II SAB/Sz 84/22
PostanowienieWSA w Szczecinie2022-04-11
Skład orzekający: Marzena Iwankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność Prezesa Sądu w zakresie rejestracji wniosku o wyłączenie sędziego w postępowaniu sądowym podlega kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie sprawuje kontroli nad działalnością sądów powszechnych w zakresie rejestracji wniosków procesowych. Czynności Prezesa Sądu związane z rejestracją wniosku o wyłączenie sędziego w postępowaniu sądowym nie są czynnościami z zakresu administracji publicznej, a zatem bezczynność w tym zakresie nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Skarga wniesiona w takiej sprawie jest niedopuszczalna.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na bezczynność Prezesa Sądu w zakresie rejestracji wniosku o wyłączenie sędziego w postępowaniu sądowym. Skarżący twierdził, że wniosek nie został zarejestrowany i podłożony do akt sprawy. Prezes Sądu wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że sprawy sądowe nie należą do właściwości sądów administracyjnych, a czynności Prezesa Sądu w tym zakresie nie są czynnościami administracji publicznej. Prezes Sądu wskazał również, że wniosek skarżącego został zarejestrowany.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Przewodniczący sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. J. na bezczynność Prezesa Sądu w sprawie zarejestrowania wniosku o wyłączenie sędziego p o s t a n a w i a odrzucić skargę.
Pismem z dnia 6 marca 2022 r. D. J., dalej "skarżący", wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność Prezesa Sądu w sprawie zarejestrowania wniosku o wyłączenie sędziego.
W uzasadnieniu skarżący wskazał m.in., że Sąd Okręgowy w K. jako jedyny w apelacji szczecińskiej ma problem z obsługą pism kierowanych do sądu, nie rejestrując ich w obiegu elektronicznym. W ocenie skarżącego wniosek o wyłączenie ze składu orzekającego w sprawie [...] [...] do dnia złożenia skargi nie został "podłożony" do w/w sprawy, co potwierdzają dane w Portalu Informacyjnym Sądów Powszechnych. Wniosek w ogóle nie został zarejestrowany. Skarżący dodał, że kilkukrotnie bezskutecznie ponaglono do zarejestrowania pisma w systemie teleinformatycznym do w/w sprawy.
W piśmie z dnia 28 marca 2022 r. stanowiącym odpowiedź na skargę Prezes Sądu wniósł o jej odrzucenie jako nienależącej do właściwości sądów administracyjnych, a w przypadku nieuwzględnienia powyższego, wniósł o oddalenie skargi w całości.
W uzasadnieniu Prezes Sądu wyjaśnił m.in., że dnia 10 lutego 2022 r. do Sądu Okręgowego w K. wpłynął wniosek o wznowienie postępowania, w której wnioskodawca został prawomocnie skazany. Sprawa została zarejestrowana dnia 11 lutego 2022 r. pod sygnaturą [...] [...]. Następnie, dnia 28.02.2022 r. skarżący złożył wniosek o wyłączenie sędziego z postępowania. Wniosek skarżącego został zarejestrowany po wpływie. Dnia 6 marca 2022 r. Skarżący złożył ponaglenie dotyczące rejestracji wniosku o wyłączenie sędziego z postępowania w sprawie twierdząc, że do dnia złożenia ponaglenia wniosek nie został przedłożony do ww. sprawy i w ogóle nie został zarejestrowany. W związku z powyższym skarżący wezwał do zarejestrowania pisma w systemie teleinformatycznym. Następnie skarżący tego samego dnia tj. 6 marca 2022 r. skierował ww. skargę. W treści złożonej skargi skarżący nie podał podstawy prawnej wnoszonej skargi, nie wskazał naruszenia prawa jakiego dopuścić miał się organ, jak również nie określił interesu prawnego, zgodnie z art. 57 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej "p.p.s.a.". Skarżący wyraża jedynie niezadowolenie z braku odnotowania rejestracji wniosku o wyłączenie sędziego, co jest niezgodne ze stanem faktycznym w sprawie i podjętymi przez Sąd Okręgowy w K. czynnościami.
