostarczenia przez wnioskodawczynię zaświadczenia lekarskiego od lekarza psychiatry o stanie zdrowia ze wskazaniem typu domu pomocy społecznej, do którego powinna zostać skierowana. W dniu [...] lipca 2019 r. wpłynęło do organu pismo pełnomocnika wnioskodawczyni z informacją, że przebywa ona w Domu [...] S.. Wyjaśnił, że nie dysponuje zaświadczeniem od lekarza psychiatry, nie może zorganizować wizyty. Żaden lekarz nie przyjedzie ze S. na wizytę do S. ([...] km). Podał, że poprosił Dom Opieki o załatwienie wizyty psychiatry. Pełnomocnik wniósł też o zakończenie postępowania, a nie jego odwlekanie. Pismem z dnia [...] lipca 2018 r. organ poinformował wnioskodawczynię o nierozpatrzeniu sprawy, bieżących czynnościach w sprawie i wskazał nowy termin zakończenia postępowania – [...] sierpnia 2018 r. Wskazał, że rzeczone zaświadczenie lekarskie nie zostało dostarczone. W związku z brakiem odpowiedzi od wnioskodawczyni, organ pismem z dnia [...] lipca 2018 r., wystąpił do Domu [...] S., gdzie wówczas przebywała wnioskodawczyni, o przesłanie dokumentacji niezbędnej do zakończenia postępowania. W dniu [...] sierpnia 2018 r. z ww. placówki wpłynęła odpowiedź, że nie posiada zaświadczenia lekarza psychiatry odnośnie stanu zdrowia mieszkanki. W dniu [...] sierpnia 2018 r. organ wystąpił z wnioskiem do lekarza psychiatry, (który uprzednio wystawił zaświadczenie z dnia [...] października 2017 r.) z prośbą o wydanie zaświadczenia o aktualnym stanie zdrowia wnioskodawczyni z rozpoznaniem chorób oraz podaniem informacji do jakiego typu domu pomocy społecznej powinna zostać skierowana. W dniu [...] września 2018 r. wpłynęła odpowiedź ww. lekarza, w którym wskazał, że wnioskodawczyni nie znajduje się obecnie pod jego opieką. Pismem z dnia [...] września 2018 r. organ poinformował wnioskodawczynię o nierozpatrzeniu sprawy, czynnościach podjętych w sprawie i wskazał nowy termin zakończenia postępowania – [...] listopada 2018 r. W dniu [...] października 2018 r. pełnomocnik wnioskodawczyni pocztą e-mail poinformował organ, że nie jest możliwe załatwienie zaświadczenia od lekarza psychiatry. Oświadczył, że psychiatra zamówiony przez dom opieki społecznej odmówił wydania zaświadczenia. Ponownie zwrócił się o przydzielenie wnioskodawczyni miejsca w DPS. W dniu [...] października 2018 r. do organu wpłynęła dokumentacja medyczna, w tym zaświadczenie lekarskie przesłane przez Dom [...] S., z informacją dotyczącą stanu zdrowia wnioskodawczyni ze wskazanym typem domu pomocy społecznej, do którego powinna zostać skierowana. Dnia [...] grudnia 2018 r. pocztą e-mail wpłynęła do organu informacja od pełnomocnika wnioskodawczyni, iż obecnie przebywa ona w Domu [...] R. wskazując dokładny adres. Pełnomocnik zwrócił się ponownie z prośbą o skierowanie wnioskodawczyni do domu pomocy społecznej. Pismem z dnia [...] listopada 2018 r. organ poinformował wnioskodawczynię o nierozpatrzeniu sprawy, bieżących czynnościach w sprawie i wskazał nowy termin zakończenia postępowania – [...] grudnia 2018 r. W dniu [...] grudnia 2018 r. wpłynęło za pośrednictwem organu I instancji pismo pełnomocnika wnioskodawczyni z dnia [...] grudnia 2018 r., kierowane go Samorządowego Kolegium Odwoławczego z wnioskiem o przyspieszenie przydzielenia wnioskodawczyni miejsca w DPS ze skargą na opieszałość organu. Pismem z dnia [...] grudnia 2018 r. organ poinformował wnioskodawczynię, że jej wniosek z dnia [...] kwietnia 2018 r. nie został rozpatrzony. W związku ze zmianą miejsca pobytu wnioskodawczyni zaszła konieczność przeprowadzenia aktualizacyjnego wywiadu środowiskowego. Z tego względu postępowanie zostało przedłużone do dnia [...] stycznia 2019 r. Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2018 r. organ I instancji zwrócił się do Ośrodka Pomocy Społecznej w D. (właściwego wg aktualnego miejsca pobytu wnioskodawczyni) o udostępnienie danych ze zbioru danych dot. wnioskodawczyni. W tym samym dniu organ poinformował pełnomocnika skarżącej, że postępowanie obecnie się toczy. