II SAB/Sz 83/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 lipca 2011 r. sprawy ze skargi P. S. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych na gruncie oddala skargę. Pismem z dnia [...] r. P. Ś. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wystąpił do Wójta Gminy M. z wnioskiem o podjęcie interwencji w sprawie zerwania drenaży przez Zakład Wodociągowo Kanalizacyjny z siedzibą w U. i zniszczenia instalacji odpływowej na działce nr [...] w S. stanowiącej jego własność. Skarżący podał, iż zerwania tej instalacji dokonało ZWK w drugiej połowie [...] r. podczas prac budowlanych i oskarżyło go o wykroczenie polegające na celowym odprowadzaniu wód opadowych do instalacji sanitarnej, jednakże on nie dokonywał przyłączenia drenaży do instalacji odpływowej i nie może za to działanie ponosić żadnej odpowiedzialności. Przyłączenia drenaży do instalacji odpływowej dokonywał z urzędu podmiot związany z Gminą, zatem legalność podłączenia i zgodność z prawem podjętych prac winna być sprawdzana i wyjaśniana w Urzędzie Gminy. Ciężar odpowiedniego podłączenia drenaży do instalacji odpływowej w części znajdującej się na działce nr [...] stanowiącej własność skarżącego spoczywa na Gminie M., w imieniu której ZWK sprawuje zarząd. Instalacja działała odpowiednio, do chwili kiedy ZWK dokonało demontażu i uszkodzenia na działce nr [...] opasek drenarskich odprowadzających substancje z drenaży. Opisany wniosek Wójt Gminy M. przekazał do Zakładu Wodociągowo-Kanalizacyjnego Spółka z o.o. w U. Pismem z dnia [...] r. Zakład Wodociągowo-Kanalizacyjny poinformował, że we [...] r. dokonał odcięć nielegalnych włączeń do sieci kanalizacji sanitarnej na terenie miejscowości [...] odprowadzeń wód deszczowych i drenażowych. Działania te były zgodne z przepisami art. 9 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków i spowodowane były zalewaniem kanalizacji sanitarnej i oczyszczalni ścieków w [...] oraz wylewaniem ścieków z kanalizacji na niżej położonych posesjach klientów Spółki. Stwierdzając, że ww. pismo nic nie wnosi do sprawy P. Ś. ponownie wystąpił do Wójta Gminy M. wnosząc o podjęcie interwencji w sprawie zerwania drenaży przez ZWK Spółkę z o.o. w U. i zniszczenia instalacji odpływowej na działce nr [...] w S. oraz wyznaczenie ww. Spółce terminu na przywrócenie stanu poprzedniego, tj. zgodnego z prawem odprowadzania wód opadowych z drenaży. Następnie pismem z dnia [...] r. P. Ś. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. skargę na bezczynność Wójta Gminy M. polegającą na braku podjęcia interwencji w sprawie zerwania drenaży przez Zakład Wodociągowo Kanalizacyjny Sp. z o.o. z siedzibą w U. i zniszczenia instalacji odpływowej na działce nr [...] w S. Skarżący wnosząc o zobowiązanie Wójta Gminy M. do wydania decyzji przytoczył argumenty podnoszone w ww. wnioskach. Dodatkowo P. Ś. podniósł, że zgodnie z treścią art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne w związku z art. 104 K.p.a. Wójt Gminy M. jest organem władnym do podjęcia wnioskowanych działań i zgodnie z wnioskiem jako organ decyzyjny miał w przedmiotowej sprawie interweniować i rozstrzygać. W odpowiedzi na wniesioną skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z dnia [...] r. wyjaśniło, że w rozpoznawanej sprawie powoływane przepisy nie mogą mieć zastosowania. Przepisy art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne mają zastosowanie tylko wówczas, gdy wykonany na gruncie obiekt lub urządzenia, na podstawie posiadanego pozwolenia wydanego w oparciu o przepisy ustawy Prawo wodne – zmieniają stosunki wodne na gruntach sąsiednich. W ocenie Kolegium niniejsza sprawa należy do spraw cywilnoprawnych i wszelkich roszczeń związanych ze zniszczeniem instalacji odwodnieniowej należy dochodzić od sprawcy przed sądem powszechnym. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze z dnia [...] r. pełnomocnik skarżącego wskazał, że pomimo stosownego wniosku Wójt Gminy M. pozostaje w bezczynności polegającej na braku podjęcia interwencji w sprawie zerwania drenaży przez ZWK Spółkę z o.o. na jego działce położonej S. Wbrew stanowisku organu zawartego w piśmie z dnia [...] r. istotą skargi jest bezczynność Wójta w podjęciu żądanej interwencji, a nie dochodzenie świadczenia cywilnoprawnego. Zatem roszczenie skargi mieszczące się w ramach postępowania administracyjnego jak najbardziej czyni skargę na bezczynność uzasadnioną. Mając na uwadze powyższe końcowo pełnomocnik wniósł o zobowiązanie Wójta Gminy M. do wydania stosownie do art. 104 § 1 K.p.a. w związku z art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne decyzji oraz zasądzenia odszkodowania w wysokości [...] zł za szkodę ponoszoną w wyniku zwłoki Wójta. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy M. wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w tej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwana dalej "P.p.s.a.) sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 tej ustawy, a mianowicie gdy sprawa powinna zostać zakończona: – decyzją administracyjną; – postanowieniem wydanym w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącym postępowanie, a także postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty; – postanowieniem wydanym w postępowaniu egzekucyjnymi zabezpieczającym, na które służy zażalenie; – innym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zgodnie z dyspozycją art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę można wnieść skutecznie dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Terminy załatwienia sprawy administracyjnej określają art. 35 i art. 36 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Kpa). Zgodnie zaś z art. 37 § 1Kpa - na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. P. Ś. wnosząc zażalenie ( nazwane w piśmie skarżącego z dnia [...] r. "skargą") na bezczynność Wójta Gminy M. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wykorzystał przysługujący mu środek służący do zwalczania zarzucanej organowi niższej instancji bezczynności, a wobec wyczerpania trybu odwoławczego spełnił niezbędny warunek do wniesienia skargi na bezczynność organu I instancji. Dopuszczalność wniesionej skargi na bezczynność organu nie przesadza jednak, co oczywiste kwestii jej zasadności. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w terminie ustalonym przez prawo, organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął czynności, do której był prawnie zobowiązany. Wskazany powyżej przepis art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. regulujący zakres dopuszczalności skargi na bezczynność należy traktować jako przepis nie podlegający wykładni rozszerzającej. Można więc stwierdzić, że bezczynnością w znaczeniu prawnym, nie są wszystkie sytuacje, które w języku potocznym tak są określone. W przedmiotowej sprawie P. Ś. zarzucał Wójtowi Gminy M. bezczynność, albowiem organ ten nie podjął żadnej interwencji w sprawie zerwania przez Zakład Wodociągów i Kanalizacji Spółkę z o.o. z siedzibą w U. drenaży na działce skarżącego oraz zniszczył instalację odpływową. W przekonaniu skarżącego Wójt obowiązany był wydać w terminie określonym w Kpa decyzję na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 205, poz.2019 ze zm.). Skoro tego nie uczynił obowiązek taki powinien nałożyć na organ Sąd, do którego skarżący wystąpił ze skargą na bezczynność. Za uzasadnione P. Ś. uznał żądanie zasądzenia przez Sąd od Wójta Gminy na jego rzecz odszkodowania w wysokości [...] zł za szkodę spowodowaną zwłoką Wójta. Zauważyć należy, ze zgodnie z art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Z akt administracyjnych przedłożonych Sądowi wynika, że Zakład Wodociągów i Kanalizacji Spółka z o.o. z siedzibą w U, powołując się na treść art. 9 ust. 1 i 2 ustawy Prawo wodne, dokonał we [...] r. odcięć nielegalnych odprowadzeń do kanalizacji sanitarnej wód deszczowych i drenażowych na terenie miejscowości S. Zakład odciął od sieci kanalizacji sanitarnej podłączenie drenaży usytuowane na nieruchomości skarżącego poprzez wymontowanie opasek drenarskich ( pisma z dnia [...] r. oraz [...] r.). P. Ś. domagał się przywrócenia stanu poprzedniego, albowiem na skutek działań legalizacyjnych podjętych przez Zakład jego działka ulegała zalewaniu i podtapianiu. Na rozprawie w dniu 13 lipca 2011 r. pełnomocnik skarżącego podał, że P. Ś. w dniu [...] r. zawarł umowę z poprzednikiem prawnym Zakładu Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w U.- Spółką Wodno- Ściekową "S." z siedzibą w K. w przedmiocie odprowadzania ścieków do kanalizacji eksploatacyjnej oraz zasad rozliczania należności. Umowa została zawarta na czas nieokreślony a z jej postanowień wynikało (§ 7 ust. 2), iż podwyższa się o 20% opłatę za odprowadzanie wód deszczowych lub gruntowych do kanalizacji. Umowa ta nie została wypowiedziana. W ocenie Sądu sprawa, której załatwienia przez Wójta Gminy M. na podstawie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego domagał się skarżący nie jest sprawą administracyjną i brak jest podstaw do jej rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej. Kwestia odprowadzania wód drenażowych z nieruchomości P. Ś. do kanalizacji sanitarnej oraz opłaty z tego tytułu zostały uregulowane w cywilnoprawnej umowie łączącej zakład zarządzający siecią kanalizacyjną i skarżącego. W tej sytuacji o ewentualnych szkodach wynikających z wykonywania umowy przez obie strony, czy realizacji zobowiązań z niej wynikających rozstrzygać może wyłącznie sąd powszechny. Przepis art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne, na który powoływał się skarżący daje właściwym organom administracji publicznej możliwość nakazania w drodze decyzji właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, w przypadku wykazania, iż w wyniku działań dokonanych przez właściciela gruntu doszło do naruszenia stanu wód ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Kwestię, czy naruszenie stanu wód było istotne, czy też nie, należy rozpoznawać jedynie w odniesieniu do skutków, jakie w konsekwencji zaistniały, czyli szkody powstałej na gruncie sąsiednim. Skoro spór pomiędzy P. Ś. i Zakładem Wodociągów i Kanalizacji w U. powstał na tle wykonywania umowy cywilnoprawnej, to ingerencja organu administracji na podstawie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego byłaby niezgodna z ratio legis tego przepisu. Z tych względów nie można zarzucić Wójtowi Gminy M. bezczynności, albowiem organ ten w tej sprawie nie był obowiązany do wydania decyzji administracyjnej, której domagał się skarżący. Rozpoznanie skargi w części przyznania skarżącemu od Wójta Gminy M. odszkodowania wykracza poza ustawowe kompetencje sądu administracyjnego. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga jest nieuzasadniona i na mocy art. 151 P.p.s.a. podlega oddaleniu.