II SO/Sz 10/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący sędzia WSA Barbara Gebel po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku P. K. o wymierzenie grzywny Komendantowi Straży Gminnej za nieprzekazanie skargi w terminie p o s t a n a w i a I wymierzyć Komendantowi Straży Gminnej grzywnę w kwocie [...] ([...]) złotych, II zasądzić od Komendanta Straży Gminnej na rzecz skarżącego P. K. kwotę [...] zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem, wniesionym w dniu [...] (data nadania pisma pocztą) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, P.K., w imieniu którego wystąpił radca prawny T.K., zwrócił się do sądu o wymierzenie grzywny Komendantowi Straży Gminnej za nieprzekazanie jego skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, pomimo ustawowego obowiązku wynikającego z art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U nr 112, poz. 1198 ze zm.). Jednocześnie we wniosku pełnomocnik skarżącego wniósł o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wskazał, że w dniu [...] skarżący wniósł, za pośrednictwem Komendanta Straży Gminnej, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skargę na bezczynność tego organu w zakresie udzielenia informacji publicznej w postaci protokołu uzgodnienia czasu i miejsca wykorzystania przez Straż Gminną urządzenia rejestrującego typu [...] z miesiąca [...]. Organ udzielił skarżącemu żądanej informacji, jednakże uczynił to po terminie. Skarga na bezczynność w dalszym ciągu nie została przekazana sądowi, pomimo upływu 15. dniowego terminu, określonego w art. 21 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zdaniem pełnomocnika, zaistniałe okoliczności uzasadniają wymierzenie grzywny organowi w wysokości [...] zł. W odpowiedzi na wniosek organ wskazał, że w dniu [...] wpłynęła do organu skarga P.K. na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, w odpowiedzi na nią udzielono wnioskodawcy informacji na wszystkie zawarte w tym piśmie pytania. Jednocześnie organ podniósł, że nigdy nie otrzymał pocztą elektroniczną, ani w żaden inny sposób, wniosku strony o udostępnienie protokołu uzgodnienia czasu i miejsca wykorzystania przez Straż Gminną urządzenia rejestrującego typu [...] z miesiąca [...]. Dlatego też, mając na względzie fakt udzielenia skarżącemu wyczerpujących informacji na jego wniosek, a także traktując skargę do sądu jako pierwsze pismo w tej sprawie, organ wcześniej nie przekazał skargi do sądu. W ocenie organu, zrealizował on ustawowy obowiązek udzielenia informacji publicznej, a skarżący winien zrezygnować w tej sytuacji z popierania skargi w sądzie. Zaistniała sytuacja nie stanowi lekceważenia prawa, a jest wynikiem błędnego przeświadczenia, że pełne zaspokojenie oczekiwań skarżącego stanowi podstawę do jego rezygnacji z dalszego prowadzenia sprawy przed sądem. Biorąc pod uwagę zaistniałe okoliczności, a w szczególności brak winy po stronie organu, wymierzenie grzywny jest niezasadne i krzywdzące. Do pisma organ dołączył kopię odpowiedzi na wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, a także przedmiotową skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Przedmiotem rozpoznania sądu, jest wniosek o wymierzenie Komendantowi Straży Gminnej grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej zwanej "P.p.s.a.", za nieprzekazanie sądowi skargi z dnia 27 maja 2014 r. na bezczynność tego podmiotu w przedmiocie rozpoznania wniosku P.K. z dnia [...] o udostępnienie informacji publicznej, wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Podkreślić należy, że sąd administracyjny, w ramach swoich ustawowych kompetencji, dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, zaś przywołany powyżej przepis ustanawia szczególne, w ramach tej kontroli, uprawnienie sądu administracyjnego, tj. możliwość wymierzenia organowi administracji publicznej grzywny w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., czyli nieprzekazania sądowi w ustawowym terminie skargi wraz z aktami sprawy. Zgodnie z art. 3 § 3 P.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach, a taką ustawą szczególną jest ustawa z dnia 6 września 20101 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2014 r., poz. 782), która w art. 21 stanowi, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Niewątpliwie, Straż Gminna, jako jednostka organizacyjna Gminy, powołana do realizacji zadań gminy, między innymi z zakresu ochrony porządku publicznego, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej i podlega przepisom ww. ustawy. W myśl art. 55 § 1 P.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązku przekazania skargi, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy, a więc do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Powołane wyżej przepisy przewidują wyłącznie dwa warunki, których spełnienie pozwala sądowi na wymierzenie grzywny: 1. stwierdzenie uchybienia przez organ terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę 2. złożenie przez stronę wniosku o wymierzenie grzywny. Oznacza to, że przesłanką do wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu w ustawowym terminie, bez względu na powody takiego stanu rzeczy. Natomiast wymierzając grzywnę w określonej wysokości, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym między innymi przyczyny nie wypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku. Należy również podkreślić, że dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a. z uchybieniem terminu przez organ, nie skutkuje oddaleniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny, czy też umorzeniem postępowania sądowoadministracyjnego. W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., II GPS 3/09 (ONSAiWSA 2010/1/2) podniesiono bowiem, iż skoro z art. 54 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika obowiązek dochowania określonego terminu, to uchybienie tej powinności mieści się w "niezastosowaniu się do obowiązków", będącym przesłanką wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 tej ustawy. W istocie zatem przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 ustawy obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności (vide: postanowienie NSA z dnia 30.01.2013 r. sygn. akt I OZ 45/13; LEX Nr 1273880 ). Mając na względzie powyższe rozważania, należy zaznaczyć, że udzielone w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny wyjaśnienia Komendanta Straży Gminnej nie mogą stanowić okoliczności uzasadniających odstąpienie od wymierzenia grzywny za nieprzekazanie skargi na bezczynność i odpowiedzi na nią wraz z aktami sprawy. Błędne jest przekonanie organu, że udzielona skarżącemu odpowiedź na jego wniosek powinna powodować rezygnację z popierania skargi, a tym samym zwalnia organ z obowiązku przekazania tej skargi adresatowi, czyli sądowi. Dysponentem skargi jest wyłącznie skarżący i to on decyduje zarówno o konieczności wniesienia skargi jak i o jej cofnięciu przed sądem, zaś adresatem sąd, który jest wyłącznie właściwy do jej rozpatrzenia. Okoliczności wskazane w odpowiedzi na wniosek, które spowodowały nieprzekazanie skargi mogą mieć, zdaniem sądu, jedynie wpływ na wysokość grzywny. Zadaniem grzywny jest bowiem nie tylko pełnienie funkcji dyscyplinującej, lecz także represyjnej i prewencyjnej i służy zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości. Istotnym dla sprawy jest fakt, że organ nie wykonał ustawowego obowiązku przekazania skargi w przewidzianym do tego terminie. Uczynił to dopiero po otrzymaniu wniosku skarżącego o wymierzenie mu grzywny z tego tytułu, tj. dnia [...]. Należy przy tym przypomnieć, że z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej wynika nadto, że termin przewidziany w art. 54 § 2 P.p.s.a. został skrócony do 15 dni, a więc w niniejszej sprawie upłynął z dniem [...]. Z tego względu też sąd uznał, że wymierzenie grzywny Komendantowi Straży Gminnej jest zasadne. Określając wysokość grzywny w przedmiotowej sprawie, sąd wziął pod uwagę, przede wszystkim, wyjaśnienia organu, że zaniechanie przekazania skargi wynika z błędnej interpretacji charakteru pisma (skargi), które organ, w sytuacji braku wniosku o udzielenie informacji publicznej, potraktował jako taki wniosek i udzielił informacji skarżącemu pismem z dnia [...]. W konsekwencji organ trwał w przeświadczeniu, że sprawa wniosku została załatwiona. Sąd uznał zatem, że opóźnienie tego organu w realizacji ustawowego obowiązku przekazania skargi, nie ma znamion celowego, umyślnego naruszenia przepisów. W ocenie sądu, grzywna w wysokości 100 zł jest adekwatna do wagi dokonanego przez organ naruszenia, o czym sąd orzekł w punkcie I postanowienia, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 i 2 P.p.s.a., na które składają się: wpis od skargi - 100 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa - 17 zł oraz wynagrodzenie dla radcy prawnego reprezentującego skarżącego - 240 zł (§ 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu - Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).