II SAB/Sz 91/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Sędzia WSA Barbara Gebel po rozpoznaniu w dniu 29 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S. o wyłączenie referendarza sądowego Bożeny Gonzalez Perea w sprawie z Jej skargi na bezczynność Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w przedmiocie wpisu na listę radców prawnych postanawia: oddalić wniosek skarżącej o wyłączenie referendarza sądowego. K. S. zaskarżyła do sądu administracyjnego bezczynność Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. w przedmiocie wpisu na listę radców prawnych. Postanowieniem z dnia [...] r. tutejszy Sąd, po rozpoznaniu wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy, odmówił zwolnienia od kosztów sądowych, zaś w dniu 26 listopada 2015 r. odrzucił przedmiotową skargę. W terminie otwartym do wniesienia zażalenia skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 8 marca 2016 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnymi w S. odmówił zmiany postanowienia z dnia 9 grudnia 2014 r. odmawiającego zwolnienia od kosztów sądowych oraz odmówił ustanowienia radcy prawnego. W sprzeciwie od powyższego postanowienia K. S. wniosła o wyłączenie referendarza sądowego Bożeny Gonzalez Perea od udziału w sprawie z uwagi na wydanie "kryminogennego postanowienia". W uzasadnieniu żądania podniosła, że postanowienie zostało sporządzone na zlecenie "grupy przestępczej", która to doprowadziła ją do pozbawienia wykonywania zawodu radcy prawnego. W dniu 23 września 2016 r. referendarz sądowy Bożena Gonzalez Perea złożyła do akt oświadczenie, że z K. S. nie pozostaje w jakimkolwiek stosunku prawnym lub osobistym i nie zachodzą okoliczności w rozumieniu art. 18 i 19 w zw. z art. 24 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, powodujące wątpliwości co do bezstronności przy orzekaniu w tej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje: Instytucję wyłączenia sędziego ustawodawca uregulował w rozdziale 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, zwanej dalej "P.p.s.a.") wskazując, że przepisy tego rozdziału stosuje się odpowiednio do wyłączenia referendarza sądowego (art. 24 § 1 ustawy). W art. 18 § 1 P.p.s.a. enumeratywnie wymieniono przyczyny wyłączenia sędziego (referendarza) z mocy samego prawa. Przesłanki wymienione w tym przepisie opierają się na związkach sędziego (referendarza) z przedmiotem lub podmiotami postępowania. Powiązania te są tego rodzaju, że niezależnie od subiektywnych odczuć osób występujących w sprawie – czynią prawdopodobnym przypuszczenie, że rozpoznanie sprawy nie będzie odpowiadało wymogom bezstronności. Stosownie do tego przepisu sędzia (referendarz) jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. W myśl natomiast art. 19 P.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego (referendarza) na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwości co do jego bezstronności w danej sprawie. W trybie tego przepisu wyłączeniu podlega sędzia (referendarz), który z określonej przyczyny mógłby być zainteresowany wynikiem sprawy lub uprzedzony do strony (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III). Sąd w niniejszej sprawie oceniając wniosek o wyłączenie referendarza sądowego Bożeny Gonzalez Perea uznał, że żądanie strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie istnieją przyczyny, o których mowa w art. 18 P.p.s.a. jak i okoliczności wskazane w art. 19 P.p.s.a. Z oświadczenia z dnia 23 września 2016 r. złożonego przez Bożenę Gonalez Perea wynika, że ze skarżącą nie łączy ją żaden stosunek prawny i osobisty, mogący wywoływać wątpliwości co do jej bezstronności. Wyjaśnienia te nie budzą żadnych wątpliwości w świetle materiału znajdującego się w sprawie, a skarżąca w żaden sposób nie podważyła tego oświadczenia jak i nie wykazała żadnych okoliczności, które stanowiłyby przesłankę wyłączenia referendarza sądowego. Podkreślenia wymaga, że wątpliwość co do bezstronności referendarza musi być realna i wynikać z uzasadnionych obiektywnych powodów. Natomiast przytaczane we wniosku przez skarżącą okoliczności są jedynie subiektywnymi odczuciami i ocenami działań podejmowanych przez objętego wnioskiem referendarza sądowego. Niewątpliwie wydanie przez Bożenę Gonzalez Perea postanowienia w przedmiocie prawa pomocy, w żaden sposób nie dowodzi istnienia jakiegokolwiek negatywnego stosunku do skarżącej. Przeświadczenie strony, iż powyższe postanowienie ma charakter "kryminogenny" nie może być kwalifikowane jako przyczyna, która obiektywnie mogłaby spowodować utratę zaufania co do bezstronności referendarza, zaś sąd rozpoznający wniosek o wyłączenie nie jest uprawniony do badania prawidłowości podjętego przez niego rozstrzygnięcia. Tak więc wydanie postanowienia niesatysfakcjonującego skarżącą, nie może stanowić okoliczności uzasadniającej żądanie wyłączenia. Reasumując wskazać należy, że skoro skarżąca nie wykazała przesłanek z art. 18 i 19 P.p.s.a., a przesłanki te nie wynikają z akt sprawy, zatem brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku. Z tych względów, Sąd działając na podstawie art. 22 § 1 i 2 w związku z art. 18 i art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak na wstępie.