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało za zasadne ponaglenie wnioskodawczyni wskazując, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, lecz nie miało ono cech rażącego naruszenia prawa. W dniu [...] stycznia 2019 r. wpłynął do organu od ww. Ośrodka Pomocy Społecznej dokument z wywiadu środowiskowego wraz dokumentacją dotyczącą wnioskodawczyni. Dnia [...] r. organ I instancji wydał decyzję o skierowaniu wnioskodawczyni do domu pomocy społecznej dla osób w podeszłym wieku oraz osób przewlekłe somatycznie chorych w S.. Od powyższej decyzji nie zostało wniesione odwołanie. W powołanej na wstępie skardze do Sądu (wniesionej za pośrednictwem organu, data wpływu [...] sierpnia 2019 r.) skarżąca, działając przez pełnomocnika zarzuciła organowi naruszenie art. 7, art. 8, art. 12, art. 35 § 1 w zw. z art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.), a także art. 54 i art. 59 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej oraz wniosła o: 1) stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 2) przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości [...] zł, 3) zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącej według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżąca podkreśliła, że od dnia złożenia wniosku w niniejszej sprawie minęło 9 miesięcy. Zachowanie organu świadczy o celowym i świadomym wydłużaniu postępowania, co niewątpliwie narusza powołane w skardze ogólne zasady postępowania administracyjnego. Dowodem na tę okoliczność jest poszukiwanie przez organ kolejnych powodów, dla których tok postępowania był wstrzymywany: niezasadne odwlekanie i przeciąganie postępowania, pozbawione podstaw wydłużenia terminu rozstrzygnięcia w sprawie. Postępowanie organu jest, zdaniem skarżącej, wyrazem lekceważenia prawa, praw strony, dla której wydanie decyzji o umieszczeniu jej w DPS było nad wyraz wskazane stanem zdrowia, stąd strona wniosła o stwierdzenie, że niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, oraz wniosła o orzeczenie na rzecz skarżącej kwoty zgodnie z art. 149 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w wysokości [...] zł. Wnosząc o zasądzenie ww. sumy, skarżąca podkreśliła, że przewlekłość postępowania miała charakter ciągły, organ zaś lekceważył wszelkie wnioski i ponaglenia w tym zakresie. Według skarżącej, ciąg czynności podejmowanych przez organ w postępowaniu wszczętym wnioskiem złożonym w rozpoznawanej sprawie nie pozostawia wątpliwości co do tego, że organ prowadził postępowanie opieszale i z naruszeniem wynikających z procedury administracyjnej terminów załatwienia sprawy. Za taką oceną przemawiają takie okoliczności jak lekceważące i bezpodstawne, co najmniej sześciokrotne wyznaczanie nowego terminu, także już po upływie poprzednio wyznaczonego terminu. Przyczyny braku działania organu nie były wyjaśniane stronie postępowania, co stanowiło oczywistą obrazę art. 36 k.p.a. Za przewlekłością postępowania przemawia ponadto niedopuszczalne wystosowanie do wnioskodawcy wezwania do usunięcia braków formalnych wniosku, a także niesłuszna "przewłoka" w wydaniu decyzji w sprawie, pomimo braku przesłanek prawnych dla takiego działania. W piśmie z dnia [...] września 2019 r., ustosunkowując się do skargi, organ przedstawił przebieg postępowania od momentu złożenia przez skarżącą wniosku z dnia [...] kwietnia 2018 r. o skierowanie jej do DPS do momentu wydania decyzji z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2017) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola sądowoadministracyjna obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany granicami i wnioskami skargi oraz z powołaną podstawą prawną. W przedmiotowej sprawie, przeprowadzona kontrola w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., według wskazanego kryterium legalności, doprowadziła Sąd do stwierdzenia, że skarga jest częściowo zasadna. