II SAB/Sz 83/16

Dnia 18 stycznia 2017 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie z Jego skargi na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie rozpoznania wniosku postanawia odmówić przyznania prawa pomocy . Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia [...]r. (doręczonym w dniu 7 września 2016 r.) odrzucił skargę J. W. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania. W dniu [...]r. J. W. nadał w urzędzie pocztowym wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. W uzasadnieniu wniosku podał, że ma [...] lat i utrzymuje się z emerytury w kwocie [...] zł netto miesięcznie. Skarżący wyjaśnił, że w [...] r. podczas hospitalizacji został zainfekowany [...]. Ponieważ NFZ w ograniczonym zakresie przeznacza środki finansowe na leczenie i rehabilitację, wnioskodawca leczy się prywatnie, co powoduje, że brakuje mu środków na bieżącą egzystencję. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wyjaśnił, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, która otrzymuje emeryturę w kwocie [...] zł miesięcznie netto, a ich jedynym majątkiem jest mieszkanie o pow. [...] m2 (o wartości ok. [...] zł) i samochód F. r. o wartości ok. [...] tysiąca zł. Zobowiązania i wydatki stałe rodziny wnioskodawcy wynoszą: czynsz [...] zł, koszty ponoszone na utrzymanie mieszkania i wydatki bieżące (gaz, energia elektryczna, telefon, żywność, ubrania) wynoszą ok. [...] zł, koszty leczenia i rehabilitacji wnioskodawcy wynoszą ok. [...] zł. Wezwaniem z dnia 18 października 2016 r. referendarz sądowy zobowiązał wnioskodawcę do przedłożenia, w terminie 7 dni: - wyciągów lub wykazów z wszystkich rachunków bankowych wnioskodawcy i jego żony, z okresu ostatnich trzech miesięcy, - dowodów potwierdzających wydatki poniesione na utrzymanie mieszkania i leczenie, w okresie ostatnich trzech miesięcy, - dowodów potwierdzających wysokość emerytury skarżącego i jego żony. Wezwanie to, mimo dwukrotnego awizowania w dniach [...] r., nie zostało doręczone skarżącemu z powodu jego nieobecności w miejscu zamieszkania. W dniu [...] r. wnioskodawca nadał w urzędzie pocztowym pismo, w którym poinformował Sąd, że do końca [...] r. będzie przebywał na rehabilitacji poza miejscem stałego zamieszkania i nie będzie odbierał w tym czasie kierowanej do niego korespondencji. Wezwaniem referendarza sądowego z dnia 5 grudnia 2016 r. (doręczonym w dniu 28 grudnia 2016 r.) skarżący ponownie został wezwany do przedłożenia, w terminie 7 dni, dowodów określonych w wezwaniu z 18 października 2016 r. Wnioskodawca na wezwanie nie odpowiedział. W myśl art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – dalej p.p.s.a, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2). Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. Zgodnie z cytowanym wyżej przepisem art. 246 p.p.s.a., to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z pomocy. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Skarżący w złożonym wniosku podał, że prowadzi gospodarstwo domowe z żoną, posiadają własne mieszkanie i samochód, a ich comiesięczny dochód wynosi [...] zł netto. Oświadczenie skarżącego o sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodach okazało się niewystarczające do oceny jego rzeczywistej sytuacji rodzinnej, majątkowej i możliwości płatniczych, a skarżący, mimo wezwania, nie przedłożył dowodów pozwalających na ocenę tej sytuacji. Należy zatem uznać, że nie wykazał, iż rzeczywiście znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zasadą wynikającą z art. 199 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie, a zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów jest wyjątkiem od zasady i może mieć miejsce w ściśle określonych przypadkach. Skarżący nie wykazał, by sytuacja w jakiej się znajduje uzasadniała przyznanie prawa pomocy. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.