II SAB/Sz 92/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym skargi D. S. na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w Szczecinie w przedmiocie rozpoznania wniosków postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 11 listopada 2024 r. D. S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w S. w przedmiocie rozpoznania trzech wniosków z daty 25 października 2024 r. dotyczących wydania zaświadczeń na podstawie art. 217 § 2 i art. 107 § 1 k.p.a. odnośnie: 1) odmowy leczenia dentystycznego, 2) szczegółowego jadłospisu jego diety z miesiąca sierpnia, września oraz października, 3) wyżywienia (w postaci pytań dotyczących charakteru posiłków, składu, sposobu ich otrzymywania, diety oraz możliwości zweryfikowania posiłku wyznawców islamu). W treści skargi skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazując, że nie pracuje i nie uzyskuje żadnych dochodów. Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2025 r. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy z uwagi na oczywistą bezzasadność skargi. Postanowienie to jest prawomocne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że w przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając m.in., czy mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. W przypadku stwierdzenia braku kognicji sądu do rozpoznania sprawy, taka skarga, podlega odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 - dalej "p.p.s.a."). W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1)decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (§ 2a), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3). W niniejszej sprawie skarżący zarzucił Dyrektorowi Aresztu Śledczego bezczynność polegającą na nierozpoznaniu złożonych przez niego wniosków dotyczących wydania zaświadczeń w sprawie leczenia dentystycznego i wyżywienia. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że z ustawy z 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2024 r., poz. 706 ze zm., dalej "k.k.w.") wynika wprost prawo skazanego do składania wniosków kierowanych do organów postępowania wykonawczego, co oznacza, iż postanowienia k.k.w. stanowią lex specialis w stosunku do przepisów działu VII k.p.a. "Wydawanie zaświadczeń" (por. postanowienie NSA z dnia 12 kwietnia 2023 r. sygn. akt III OSK 316/23, dostępne w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W myśl art. 6 § 2 ustawy z 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2024 r., poz. 706 ze zm., dalej "k.k.w."), wykonywanie orzeczeń w postępowaniu karnym, w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe i w postępowaniu w sprawach o wykroczenia oraz kar porządkowych i środków przymusu skutkujących pozbawienie wolności odbywa się według przepisów niniejszego kodeksu, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zgodnie z art. 6 § 2 k.k.w., skazany może składać wnioski, skargi i prośby do organów wykonujących orzeczenie. Nadto prawo skazanego do składania wniosków, skarg i próśb przewidziane jest także w art. 102 pkt 10 k.k.w., zgodnie z którym skazany ma prawo w szczególności do składania wniosków, skarg i próśb organowi właściwemu do ich rozpatrzenia oraz przedstawiania ich, w nieobecności innych osób, administracji zakładu karnego, kierownikom jednostek organizacyjnych Służby Więziennej, sędziemu penitencjarnemu, prokuratorowi i Rzecznikowi Praw Obywatelskich. Z kolei uszczegółowienie zasad składania oraz załatwiana skarg i wniosków nastąpiło w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z 14 września 2022 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych. Ten akt normatywny wskazuje organy właściwe w tych sprawach, terminy załatwienia skarg i określa szereg czynności trybu postępowania, jak i organy sprawujące nadzór nad jednostką, do której skierowano skargę (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck 2012, s. 707-708, nb 9). Zgodnie z § 1 powołanego rozporządzenia, prośby i wnioski dotyczące działalności jednostek organizacyjnych Służby Więziennej załatwiają kierownicy tych jednostek w ramach swoich zadań. Prośby i wnioski powinny być załatwione bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 30 dni (§ 7 ust. 1 rozporządzenia). Jeżeli rozpoznanie wniosku, skargi lub prośby wymaga zebrania dowodów, informacji lub przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz zbadania akt, termin załatwienia wniosku, skargi lub prośby można przedłużyć o czas niezbędny do dokonania tych czynności. O przedłużeniu terminu załatwienia należy pisemnie poinformować osobę składającą wniosek, skargę lub prośbę, wskazując nowy termin załatwienia wniosku, skargi lub prośby (§ 7 ust. 2 rozporządzenia). Organ właściwy do załatwienia wniosku, skargi lub prośby zawiadamia pisemnie osobę składającą wniosek, skargę lub prośbę o sposobie ich załatwienia (§ 8 ust. 1 powołanego rozporządzenia). Powyższe dowodzi, że regulacja rozporządzenia jest kompleksowa i wskazuje nie tylko sposób załatwienia wniosku, formę i termin rozparzenia wniosku czyli regulację szczególną do regulacji kodeksu postępowania administracyjnego z racji podmiotu składającego wniosek, skargę czy prośbę. Skazany może także, jeżeli kodeks karny wykonawczy nie stanowi inaczej, na podstawie art. 7 § 1 tej ustawy zaskarżyć do sądu decyzje organów postępowania wykonawczego wymienionych w art. 2 pkt 3-6 i 10 k.k.w., w tym decyzje dyrektora zakładu karnego, aresztu śledczego, a także dyrektora okręgowego i Dyrektora Generalnego Służby Więziennej. Stosownie do treści art. 7 § 2 k.k.w., skargi rozpoznaje właściwy sąd powszechny (sąd okręgowy miejsca pobytu skazanego), zgodnie z art. 3 k.k.w. Zdaniem Sądu, niewątpliwie sprawa wniosków skarżącego jest sprawą związaną z wykonywaniem orzeczeń, a zatem zastosowanie tu znajdują przepisy k.k.w. i wskazanego rozporządzenia. W konsekwencji powyższe oznacza, że przedmiot niniejszej skargi nie należy do właściwości sądów administracyjnych, ponieważ - w omawianym zakresie - nie sprawują one kontroli nad sposobem załatwiana składanych przez osadzonych w zakładach karnych skarg, wniosków i próśb. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że będąca przedmiotem skargi bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w S. nie mieści się w zakresie kognicji sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę.