II SO/Sz 6/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. J. w przedmiocie wymierzenia Krajowemu Ośrodkowi Wsparcia Rolnictwa Oddział Terenowy w S. grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. postanawia I. wymierzyć Krajowemu Ośrodkowi Wsparcia Rolnictwa Oddział Terenowy w S. grzywnę w wysokości 100 (sto) złotych za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy w terminie; II. zasądzić od Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa Oddział Terenowy w S. na rzecz E. J. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego Pismem z dnia [...] r., które wpłynęło do Sądu w dniu [...]. E. J. (dalej: "Skarżąca") wniosła o wymierzenie Krajowemu [...] w S. (dalej: "Ośrodek") grzywny w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia [...] r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) dalej: "p.p.s.a." za nieprzekazanie Sądowi jej skargi na bezczynność w udzieleniu informacji publicznej na wniosek z dnia [...] r. wraz z aktami sprawy. Podała, że w dniu [...]. złożyła tę skargę za pośrednictwem Dyrektora Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa Oddział Terenowy w S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Wskazała, że zgodnie z art. 21 ustawy z dnia [...] r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2016r. poz. 1764 ze zm., dalej: "u.d.i.p.") przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od otrzymania skargi. Podała, że Ośrodek był zobowiązany do przekazania skargi sądowi, a czynności tej nie wykonał, czym naruszył prawo Skarżącego do skutecznego dochodzenia praw na drodze sądowej. W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny Ośrodek wniósł o oddalenie skargi ewentualnie o umorzenie postępowania. Podano, że przesyłka zawierająca odpowiedź na skargę, sporządzoną dnia [...] r., została nadana dnia [...] r. na dowód czego przedłożono wyciąg z pocztowej książki nadawczej. Ośrodek wskazał, że opóźnienie w przekazaniu skargi, wraz z odpowiedzią i aktami sprawy wyniosło 10 dni roboczych i było nieznaczne skoro termin do przekazania upływał [...] r. Opóźnienie to zostało spowodowane przez ocenę, że do skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania ma zastosowanie art. 54 § 2 p.p.s.a. nie zaś art. 21 u.d.i.p. Zdaniem Ośrodka wobec przekazania akt przed wniesieniem wniosku o ukaranie grzywną istnieją podstawy do umorzenia postępowania a wymierzenie grzywny w takim stanie rzeczy nie spełni swojej funkcji prewencyjno-dyscyplinującej. Nieznaczne przekroczenie terminu, zdaniem Ośrodka, również nie spowoduje, że grzywna zrealizuje funkcje represyjno-dyscyplinującą. Z ostrożności procesowej Ośrodek podniósł, że wysokość dochodzonej kary jest nieadekwatna do realiów sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Wniosek o ukaranie grzywną należało uznać za zasadny. Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. W myśl § 2 tego artykułu organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Zgodnie jednak z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. W myśl art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Z powyższych uregulowań wyraźnie wynika, że na organie, do którego wpływa skarga skierowana do sądu administracyjnego, spoczywają określone obowiązki. Niezależnie przy tym od stanowiska organu co do zasadności skargi, organ ma obowiązek jej przekazania wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę właściwemu sądowi, w określonym ustawowo terminie, który w przypadku skargi z zakresu ustawy o dostępie do informacji publicznej wynosi 15 dni od daty jej wniesienia. Natomiast niewykonanie tego obowiązku skutkuje sankcją w postaci możliwości wymierzenia przez sąd grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. Wskazać należy, że regulacja zawarta w art. 55 § 1 p.p.s.a. zmierza do dyscyplinowania organów do terminowego wykonywania obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. i wiąże się z powrotem ustawodawcy do pośredniego trybu wnoszenia skargi do sądu administracyjnego, mając na celu przeciwdziałanie przetrzymywaniu skarg przez organy administracji publicznej. Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter mieszany: dyscyplinująco - restrykcyjny. Stosownie jednak do treści art. 55 § 1 p.p.s.a., rozstrzygając w tej kwestii, sąd powinien wziąć po uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H.Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s.381). Ponadto w uchwale z dnia 3 listopada 2009r. (sygn. akt II GSK 3/09, ONSAiWSA 2010/1/2) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszaniu prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy dotyczącej skargi E. J. na bezczynność Ośrodka w udostępnieniu informacji publicznej na jej wniosek z dnia [...] r., skarga ta została wniesiona do Sądu za pośrednictwem Ośrodka i wpłynęła do Ośrodka w dniu 16 lutego 2018 r. W związku z tym ustawowy termin do przekazania skargi upłynął w dniu 5 marca 2018 r. (z uwagi na to, że 3 marca 2018 r. to sobota) Skarga wraz z aktami sprawy została przekazana Sądowi w dniu 19 marca 2018r. (data nadania przesyłki w urzędzie pocztowym, wynikająca z zapisów książki nadawczej). W odpowiedzi na wniosek Ośrodek wyjaśniając przyczyny przekazania skargi po upływie terminu, podniósł błędną ocenę mających zastosowanie w sprawie obowiązujących przepisów a ponadto na okoliczność przekazania skargi wraz z aktami sprawy przed wniesieniem wniosku o ukaranie grzywną. Podkreślić należy zatem, że fakt przekazania przez Ośrodek skargi wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy nie czyni orzekania w sprawie wniosku bezprzedmiotowym. Nie zmienia to bowiem zaistniałego uchybienia terminowi ustanowionemu w art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Zdarzenia te Sąd bierze jednak pod uwagę miarkując wysokość grzywny. Mając na uwadze datę wniesienia skargi przez E. J. i datę nadania przesyłki do Sądu przez Ośrodek, należy zatem uznać, że w niniejszej sprawie została spełniona przesłanka określona w art. 55 § 1 p.p.s.a. Przy czym wskazać należy, że powołany przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. nie obliguje sądu do wymierzenia grzywny, gdyż sąd "może" orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Oznacza to, że przy rozstrzyganiu wniosku należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym m.in. przyczyny niewypełnienia obowiązków, czy też czas jaki upłynął od wniesienia skargi. Wymierzenie organowi grzywny ma bowiem na celu nie tylko zdyscyplinowanie organu, ale stanowić ma również sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł o wymierzeniu grzywny w wysokości [...] zł za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z aktami sprawy sądowi administracyjnemu. Wskazać należy, że Ośrodek wyjaśniając przyczyny nieprzekazania skargi w ustawowo określonym terminie, ograniczył się do wskazania, błędu co do obowiązującego prawa. Wymierzając grzywnę Sąd wziął pod uwagę okoliczność, że Ośrodek wykonał obowiązek przekazania skargi wraz z aktami sprawy z niewielką zwłoką (14 dni) a nieterminowe jej przekazanie wyniknęło z niewłaściwej interpretacji przepisów prawa, a nie z celowego działania Ośrodka. Dlatego też w ocenie Sądu wymierzona kwota grzywny jest współmierna do stwierdzonego przez Sąd uchybienia Ośrodka i powinna zdyscyplinować Ośrodek w przyszłości. Wyjaśnić przy tym należy, że ustalenie wysokości wymierzonej grzywny pozostawione zostało miarkowaniu sądu orzekającego. Jedynie górna granica grzywny jest określona w art. 154 § 6 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 oraz 205 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. uwzględniając uiszczony przez Skarżącą wpis sądowy w kwocie [...]zł.