II SO/Sz 11/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia NSA Elżbieta Makowska po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2010r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. C. o wymierzenie grzywny Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu za nieprzekazanie w terminie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę p o s t a n a w i a wymierzyć Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu grzywnę w wysokości [...] złotych za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie skargi – J. C. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. W dniu 14 maja 2010 do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wpłynął wniosek J. C. z dnia [...]r. (vide k. [...] akt sądowych) o ukaranie – stosownie do art. 55 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie KO 29/10. Wniesienie tego wniosku poprzedzały następujące okoliczności: Pismem z dnia [...]r., które wpłynęło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie dnia [...]. (k. [...] akt sądowych) J. C. bezpośrednio do Sądu wniósł skargę na bezczynność Prezesa SKO w sprawie oznaczonej w tym organie pod nr [...]. Skarga ta została zarejestrowana w repertorium KO pod nr 29/10 i zarządzeniem z dnia [...]. przekazana do organu celem nadania jej biegu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze otrzymało skargę – jak wynika to z datownika na zwrotnym potwierdzeniu odbioru pisma – w dniu [...]. Skargę wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze złożyło bezpośrednio w Biurze Podawczym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w dniu [...]. (vide k. [...] i pismo SKO k. [...] akt sądowych). Wyżej wskazana skarga na bezczynność zarejestrowana została w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie pod sygn. akt II SAB/Sz 22/10 i rozpoznana postanowieniem z dnia 18 czerwca 2010r. (k. [...]akt sądowych). Odpowiadając na wniosek J. C. o wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w piśmie z dnia [...]. (k. [...] akt sądowych) udzieliło ogólnych wyjaśnień. Dopiero po sprecyzowaniu przez Sąd zarządzeniem z dnia [...]. istoty sprawy i ponownym zobowiązaniu Kolegium do udzielenia odpowiedzi na wniosek J. C. (k. [...] akt sądowych), Kolegium udzieliło pismem z dnia [...]r. odpowiedzi wyjaśniając, że odpowiedź na skargę na bezczynność w sprawie II SAB/Sz 22/10 została sporządzona w dniu [...]. i złożona w Biurze Podawczym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie osobiście przez pracownika SKO w dniu [...]. ponieważ została "spięta" razem ze skargą dotyczącą innej sprawy (KO 34/10), w której termin do złożenia odpowiedzi mijał dopiero [...]. Nie było zamiarem Kolegium przekroczenia terminu na wniesienie odpowiedzi na skargę. W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej P.p.s.a.) organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. W razie niezastosowania się do obowiązku przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie wynikającym z przytoczonego wyżej przepisu, sąd na wniosek skarżącego może - na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. - orzec o wymierzeniu organowi grzywny do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 P.p.s.a). Z przepisu tego wynika, że ustawodawca nie określił dolnej granicy omawianej grzywny, pozostawiając tę kwestię ocenie sądu. Zgodnie z komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 10 lutego 2010 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2009 r. przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2009 r. wyniosło 2.716,71 zł (M.P. 2010 Nr 10, poz.104). Tym samym Sąd mógł wymierzyć grzywnę do wysokości 27.167,10 zł. Podkreślić przy tym należy, iż z treści przepisu art. 55 § 1 P.p.s.a., wynika że kwestia wymierzenia grzywny organowi w warunkach objętych jego dyspozycją pozostawiona została do uznania sądu. Stwierdzenie "sąd (...) może orzec o wymierzeniu organowi grzywny" wskazuje, że przy rozstrzygnięciu wniosku skarżącego w tym przedmiocie Sąd bierze pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy. W szczególności do okoliczności takich należy okres, jaki upłynął od wniesienia skargi i przyczyny niewypełnienia obowiązku w terminie, a także okoliczność, czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że mimo upływu 30 - dniowego terminu do przekazania skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wykonało ciążącego na nim obowiązku. Z akt sprawy o sygn. II SAB/Sz 22/10 ,z których Sąd przeprowadził dowód (kserokopia odpowiedzi dokumentów zamieszczone zostały w aktach niniejszej sprawy), wynika, że skarga J. C. została przekazana Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w dniu [...]r., a zatem ustawowy termin na przesłanie przez organ Sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę minął z dniem [...]r. Przekroczenie terminu określonego w art. 54 ust.2 p.p.s.a. jest zatem oczywiste. Wskazać trzeba, że trzydziestodniowy termin przewidziany na dopełnienie obowiązku przekazania skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy ma istotne znaczenie. Ustawodawca zakreślił, bowiem w sposób wyraźny ramy czasowe dopełnienia czynności przewidzianych w art. 54 § 2 P.p.s.a. W ten sposób wykreował odrębny, choć związany z pozostałymi powinnościami wskazanymi w tym przepisie, obowiązek działania organu administracji publicznej. Wyklucza to zarazem jakąkolwiek swobodę organu w tym zakresie. W konsekwencji organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi musi dochować trzydziestodniowego terminu, w przeciwnym razie naruszy art. 54 § 2 P.p.s.a. Wprawdzie potencjalne przekroczenie terminu nie spowoduje bezskuteczności dokonanej czynności, ale ma ono kluczowe znaczenie z punktu widzenia art. 55 § 1 P.p.s.a. i określonego tam przedmiotu postępowania o wymierzenie grzywny. Skoro z treści art. 54 § 2 P.p.s.a. wynika obowiązek dochowania określonego terminu, to uchybienie tej powinności mieści się w "niezastosowaniu się do obowiązków", będącym przesłanką wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. W rezultacie przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 P.p.s.a. obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności. Oznacza to, że nie przestanie on istnieć w przypadku przekazania sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy z uchybieniem trzydziestodniowego terminu (por. uchwała NSA z dnia 3 listopada 2009r., sygn. akt II GPS 3/09, ONSA i WSA 2010/1/2)) W tym stanie sprawy wniosek J. C. o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a uznać należy za zasadny, z zastrzeżeniem, że organem w rozpatrywanej sprawie nie jest Prezes SKO, lecz Samorządowe Kolegium Odwoławcze - zgodnie z art. 17 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego - błąd J. C. co do określenia organu, o którym mowa w art. 55 § 1 ustawy p.p.s.a. nie miał jednak wpływu na ocenę zasadności jego wniosku. Orzekając grzywnę Sąd z jednej strony kierował się tym, że przed rozpoznaniem niniejszego wniosku organ wypełnił obowiązek, o którym mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., oraz że opóźnienie w przekazaniu skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę było nieznaczne. Odnosząc się do wyjaśnień organu co do przyczyny opóźnienia należy zauważyć, że obowiązkiem organu jest takie zorganizowanie pracy, aby uniknąć błędów będących następstwem nieuwagi lub niedbalstwa pracownika. Zważywszy jednak na szeroką działalność zażaleniowo-skargową J. C., co mogło choć nie powinno spowodować w organie swego rodzaju zamieszanie prowadzącego do "spięcia" dwóch odrębnych spraw, Sąd uznał, że ogół tych okoliczności przemawia za wymierzeniem grzywny w symbolicznej wysokości. Z tych względów należało orzec jak w postanowieniu na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a.