II SO/Sz 7/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 22 października 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jej wniosku o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie p o s t a n a w i a zwolnić M. T. od kosztów sądowych Postanowieniem z dnia 9 lipca 2014 r. (doręczonym w dniu 4 sierpnia 2014 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił wniosek M.T. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego od rozpoznawania wszystkich jej spraw. W dniu 11 sierpnia 2014 r. M.T. złożyła zażalenie na to postanowienie, a wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100 zł, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że nie uzyskuje żadnych dochodów od bardzo dawna i nie jest w stanie ponosić jakichkolwiek kosztów sądowych, nawet najmniejszych. M.T. oświadczyła, że mieszka z mężem, [...] letnim synem i [...] letnią córką, a jedynym dochodem rodziny jest renta męża wynosząca [...] zł miesięcznie brutto (netto [...] zł). Jedynym majątkiem rodziny jest stary drewniany dom o pow. [...] m2, nikt z członków rodziny nie posiada żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że stale choruje i z tego też powodu utraciła status osoby bezrobotnej, nie może pracować bo musi się leczyć, pozostaje na całkowitym utrzymaniu męża. Z renty inwalidzkiej jej męża utrzymuje się także dwoje uczących się dzieci, córka uczy się w technikum w [...], a syn studiuje na Uniwersytecie. M.T. podała, że miesięcznie na internat córki wydaje [...] zł, wydatki na przejazdy wszystkich członków rodziny wynoszą ok. [...] zł miesięcznie, na energię elektryczną wydaje ok. [...] zł miesięcznie, na leki ok. [...] zł, na wodę [...] zł miesięcznie. Wnioskodawczyni przedłożyła dowody potwierdzające, że jej dzieci się uczą, że córka mieszka w internacie, zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego z którego wynika, iż w 2013 r. nie uzyskała żadnych dochodów, kserokopię decyzji o ponownym ustaleniu prawa do renty jej męża, jedną fakturę za energię elektryczną na kwotę [...] zł. Zasadą wynikającą z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie, a zwolnienie od ponoszenia tych kosztów jest wyjątkiem od zasady. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie całkowitym lub częściowym zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych. W zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z pomocy. Osoba składająca wniosek o prawo pomocy obowiązana jest złożyć dokładne oświadczenie o stanie majątkowym i dochodach, oraz o stanie rodzinnym, a na wezwanie przedłożyć określone w wezwaniu dokumenty źródłowe. Oceniając złożony wniosek oraz przedłożone dowody należy stwierdzić, że M.T. wykazała, iż znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie. Wnioskodawczyni wraz z mężem i dwojgiem uczących się dzieci utrzymuje się z dochodów wynoszących [...] zł miesięcznie, nikt z członków rodziny nie ma żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 254 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.