Prezes Sądu wskazał m.in., że zgodnie z uchwałą z dnia 8 czerwca 1988 r.
w sprawie 111 CZP 16/88, Sąd Najwyższy uznał, że: nie można nadawać cech ustrojowych rozstrzygnięciu o wyłączeniu sędziego, gdyż jest to domeną norm procesowych. W związku z powyższym, Sąd Okręgowy w K., do którego skarżący skierował wniosek o wyłączenie sędziego w sprawie występuje w roli organu sądowego, który rozstrzyga kwestię wyłączenia sędziego na podstawie obowiązujących przepisów procedury cywilnej, a co za tym idzie, sąd rozpoznający wniosek nie ma przymiotu organu administracji publicznej. Wobec tego skarga na bezczynność, którą złożył skarżący nie mieści się w katalogu, o którym mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. związku z powyższym, wniesiona skarga na bezczynność jest niedopuszczalna i jako taka powinna podlegać odrzuceniu.
Argumentując za oddaleniem skargi Prezes Sądu wskazał, że skarżący złożył wniosek o wyłączenie sędziego, który wpłynął do akt sprawy o sygnaturze [...] [...] dnia 28.02.2022 r. Tym samym twierdzenie skarżącego w zakresie braku wpływu czy rejestracji złożonego wniosku jest całkowicie pozbawiony podstaw. Niemniej, w sytuacji, gdy strona zarzuca przewlekłe prowadzenie postępowania przez sąd rozpoznający sprawę, w tym rozpoznawanie składanych w toku sprawy wniosków procesowych, ma możliwość wniesienia skargi. Podstawą żądania skarżącego powinny być przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. z 2018 r., poz. 75 ze zm.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że po złożeniu skargi Sąd z urzędu bada
w pierwszej kolejności jej dopuszczalność, ustalając, czy nie zachodzi jedna
z przesłanek do odrzucenia skargi, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kognicji sądu administracyjnego określa art. 3 § 2 p.p.s.a. zgodnie
z którym sąd administracyjny sprawuje kontrolę nad działalnością administracji publicznej w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających
z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań,
o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Zgodnie z art. 3 § 2a p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3).
Z przytoczonych regulacji wynika, że kontrola bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania prowadzona być może tylko w przypadkach określonych
w art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 p.p.s.a.
Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty a zatem kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach ściśle przez ustawę określonych. W konsekwencji sprawy dotyczące aktów lub czynności niewymienionych w art. 3 p.p.s.a. nie są objęte właściwością sądu administracyjnego. W takiej sytuacji również bezczynność w takim zakresie nie może być poddana kontroli sądowoadministracyjnej.
Odnosząc treść przywołanych przepisów do materii objętej niniejszą skargą należy przyjąć, że nie mieści się ona w żadnej z wymienionych w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. kategorii bezczynności podlegających kognicji sądów administracyjnych.
Analiza złożonej skargi jak i jej załączników dowodzi, że skarżący bezczynności Prezesa Sądu upatruje w braku odnotowania w Portalu Informacyjnym Sądów Powszechnych i dołączenia do akt sprawy, złożonego przez niego w formie elektronicznej wniosku o wyłączenie ze składu orzekającego wymienionych w nim sędziów Sądu Okręgowego w K., w postępowaniu, zainicjowanym wnioskiem o wznowienie sprawy, prowadzonym na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 534 ze zm.).
Przedmiotem skargi nie jest zatem zaniechanie - bezczynność - powstałe
w ramach realizacji zadań organu administracji publicznej i nie dotyczy czynności
z zakresu administracji publicznej, a jedynie czynności technicznej i jej odnotowania w systemie teleinformatycznym w sprawie prowadzonej w trybie przepisów postępowania karnego. Zaznaczyć przy tym należy, że zgodnie z § 132 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2019 r. Regulamin urzędowania sądów powszechnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 2046) dane objęte skargą są udostępniane fakultatywnie przez prezesa danego sądu w systemie teleinformatycznym.
Zarazem wskazać należy, że sądy administracyjne nie sprawują zewnętrznego nadzoru nad działalnością sądów powszechnych, bowiem takiej kompetencji nie przewidują przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz przepisy aktów regulujących składanie przez strony postępowania przed sądami powszechnymi wniosków, w tym poprzez system teleinformatyczny. Skarga okazała się tym samym niedopuszczalna.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należało, że wniesiona
w niniejszej sprawie skarga nie podlega właściwości sądu administracyjnego, co obligowało Sąd do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a. o czym orzeczono w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło