II SO/Sz 5/17

PostanowienieWSA w Szczecinie2017-04-24

Skład orzekający: Bożena Gonzalez Perea

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która jest zwolniona z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej, może jednocześnie ubiegać się o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a PPSA jest zwolniona z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, może jednocześnie ubiegać się o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w takiej sytuacji podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowy.
Stan faktyczny
E. G. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca sprawuje opiekę nad chorą matką, co uniemożliwia jej podjęcie pracy zarobkowej. Dochody rodziny po odliczeniu wydatków stałych są niskie, a jedynym majątkiem jest mieszkanie. Wnioskodawczyni otrzymuje zasiłek dla opiekuna.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowiono adwokata dla E. G.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 24 kwietnia 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku E. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z Jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego p o s t a n a w i a I. umorzyć postępowanie w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, II. ustanowić adwokata E. G. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata celem wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. utrzymującej w mocy decyzje organu I instancji odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni podała, że mieszka z mamą i mężem w mieszkaniu o pow. [...] m2 (o wartości [...] zł), comiesięczne dochody rodziny wynoszą [...] zł (zasiłek dla opiekuna [...], wynagrodzenie za pracę męża [...] zł, emerytura mamy [...] zł), a wydatki stałe ok. [...] zł (czynsz za mieszkanie [...] zł, gaz [...] zł, energia elektryczna [...] zł, rata kredytu bankowego [...] zł, ZUS spłata ratalna [...] zł, internet i telewizja kablowa [...] zł, rata pożyczki z zakładu pracy męża, [...] zł, leki [...] zł). E. G. wyjaśniła, że od [...] r. opiekuje się swoją mamą gdyż jej stan zdrowia uległ pogorszeniu i nie może ona egzystować samodzielnie. Przez cały ten czas wnioskodawczyni otrzymywała świadczenie pielęgnacyjne w kwocie[...] zł miesięcznie, które następnie zostało jej zabrane. Obecnie wnioskodawczyni otrzymuje zasiłek dla opiekuna, nie może podjąć żadnej pracy i nie ma zasobów finansowych pozwalających na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. W myśl art. 245 § 1, § 2 i 3 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – dalej "p.p.s.a", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 p.p.s.a.). Z wniosku wynika, że E. G. mieszka z mężem i [...] letnią mamą, nad którą sprawuje opiekę. Po opłaceniu stałych wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania i spłatą zadłużenia, trzyosobowej rodzinie wnioskodawczyni pozostaje do dyspozycji kwota [...] zł miesięcznie. Jedynym majątkiem rodziny jest mieszkanie o wartości [...] zł, nikt z członków rodziny nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Decyzja którą wnioskodawczyni zamierza zaskarżyć do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie dotyczy świadczenia pielęgnacyjnego. Sprawy dotyczące świadczeń rodzinnych, w tym świadczenia pielęgnacyjnego, zostały uregulowane ustawą z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U z 2016 poz. 1518) i należą do spraw z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Skarżąca jest zatem w niniejszej sprawie z mocy ustawy zwolniona od obowiązku ponoszenia jakichkolwiek kosztów sądowych. W tej sytuacji złożony wniosek w części obejmującej zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć jako bezprzedmiotowy na podstawie art. 249a p.p.s.a. Natomiast w zakresie dotyczącym ustanowienia adwokata wniosek należało uwzględnić. Skarżąca sprawuje opiekę nad mamą i z tego powodu nie może podjąć pracy zarobkowej, a dochody uzyskiwane przez jej męża i mamę, po odliczeniu ponoszonych wydatków stałych, nie pozwalają na ustanowienie adwokata z wyboru. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniosek w tym zakresie należało uwzględnić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło