II SO/Sz 5/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 lutego 2010 r. sprawy z wniosku H. S. o wymierzenie grzywny Prezydentowi Miasta postanawia: I. oddala wniosek, II. zasądza od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz radcy prawnego J. M. kwotę [...] ([...]) złotych zawierającą należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów zastępstwa procesowego. Pismem z dnia [...] r. H.S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie wykonania wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...]., sygn. akt II C 1337/02, zobowiązującego Prezydenta Miasta [...] do przeniesienia nieodpłatnie własności garażu murowanego nr [...], położonego w [...]. Postanowieniem z dnia [...] w sprawie II SAB/Sz 132/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wyjaśnił, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1271 zew zm., dalej zwanej P.p.s.a) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1. decyzje administracyjne; 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8. bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Wobec powyższych regulacji prawnych Sąd uznał, iż czynności zmierzające do wykonania orzeczenia sądu powszechnego w sprawie o przeniesienie własności nieruchomości nie stanowią czynność z zakresu administracji publicznej. Należą one do czynności z zakresu prawa cywilnego. W związku z powyższą okolicznością czynności te nie podlegają kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne. Pismem z dnia [...] r. skarżący wniósł o orzeczenie grzywny za nieprzekazanie przez organ – Prezydenta Miasta [...] - skargi z dnia [...]r. na bezczynność organu. W piśmie z dnia [...] r. pełnomocnik skarżącego sprecyzował żądanie w ten sposób, że wniósł o wymierzenie grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym, ogłoszonego przez Prezesa GUS. Zdaniem skarżącego mimo upływu miesięcznego terminu zaskarżany organ nie przekazał złożonej skargi na bezczynność polegającą na nie wydaniu stosownych decyzji administracyjnych zgodnie z Wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] Wydział II Cywilny sygn. akt: II C 1337/02 z dnia [...] r. Skarżący bezskutecznie od wielu lat oczekuje na wydanie stosownych decyzji administracyjnych w sprawie uregulowania jego praw do nieruchomości – garaż murowany. Przez te lata wszystkie jest nękany przez podległe służby Prezydentowi Miasta [...] o nieuzasadnione opłaty z sugestią jakoby garaż ten miał w dzierżawie czy w innej formie podnajmu. W odpowiedzi na ten wniosek Prezydent Miasta [...] wniósł o jego oddalenie uznając, iż jest bezzasadny wobec tego, że skargę na bezczynność organu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia [...] r. odrzucił. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r., Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) oraz ustawy art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl przepisu art. 54 § 1 i 2 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ, o którym mowa w § 1 przekazuje skargę wraz z aktami sprawy z odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. W sytuacji, w której organ nie zastosuje się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, Sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ( art. 55 § 1 P.p.s.a). Z ustaleń Sądu wynika, iż skarżący złożył do organu skargę na bezczynność Prezydenta Miasta [...] pismem z dnia [...] r. w przedmiocie wydania decyzji dotyczącej wykonania wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] r., sygn. akt II C 1337/02, zobowiązującego Prezydenta Miasta [...] do przekazania nieodpłatnie własności garażu murowanego nr [...], położonego w [...]. Organ skargę przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dnia [...]r. tj. po 50 dniach, a więc z uchybieniem ustawowego trzydziestodniowego terminu. Sąd w tejże sprawie postanowieniem z dnia [...]r. odrzucił skargę ze względu na to, że czynności zmierzające do wykonania orzeczenia sądu powszechnego o przeniesienie własności nieruchomości nie stanowią czynności z zakresu administracji publicznej i w związku z tym nie podlegają kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne. Wobec powyższego powoływanie się przez organ w niniejszej sprawie (o wymierzenie grzywny) na okoliczność odrzucenia skargi przez Sąd nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z aktualnym orzecznictwem Sądów administracyjnych w szczególności uchwałą NSA z dnia 3 listopada 2009 r. w sprawie II GPS 3/09 trzydziestodniowy termin przewidziany na dopełnienie obowiązku przekazania skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy ma istotne znaczenie. Ustawodawca zakreślił bowiem w sposób wyraźny ramy czasowe dopełnienia czynności przewidzianych w art. 54 § 2 p.p.s.a. W ten sposób wykreował odrębny, choć związany z pozostałymi powinnościami wskazanymi w tym przepisie, obowiązek, działania organu administracji publicznej. Wyklucza to zarazem jakąkolwiek swobodę organu w tym zakresie. W konsekwencji organ administracji publicznej musi dochować trzydziestodniowego terminu, w przeciwnym razie naruszy art. 54 § 2 p.p.s.a. Wprawdzie potencjalne przekroczenie terminu nie spowoduje bezskuteczności dokonanej czynności, ale ma ono kluczowe znaczenie z punktu widzenia art. 55 § 1 p.p.s.a i określonego tam przedmiotu postępowania o wymierzenie grzywny. Skoro z art. 54 § 2 p.p.s.a. wynika obowiązek dochowania określonego terminu, to uchybienie tej powinności mieści się w "niezastosowaniu się do obowiązków", będącym przesłanką wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. W rezultacie przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 p.p.s.a obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności. Oznacza to, że nie przestanie on istnieć w przypadku przekazania sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy z uchybieniem trzydziestodniowego terminu. Nie zachodzi zatem bezprzedmiotowość postępowania w rozumieniu art. 101 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Bez znaczenia jest przy tym termin posiedzenia sądu, na którym zostanie rozpoznany wniosek o wymierzenie grzywny. Ne może on przecież zmienić faktu uchybienia albo braku uchybienia terminowi ustanowionemu w art. 54 § 2 p.p.s.a. Pozostaje zatem bez wpływu na istnienie bądź nieistnienie przedmiotu zaskarżenia. Dlatego Sąd, który rozpoznaje wniosek o wymierzenie grzywny mimo dopełnienia przez organ obowiązków z art. 54 § 2 P.p.s.a. przed posiedzeniem sądu, ale z uchybieniem terminu może wymierzyć grzywnę za uchybienie terminu. Dla wymierzenia grzywny organowi nie wystarczy jedynie opóźnienie w przekazaniu Sądowi skargi. Niezbędne jest także dodatkowe ustalenie obciążających organ przyczyn w zaistnieniu tego faktu. Warto w tym miejscu zauważyć, iż odpowiedzialność organu z art. 55 § 1 p.p.s.a nie jest odpowiedzialnością rodzącą się w sposób automatyczny, lecz wymaga każdorazowego rozważenia przez Sąd, zasadności zastosowania omawianego środka. Innymi słowy ustalenie, iż w sprawie nastąpiło nieterminowe przekazanie skargi, nie przesądza o konieczności zastosowania sankcji wobec organu, który tego uchybienia się dopuścił. Wymierzenie grzywny jest bowiem fakultatywne, o czym świadczy zwrot " Sąd może (...)" zawarty w dyspozycji ww. przepisu. Z tego powodu uczynienie zadość wnioskowi strony o zdyscyplinowanie organu poprzedzić musi należyte zbadanie okoliczności sprawy, a przede wszystkim przyczyn uchybienia obowiązkowi ustanowionemu w art. 54 § 2 p.p.s.a. Ocena przez tutejszy Sąd zebranego w sprawie materiału dowodowego skłania do przekonania, iż wystąpienie przez skarżącego z wnioskiem o wskazanie przez organ wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] r. w sprawie przeniesienia własności nieruchomości nie mogło nastąpić w formie czynności administracyjnej. Organ administracji publicznej nie był do niej uprawniony gdyż załatwienie wniosku mogło być przedmiotem tylko czynności cywilnoprawnej. O tym sposobie załatwienia sprawy skarżący w okresie kilku lat był wielokrotnie informowany przez organ, konsekwencją niezasadności wniosku było odrzucenie przez Sąd Administracyjny w Szczecinie (postanowienie z dnia [...] r. sygn. akt II SAB/Sz 132/09) jego skargi z dnia [...] r. na bezczynność organu w przedmiocie złożenia oświadczenia woli. W tym stanie rzeczy wobec braku przesłanek określonych w art. 55 § 1 P.p.s.a. należało orzec jak w wyroku. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a i pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.)