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Stosownie do art. 149 § 2 ww. ustawy, sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W przedmiotowej sprawie skarżąca wniosła skargę na przewlekłość postępowania administracyjnego Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w sprawie rozpoznania wniosku o skierowanie do domu pomocy społecznej skarżącej. Z uwagi na zakreślony skargą przedmiot przewlekłości, zakresem kontroli sądowej objęty jest przedział czasowy postępowania administracyjnego, którego początkiem było złożenie wniosku z dnia [...] kwietnia 2018 r. o skierowanie skarżącej do domu pomocy społecznej, a końcowym wydanie decyzji organu z dnia [...] r. w tym przedmiocie. Skarżąca poprzedziła skargę środkiem prawnym służącym ponagleniu organu do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 ustawy z dnia 13 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), zwanej dalej: "k.p.a.". Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania jest odrębną skargą od skargi na bezczynność, o czym świadczy użyte przez ustawodawcę w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a sformułowanie: "bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania". O tym zatem, w jakim przedmiocie skargę rozpozna sąd decyduje treść skargi. Poza oceną sądową pozostają kwestie związane ze zgodnością z prawem wydanej przez organ decyzji administracyjnej. Pojęcie "przewlekłość postępowania" należy odróżnić od pojęcia "bezczynności", co podkreśla się w judykaturze i doktrynie. W pierwszym przypadku dochodzi do przekroczenia terminu załatwienia sprawy poprzez to, iż organ zasadniczo nie podejmuje żadnych istotnych czynności zmierzających do rozstrzygnięcia sprawy; w drugim przypadku – organ nie podejmuje skutecznych działań na podstawie przepisów procedury administracyjnej, przez co nie dochodzi do wydania rozstrzygnięcia (patrz art. 37 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a.) Wskazuje się, że przez "przewlekłe prowadzenie postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny. Za stan "przewlekłości postępowania" orzecznictwo sądowoadministracyjne uznaje sytuację, gdy podejmowane przez organ czynności procesowe nie charakteryzują się niezbędną w świetle reguł postępowania koncentracją, tzn. gdy organ nie dochowuje należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, aby zakończyło się ono w rozsądnym terminie. Obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyroki NSA z 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12, z dnia 12 września 2017 r., sygn. akt II FSK 1683/17, opubl. w Lex nr 2373449). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, Sąd uznał, że w sprawie prowadzonej przez organ miał miejsce brak właściwego skoncentrowania działań, przez co organ prowadził postępowanie w sprawie wniosku skarżącej o skierowanie do domu pomocy społecznej, który wpłynął do organu w dniu [...] kwietnia 2018 r. w sposób przewlekły w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.. Z akt postępowania wynika, iż w dniu [...] kwietnia 2018 r. pracownik organu przeprowadził wywiad środowiskowy pod kątem skierowania skarżącej do DPS. Podczas wywiadu lekarskiego stwierdzono brak zaświadczenia lekarskiego o stanie zdrowia skarżącej, potwierdzającego, że wymaga opieki całodobowej ze wskazaniem typu domu pomocy społecznej, w którym może zostać umieszczona oraz dokumentacji medycznej dotyczącej aktualnego stanu zdrowia: kart leczenia szpitalnego i informacji o przebytych zabiegach medycznych. Do dostarczenia brakujących dokumentów zobowiązał się syn skarżącej, będący jej pełnomocnikiem. Pismem z dnia [...] maja 2018 r. organ poinformował wnioskodawczynię, że sprawa nie została rozpatrzona, z uwagi na brak zaświadczenia dotyczącego stanu zdrowia wnioskodawczyni ze wskazaniem typu DPS, do którego powinna być skierowana oraz dokumentacji dotyczącej dotychczasowego jej leczenia. Wymagane dokumenty wpłynęły do organu w dniu [...] maja 2018 r. Do przedstawionej dokumentacji dołączona było zaświadczenie lekarza psychiatry z dnia [...] października 2017 r. z rozpoznaniem zaburzeń zachowania i emocji u wnioskodawczyni. W związku z tym pracownik socjalny poinformował pełnomocnika wnioskodawczyni o konieczności przedstawienia aktualnego zaświadczenia od lekarza psychiatry o stanie zdrowia wnioskodawczyni ze wskazaniem typu domu pomocy społecznej, do którego powinna być skierowana. W trakcie rozmowy telefonicznej pełnomocnik wnioskodawczyni poinformował pracownika socjalnego, że wnioskodawczyni przebywa aktualnie w Domu [...] w S.. Informacje te wynikają z notatki służbowej pracownika socjalnego z dnia [...] czerwca 2018 r. (k. 13 akt administracyjnych). Zdaniem Sądu, najpóźniej po przeprowadzeniu ww. wywiadu środowiskowego organ zobowiązany był do wszczęcia postępowania i skierowania do strony pisemnego wezwania do uzupełnienia wniosku, z zakreśleniem terminu, ze skutkami mającymi wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, czego organ nie uczynił, ani wówczas, ani w późniejszym czasie. Pismem z dnia [...] maja 2018 r. organ poinformował skarżącą o nierozpatrzeniu sprawy w terminie i przewidywanym terminie jej zakończenia – [...] czerwca 2018 r. Natomiast dopiero w kolejnym piśmie, tj. z dnia [...] maja 2018 r. poinformował stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego. W kolejnej notatce z dnia [...] lipca 2019 r. organ wskazał, że nie udało się uzyskać zaświadczenia od lekarza psychiatry dotyczącej stanu zdrowia wnioskodawczyni, o które organ zwrócił się w rozmowie telefonicznej z pracownikiem placówki, w której skarżąca wówczas przebywała, pomijając właściwą dla postępowania administracyjnego formę pisemną żądania uzupełnienia dokumentacji sprawy. Organ winien był takie wezwanie skierować do strony bądź jej pełnomocnika. Wówczas od momentu złożenia wniosku upłynął już maksymalny sześćdziesięciodniowy termin, w którym organ winien rozpoznać sprawę administracyjną (art. 35 § 3 k.p.a.). W sprawie należy uwzględnić, że skarżąca znajdowała się w ww. okresie w domu opieki oddalonym od siedziby organu o około [...] km, a jej pełnomocnik pismem, które wpłynęło do organu w dniu [...] lipca 2019 r. poinformował organ, że wnioskodawczyni pozostanie w placówce w S. do momentu skierowania i umieszczenia jej w państwowym DPS. Pełnomocnik wskazał też, że sam nie ma możliwości uzyskania zaświadczenia lekarza psychiatry i systematycznie prosi pracowników domu opieki o ustalenie terminu wizyty oraz uzyskanie niezbędnego dokumentu. Powyższe okoliczności mogły powodować trudności w uzyskaniu od wnioskodawczyni zaświadczenia lekarza psychiatry, nie można jednakże przypisać organowi braku dobrej woli w chęci rozstrzygnięcia sprawy, skoro jego działania były podyktowane potrzebą skierowania skarżącej do DPS z uwzględnieniem rodzaju placówki najbardziej odpowiadające stanowi zdrowia skarżącej. Zaznaczyć przy tym należy, że to przede wszystkim w interesie strony (jej pełnomocnika) było uzyskanie zaświadczenia od lekarza psychiatry, ze wszelkimi konsekwencjami wynikającymi z tego zaniechania. Obowiązkiem organu było zaś umożliwienie stronie wykonania tego obowiązku w rozsądnym terminie. Organ wprawdzie w kolejnych pismach informuje stronę o nierozpatrzeniu sprawy, bieżących jego działaniach i wyznaczonym nowym terminie zakończenia postępowania, jednakże okoliczność ta nie uwalnia organu od zarzutu, że postępowanie w sprawie prowadzone było przewlekle. Mając od [...] czerwca 2018 r. wiedzę, gdzie aktualnie przebywa skarżąca, organ dopiero w dniu [...] lipca 2018 r., zwrócił się do tej placówki, z wnioskiem o udostępnienie danych dotyczących skarżącej oraz o przesłanie zaświadczenia lekarza psychiatry, wymaganego dla ustalenia typu DPS, do jakiego wnioskodawczyni powinna być skierowana. Pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. Dom [...] w S. poinformował organ, że nie posiada zaświadczenia lekarza psychiatry odnoście stanu zdrowia skarżącej. W tym stanie rzeczy organ winien był rozważyć skierowanie pisemnego wezwania do pełnomocnika skarżącej celem przedłożenia żądanego dokumentu lekarskiego. Zamiast tego organ w dniu [...] sierpnia 2018r., tj. po upływie 4 miesięcy od momentu złożenia wniosku przez skarżącą, kieruje wezwanie o przedstawienie rzeczonego zaświadczenia lekarskiego do lekarza psychiatry mającego siedzibę praktyki lekarskiej w S.. Przedstawione powyżej działania wskazują na brak właściwej koncentracji organu w zakończeniu postępowania administracyjnego w rozsądnym, określonymi przepisami art. 35 – 36 K.p.a. czasie. Zauważyć należy, że w dniu [...] października 2018 r. wpłynęła do organu I instancji wymagana dokumentacja, w tym zaświadczenie lekarskie z dnia [...] października 2018 r., o stanie zdrowia skarżącej jako osoby ubiegającej się o skierowanie do DPS, wystawione przez lekarza z przychodni medycyny pracy. Organ nie wydał wówczas decyzji kończącej postępowania w sprawie. Uczynił to dopiero w dniu [...] stycznia 2019 r., czyli po upływie kolejnych 3 miesięcy. Pełnomocnik wnioskodawczyni ponaglał przy tym organ do zakończenia postępowania w sprawie, na co wskazuje pismo z dnia [...] lipca 2018 r., [...] października 2018 r., [...] grudnia 2018 r., [...] grudnia 2018 r. Z okoliczności sprawy wynika, że ostatecznie rozpatrzenie wniosku skarżącej nie było uzależnione od przedstawienia przez nią zaświadczenia lekarza psychiatry, mimo że wielomiesięczne prowadzenie postępowania administracyjnego, było związane z brakiem tego dokumentu. Powyższe wskazuje, że w istocie stan przewlekłości w rozpoznaniu sprawy z wniosku skarżącej z dnia [...] kwietnia 2018 r. miał miejsce, organ prowadził sprawę opieszale, nie intensyfikował działań służących jak najszybszemu zakończeniu sprawy, a okoliczności sprawy nie wskazują, że obiektywnie wcześniejsze rozpatrzenie wniosku skarżącej nie było możliwe. W związku z tym Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy p.p.s.a. orzekł, jak w pkt I sentencji wyroku. Sąd uznał, że organ pozostawał w stanie przewlekłym, jednakże nie przybrało to charakteru rażącego naruszenia prawa. Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie winno wskazywać, że naruszono prawo w sposób oczywisty, a więc przekroczenie to musi być znaczne, jako efekt oczywiście zawinionych działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu. W ocenie Sądu, z tego rodzaju sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Organ wprawdzie nie podejmował bezzwłocznych działań, wynikających ze stanu sprawy, jednakże wynikało to z przeświadczenia o braku pełnej dokumentacji sprawy i towarzyszącym temu trudnościom z jej uzupełnieniem, czemu nie sprzyjały też zmiany miejsca pobytu wnioskodawczyni. Organ za każdym razem informował jednak stronę o tym, że nie rozpoznał sprawy, wskazując przyczynę i nowy termin jej zakończenia. Zatem organ informował wnioskodawczynię o okolicznościach dotyczących przebiegu postępowania. W takiej sytuacji, w ocenie Sądu, zachowanie organu nie przybrało formy rażącego przewlekania podejmowanych czynności. Sąd zatem nie stwierdził, aby organ administracji dopuścił się w ramach przedmiotowego postępowania rażącego naruszenia prawa. Co tym samym oznacza, że nie było podstaw do uwzględnienia żądania skarżącej o przyznanie jej od organu sumy pieniężnej. Z tych względów, Sąd orzekł, jak w pkt II sentencji wyroku, na podstawie art. 149 § 1a i § 2 p.p.s.a. Poza granicami niniejszej sprawy w rozumieniu art. 134 § 1 p.p.s.a., której przedmiotem było jedynie skierowanie skarżącej do domu pomocy społecznej (art. 59 ust. 1 u.p.s.) pozostaje natomiast sprawa odmowy umieszczenia skarżącej w domu pomocy społecznej, uregulowana przepisem art. 59 ust. 2, która została rozstrzygnięta decyzją z dnia [...] r.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło