II SO/Sz 6/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu B. P. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 31 marca 2016 r. sygn. akt II SO/Sz 6/16 postanawia: 1/ zmienić zaskarżone postanowienie w pkt 1 i zwolnić B. P. od ponoszenia kosztów sądowych w całości, 2/ uchylić pkt 2 zaskarżonego postanowienia, 3/ w pozostałej części zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy Postanowieniem z dnia [...] . referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., po rozpoznaniu wniosku B. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, orzekł o: 1) zwolnieniu B. P. od ½ części kosztów sądowych, 2) w pozostałym zakresie odmówił zwolnienia od kosztów sądowych, 3) ustanowił radcę prawnego. Z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca ma [...] lat i zamieszkuje razem z synem. Miesięczny dochód dwuosobowej rodziny wynosi [...] zł netto i składa się na niego emerytura wnioskodawczyni w kwocie [...] zł oraz renta syna w wysokości [...] zł. Z oświadczenia wnioskodawczyni oraz z przedłożonych kopii rachunków wynika, że na miesięczne wydatki rodziny składa się: czynsz [...] zł, gaz [...] zł, prąd ok.[...] zł, lekarstwa B. P. ok. [...] zł, lekarstwa W. P ok.[...] zł, opał [...] zł, wyżywienie [..] zł, środki czystości [...] zł, paliwo [...] zł. Skarżąca oświadczyła, że nie posiada nieruchomości, przedmiotów wartościowych, czy też oszczędności. W uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] r. referendarz sądowy wskazał, że z informacji złożonych przez wnioskodawczynię wynika, że miesięcznie dysponuje ona razem z synem dochodem w wysokości [...] zł, a wydatki ponoszone na bieżące utrzymanie kształtują się na poziomie ok. [...] zł. Biorąc pod uwagę wnioskowany zakres prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych referendarz uznał, że skarżąca będzie w stanie przy wysokości uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatkach wygospodarować środki finansowe na uiszczenie kosztów sądowych w ½ części ich wysokości. Z uwagi na sytuację finansową strony, uwzględniono wniosek w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, ponieważ skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, gdyż jest to wydatek przekraczający jej możliwości finansowe. W sprzeciwie złożonym od powyższego postanowienia B. P., reprezentowana przez syna W. P., wniosła o jego zmianę w pkt 2 i zwolnienie jej w całości od kosztów sądowych. Skarżąca wskazała, że przychody jej i syna przeznaczane są wyłącznie na niezbędne potrzeby i nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje: W myśl art. 260 § 1 P.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 P.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wskazać należy, że przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a wynika, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Zdaniem Sądu, po przeanalizowaniu oświadczenia B. P. oraz informacji zawartych w złożonym formularzu PPF, rozpatrywany wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości, zasługuje na uwzględnienie. Z akt sprawy wynika, że B. P. prowadzi gospodarstwo domowe z synem W. P., nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Jest osobą starszą i schorowaną. Po ponownym przeanalizowaniu wydatków wskazanych przez stronę w oświadczeniu i wynikających z przedłożonych rachunków Sąd ustalił, iż wydatki te są wyższe niż wskazał referendarz sądowy w postanowieniu z dnia [...] r. i wynoszą [...] zł miesięcznie. Z zestawienia dochodów stanowiących kwotę [...] zł i wydatków na kwotę [..] zł, wynika że dochody te pokrywają prawie w całości niezbędne wydatki wykazane przez wnioskodawczynię w złożonym oświadczeniu. Nie jest więc możliwe, aby z tych dochodów B. P. była w stanie wygospodarować jakiekolwiek oszczędności na poniesienie kosztów sądowych, a także kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika. W tej sytuacji zasadnym stało się zwolnienie B. P. od kosztów sądowych w całości. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 2 oraz art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 260 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.