II SO/Sz 12/17

PostanowienieWSA w Szczecinie2017-12-05

Skład orzekający: Bożena Gonzalez Perea

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego) powinien zostać umorzony w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli sprawa dotyczy pomocy społecznej, a strona jest z mocy prawa zwolniona z ich ponoszenia?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, jeśli sprawa, którą strona zamierza zaskarżyć, należy do kategorii spraw z zakresu pomocy i opieki społecznej, w których strona jest z mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a PPSA zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Natomiast wniosek o ustanowienie radcy prawnego powinien zostać uwzględniony, jeśli sytuacja majątkowa i rodzinna wnioskodawcy wskazuje, że nie jest on w stanie ponieść tych kosztów samodzielnie.
Stan faktyczny
P. O. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. dotyczącą umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych. Wnioskodawca podał, że nie posiada majątku ani dochodów, utrzymuje się z zasiłków z pomocy społecznej, jest osobą niepełnosprawną i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Wniosek obejmował zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
Rozstrzygnięcie
I. umorzył postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych, II. ustanowił radcę prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea Po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego celem wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych postanawia I. umorzyć postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych, II. ustanowić radcę prawnego P. O. złożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie wniosek o przyznanie prawa pomocy celem wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych. Do wniosku dołączył kserokopię decyzji, którą zamierza zaskarżyć. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podał, że nie ma żadnego majątku, oszczędności ani dochodów, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i utrzymuje się z zasiłku stałego oraz świadczenia pielęgnacyjnego w łącznej kwocie [...] zł miesięcznie, a jego wydatki stałe wynoszą: leki [...] zł, żywność [...] zł, środki czystości [...] zł, kwota na rachunki przekazywana matce [...] zł. Z załączonej do wniosku kopii wynika, że wnioskodawca mieszka z matką ale prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, jest osobą bezrobotną nie zarejestrowaną w powiatowym urzędzie pracy, o znacznym stopniu niepełnosprawności (orzeczonej do [...] r.), nie posiada prawa do renty ani emerytury, utrzymuje się z zasiłków z pomocy społecznej. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.)- dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 powołanej wyżej ustawy). W myśl art. 249a p.p.s.a. jeżeli rozpoznanie wniosku o prawo pomocy stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W niniejszej sprawie skarżący zamierza zaskarżyć decyzję odmawiającą umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych na rzecz osób uprawnionych, a zatem decyzję należącą do szeroko rozumianych spraw z zakresu pomocy i opieki społecznej, w których strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Z tego względu wniosek o przyznanie prawa pomocy w tej części jako bezprzedmiotowy należało umorzyć. Mając natomiast na względzie informacje dotyczące sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego zawarte w uzasadnieniu wniosku, a także wynikające z załączonej decyzji, wniosek w części dotyczącej ustanowienia radcy prawnego należało uwzględnić, ponieważ wnioskodawca nie jest w stanie ustanowić radcy prawnego korzystając z własnych zasobów i możliwości. Jest on osobą niepełnosprawną, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie ma majątku i utrzymuje się wyłącznie z pomocy opieki społecznej. Z tego względu wniosek o ustanowienie radcy prawnego należało uwzględnić na podstawie art. 246 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło