II SAB/Sz 96/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi R. P. na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w S. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Dyrektora Aresztu Śledczego w S. do załatwienia wniosku R. P. z dnia [...] r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem, II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. R.P. wnioskiem z dnia 21 czerwca 2015 r. zwrócił się do Dyrektora Aresztu Śledczego w S., w trybie art. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, o przesłanie pełnego raportu po kontroli Aresztu Śledczego w S. w 2013 r. przez Komitet do Spraw Zapobiegania Torturom oraz Nieludzkiemu lub Poniżającemu Traktowaniu albo Karaniu osób pozbawionych wolności. W odpowiedzi na powyższy wniosek Dyrektor Aresztu Śledczego w S. pismem z dnia 30 czerwca 2015 r. poinformował R.P., że na stronie internetowej European Committee for the Prevention of Torture and Inhuman or Degrading Treatment or Punishment wnioskodawca może znaleźć pełny raport z wizytacji wraz z odpowiedzią Państwa Polskiego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w S., R.P. zarzucił organowi, że ten odesłał go do stron internetowych wiedząc doskonale, że wnioskodawca przebywając w izolacji nie ma w ogóle dostępu do Internetu i nie jest w stanie pozyskać takiej informacji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Aresztu Śledczego w S., wniósł o jej oddalenie z uwagi na fakt, że skarżącemu udzielono informacji, poprzez wskazanie iż pełny raport z wizytacji znajduje się na stronie internetowej. Organ stwierdził, że stosownie do zapisów art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej jednym ze sposobów udostępnienia informacji publicznych jest ich ogłoszenie w Biuletynie Informacji Publicznej. Dyrektor dodał, że raport z kontroli przeprowadzonej przez zespół CPT, umieszczony na stronie internetowej, opublikowany został również w Biuletynie. Ponadto pomimo ograniczeń osoby osadzonej, jakie towarzyszą jej w zakładzie karnym, organ nie ma obowiązku dokonywania wydruków z Biuletynu, jeżeli informacja taka została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga jest uzasadniona aczkolwiek nie z przyczyn w niej podniesionych. Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 782), zwanej dalej ustawą, służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Z bezczynnością organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej mamy do czynienia tylko wtedy, kiedy wniosek o udzielenie informacji, dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia, który pozostaje w zwłoce. Pojęcie informacji publicznej zostało określone w przepisach art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy, zgodnie z którymi informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. W myśl natomiast art. 4 ust. 1 ustawy, podmiotami zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Nie ulega wątpliwości, że Dyrektor Aresztu Śledczego mieści się w pojęciu organu władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy, a tym samym jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Jak już wskazano, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4) lit. a) tiret drugie ustawy, udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających. Treść powyższej regulacji prawnej wskazuje, że zakres wniosku R.P. dotyczący udostępnienia raportu z kontroli Aresztu Śledczego, przeprowadzonego przez Europejski Komitet do Spraw Zapobiegania Torturom oraz Nieludzkiemu lub Poniżającemu Traktowaniu albo Karaniu, odnosi się do danych publicznych o których mowa w cytowanym artykule. Mając na uwadze, że żądana we wniosku skarżącego informacja stanowi informację publiczną, a Dyrektor Aresztu Śledczego jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, należało skontrolować czy działania podjęte w sprawie przez podmiot zobowiązany odpowiadały przepisom ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta przewiduje następujące formy udostępnienia informacji publicznej: 1) poprzez ogłaszanie informacji w Biuletynie Informacji Publicznej (art. 7 ust. 1 pkt 1) 2) udostępnienie informacji na wniosek (art. 10 ust. 1) 3) udostępnienie informacji w drodze wyłożenia lub wywieszenia w miejscach ogólnie dostępnych albo przez zainstalowane w takich miejscach urządzenia umożliwiającego zapoznanie się z tą informacją (art. 11) 4) wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów i udostępniania materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia (art. 7 ust. 1 pkt 3). Uprawnienie to obejmuje także posiedzenia pochodzących z powszechnych wyborów kolegialnych organów jednostek pomocniczych jednostek samorządu terytorialnego i ich kolegialnych organów pomocniczych (art. 20 w zw. z art. 18 i 19) 5) umieszczanie informacji publicznych w centralnym repozytorium informacji publicznych (art. 9b). Istotne jest, że informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek (art. 10 ust. 1 ustawy). Zatem, udostępnienie informacji publicznej w Biuletynie Informacji Publicznej wyłącza obowiązek ponownego jej udostępnienia na wniosek zainteresowanego. W rozpoznawanej sprawie Dyrektor Aresztu Śledczego w odpowiedzi na wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie pełnego raportu kontroli Aresztu Śledczego w 2013 r. poinformował wnioskodawcę pismem z dnia 30 czerwca 2015 r., że wnioskowane informacje znajdują się cyt.: "na stronie internetowej European Committee for the Prevention of Torture and Inhuman or Degrading Treatment or Punishment". W świetle przytoczonych wyżej przepisów prawnych stwierdzić należy, że takie załatwienie wniosku przez organ, nie mieści się w żadnej z form udostępnienia informacji przewidzianych przez ustawę o dostępie do informacji publicznej. Udostępnienie informacji publicznej może nastąpić przez odesłanie wnioskodawcy do strony internetowej, ale tylko i wyłącznie do strony podmiotowej organu udzielającego informacji pod nazwą Biuletyn Informacji Publicznej. W związku z tym uznać należy, że Dyrektor Aresztu Śledczego w zakresie rozpatrzenia wniosku R.P. z dnia 21 czerwca 2015 r. był bezczynny. Nie można uznać, że poczynienie wzmianki przez organ w odpowiedzi na skargę, o tym że raport z kontroli umieszczony został również w Biuletynie, stanowi załatwienie wniosku zgodnie z prawem. Informacja taka została bowiem skierowana do Sądu, będącego adresatem odpowiedzi na skargę, a nie do wnioskodawcy. Odnosząc się natomiast do uwagi skarżącego, iż nie posiada on dostępu do Internetu z uwagi na przebywanie w izolacji wskazać należy, że fakt odbywania kary pozbawienia wolności w zakładzie karnym nie przesądza z góry, iż skazany jest pozbawiony dostępu do Internetu. Zgodnie z art. 110a § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U z 1997 r. nr 90 poz. 557) dyrektor zakładu karnego może zezwolić skazanemu na posiadanie w celi sprzętu audiowizualnego, komputerowego oraz innych przedmiotów, w tym także podnoszących estetykę pomieszczenia lub będących wyrazem kulturalnych zainteresowań skazanego, jeżeli posiadanie tych przedmiotów nie narusza zasad porządku i bezpieczeństwa obowiązujących w zakładzie karnym. Ponadto art. 102 kodeksu zawiera przykładowy katalog praw osób skazanych, wśród których nie ma co prawda dostępu do Internetu (tylko radia, telewizji, książek i prasy – pkt 6 przepisu), jednak katalog ten nie jest katalogiem zamkniętym. Oznacza to, że osoba skazana na pobyt w zakładzie karnym może dochodzić swoich praw w zakresie dostępu do informacji publicznej na zasadach ogólnych, wykorzystując instrumenty przewidziane w kodeksie karnym wykonawczym. Podkreślenia również wymaga, iż przychylenie się dyrektora zakładu karnego do wniosku osoby skazanej o umożliwienie dostępu do internetowego Biuletynu Informacji Publicznej nie jest uzależnione wyłącznie od jego dobrej woli, skoro osoba ta może dochodzić swoich racji w sposób przewidziany w przepisach kodeksu karnego wykonawczego, w trybie określonym w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. z 2013 r., poz. 647). Tym samym należy stwierdzić, iż osoba pozbawiona wolności i przybywająca w zakładzie karnym nie może być uznana za osobę pozbawioną systemowo dostępu do informacji publicznej poprzez pozbawienie dostępu do Internetu (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 730/12 dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku i zobowiązał Dyrektora Aresztu Śledczego do rozpoznania wniosku R.P. z 21 czerwca 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku z uzasadnieniem. Orzekając w pkt II, na podstawie art. 152 powołanej ustawy, że stwierdzona bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, Sąd wziął pod uwagę fakt, iż organ nie pozostawał całkowicie bezczynny reagując na wniosek skarżącego pismem z dnia 30 czerwca 2015r., błędnie jednak przyjmując, że informacja w piśmie tym udzielona może być uznana za załatwienie sprawy.