II SO/Sz 1/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA – Katarzyna Sokołowska po rozpatrzeniu w dniu 26 marca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. B. w przedmiocie wymierzenia grzywny za nieprzekazanie skargi przez Starostę W. p o s t a n a w i a: 1. wymierzyć grzywnę w wysokości [...] złotych; 2. zasądzić od Starosty W. na rzecz J. B. kwotę [...] złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 9 stycznia 2019 r. J. B., dalej jako "skarżący", wniósł o wymierzenie Staroście, dalej jako "organ", grzywny za nieprzekazanie skargi do sądu. Do wniosku skarżący załączył kserokopię skargi wraz z dowodem nadania oraz pismo - uzupełnienie skargi z dnia 28 lutego 2018 r. W treści pisma skarżący wskazał, że wniósł za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, datowaną na dzień 16 lutego 2018 r., na czynności o charakterze materialno – technicznym, którą uzupełnił pismem z dnia 28 lutego 2018 r., w związku z wydaniem przez organ zarządzenia zatwierdzającego zmianę organizacji ruchu na drodze powiatowej nr [...]. Skargę nadano w dniu 22 lutego 2018 r. (k – 34 akt sądowych - zwrotne potwierdzenie odbioru potwierdzone za zgodność z oryginałem). Skarżący wyjaśnił również, że telefonicznie ustalił w Wydziale Informacji Sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, że skarga nadana w dniu 22 lutego 2018 r. przez skarżącego do Starosty, nie została przez ten organ przekazana do sądu. W związku z tym skarżący zawnioskował o wymierzenie kary administracyjnej w kwocie odpowiadającej wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim, tj. w kwocie [...]zł. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 21 stycznia 2019 r., doręczono organowi, w dniu 28 stycznia 2019 r. (k - 22 akt sądowych), wniosek w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny za nieprzekazanie skargi i zobowiązano organ do udzielenia odpowiedzi na wniosek w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania. Przesyłka zawierająca wezwanie została doręczona Staroście w dniu 28 stycznia 2019 r. Organ nie odpowiedział na zobowiązanie sądu w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 – j.t. ze zm.), dalej jako "p.p.s.a", skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie do art. 54 § 2 zd. 1 przywołanej ustawy, organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny, w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., o czym stanowi art. 55 § 1 zd. 1 p.p.s.a. Grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 p.p.s.a.). Wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi sądowi następuje na wniosek strony, sąd administracyjny nie jest jednak związany treścią wniosku ani co do zasadności wymierzenia grzywny, ani co do jej wysokości, o czym przesądza redakcja art. 55 § 1 p.p.s.a. i posłużenie się przez ustawodawcę zwrotem "może orzec o wymierzeniu grzywny". Oznacza to, że sąd badając zasadność wniosku strony w tym zakresie, bada przede wszystkim, czy organ wypełnił obowiązek przekazania skargi wraz kompletnymi aktami w zakreślonym terminie, a także dokonuje oceny, czy w realiach konkretnej sprawy nałożenie na organ grzywny jest uzasadnione. Ponadto w przypadku uznania, że istnieją przesłanki do uwzględnienia wniosku miarkuje wysokość nałożonej grzywny. Ma to szczególne znaczenie w tych przypadkach, gdy przekroczenie terminu do przekazania skargi jest niewielkie, albo gdy uchybienie terminowi da się uzasadnić szczególnymi okolicznościami. Wskazać w tym miejscu należy, że grzywna za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę ma charakter mieszany (prewencyjno – dyscyplinująco – restrykcyjny), co oznacza, że jej celem jest zarówno ukaranie organu za brak jego aktywności w realizacji spoczywających na nim obowiązków ustawowych jak i zmobilizowanie go do ich wykonania w sytuacji, gdy tego jeszcze nie uczynił (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 września 2014 r., sygn. akt I OZ 759/14). Podkreślenia wymaga także, że organ powinien znać przepisy prawa i obowiązujące go procedury, a zatem uchybienie obowiązkom wynikającym z tych przepisów powinno mieć charakter wyjątkowy, a organ w takim przypadku winien wyjaśnić z jakich względów uchybił terminowi przekazania skargi do sądu bądź też, jak w niniejszej sprawie, nie przekazał jej w ogóle. W realiach badanej sprawy bezspornym bowiem jest, że organ nie wypełnił obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., tj. nie przekazał do sądu skargi z dnia 16 lutego 2018 r. ani w terminie 30 dni od dnia jej otrzymania, ani w terminie późniejszym. Nie odpowiedział również na wezwanie sądu w zakresie ustosunkowania się do wniosku o wymierzenie grzywny, zatem przyczyny uchybienia obowiązkowi wynikającemu z art. 54 § 2 p.p.s.a. nie są znane. W tym stanie rzeczy żądanie skarżącego należało uznać za uzasadnione co do zasady, ale nie co do wysokości. Skarżący domagał się bowiem wymierzenia grzywny w maksymalnej, przewidzianej w art. 154 § 6 p.p.s.a. kwocie, co w ocenie sądu nie znajduje uzasadnienia. Dziesięciokrotność przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim stanowi maksymalną wysokość grzywny, którą sąd może wymierzyć. Sankcja w takiej wysokości winna być, zdaniem sądu, stosowana w wyjątkowych wypadkach. W realiach niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości, że organ znacznie uchybił terminowi przekazania skargi, jak również nie podjął żadnej aktywności w związku z doręczonym mu przez sąd zobowiązaniem. Niewątpliwie są to dla organu okoliczności obciążające, bowiem brak jest możliwości dokonania oceny przyczyn uchybienia obowiązkowi przekazania skargi do sądu. Określając wysokość grzywny w niniejszej sprawie sąd wziął zatem pod uwagę zarówno przytoczone wyżej okoliczności, które mogą świadczyć o lekceważącym stosunku organu do swoich powinności, ale również i fakt, iż organ administracji publicznej realizuje zadania ze środków publicznych, a więc każde ich uszczuplenie wpływać będzie na skuteczność realizacji tych zadań. W ocenie sądu, przy uwzględnieniu powyższych przesłanek, grzywnę w kwocie [...]zł należy uznać za adekwatną do wagi naruszenia dokonanego przez organ, zaś wymierzenie jej w tej wysokości służyć będzie realizacji zarówno funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, a także powinno zapobiec popełnianiu w przyszłości podobnych naruszeń obowiązujących przepisów. W szczególności zaś wymierzenie grzywny powinno zmobilizować organ do przekazania skargi z dnia 16 lutego 2018 r. wraz z kompletem akt i odpowiedzią na skargę do sądu. W tym stanie rzeczy, uznając żądanie skarżącego za uzasadnione, sąd orzekł jak w punkcie I sentencji niniejszego postanowienia, przyjmując za podstawę art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zawarte w punkcie II sentencji znajduje oparcie w art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 § 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265 – j.t.).