II SO/Sz 7/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodnicząca Sędzia WSA – Marzena Kowalewska po rozpatrzeniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 sierpnia 2023 r. wniosku J.M. o wymierzenie grzywny Staroście Powiatu G. za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę p o s t a n a w i a: I. wymierzyć Staroście Powiatu G. grzywnę w kwocie 200 (słowie: dwieście) złotych; II. zasądzić od Starosty Powiatu G. na rzecz wnioskodawcy J.M. o kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. J. M. (dalej: "strona", "wnioskodawca") wnioskiem z 19 czerwca 2023 r., powołując się na art. 51 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259) - dalej: "p.p.s.a." i art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902) – dalej: "u.d.i.p.", zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie o wymierzenie grzywny Staroście Powiatu G. za nieprzekazanie sądowi skargi na bezczynność tego organu w sprawie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej wraz z aktami i odpowiedzią na skargę. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że 9 lutego 2023 r. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej na temat zatwierdzenia oraz wdrożenia projektu organizacji ruchu dla drogi powiatowej 3114Zudostępnionego na stronie internetowej pod linkiem przesłanym w odpowiedzi na wniosek z 2 lutego 2023 r. Strona wskazała, że w terminie wynikającym z przepisów organ zobowiązany nie udostępnił ani nie przesłał jej wnioskowanych informacji. W dniu 8 kwietnia 2023 r. strona skierowała za pośrednictwem organu zobowiązanego skargę na bezczynność. Strona podniosła, że przedmiotowa skarga na dzień złożenia wniosku o ukaranie grzywną nie została do tut. sądu przekazana. Organ w nadesłanej do sądu odpowiedzi na skargę z 29 czerwca 2023 r. przedstawił zwięźle przebieg czynności podejmowanych przez organ, a związanych z kolejnymi wnioskami strony o udostępnienie informacji publicznej. Organ zobowiązany potwierdził, że w dniu 8 kwietnia 2023 r. strona złożyła skargę na bezczynność organu. W związku z tym organ kolejny raz przesłał do strony odpowiedź na wniosek z 17 lutego 2023 r. Ponadto po otrzymaniu skargi na bezczynność organ rozpoczął analizę wysłanych wniosków i ponownie przesłał do strony odpowiedzi na zadane pytania wraz z załącznikami oraz prośbę o wycofanie skargi na bezczynność. Organ w uzasadnieniu wskazywał na okoliczności ściśle związane z rozpoznaniem wniosku o udostepnienie informacji publicznej. Organ nie przedstawił żadnych argumentów dotyczących okoliczności związanych z przekazaniem skargi do tut. sądu oraz ewentualnych przyczyn związanych z uchybieniem terminu do przekazania skargi w ustawowym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie u z n a ł, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Jak wynika z art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stosownie natomiast do postanowień art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów). Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Mając na uwadze, że przedmiotem niniejszej sprawy jest nieprzekazanie skargi z zakresu dostępu do informacji publicznej, w sprawie należało wziąć pod uwagę treść art. 21 pkt 1 u.d.i.p., który jest przepisem szczególnym wobec przepisów p.p.s.a. Zgodnie z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy p.p.s.a., z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter mieszany: dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a., czy też w art. 21 pkt 1 u.d.i.p., jednakże wyłączną materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w tym przepisie (por. postanowienie NSA zdnia 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, 2006 r., Nr 6, poz. 156). Sąd wskazuje, że zwrot "sąd może orzec o wymierzeniu grzywny", użyty w art. 55 § 1 p.p.s.a., wskazuje, że wymierzenie grzywny nie jest obligatoryjne i możliwość ta pozostawiona jest uznaniu sądu. Rozstrzygnięcie wniosku strony o zastosowanie sankcji przewidzianej w komentowanym przepisie powinno być poprzedzone dokładnym zbadaniem okoliczności sprawy, a zwłaszcza ustaleniem przyczyn uchybienia terminowi określonemu w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Sąd wymierzając organowi grzywnę bierze pod uwagę wszelkie okoliczności danej sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 21 pkt 1 u.d.i.p., czas jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu oraz czy przekazanie kompletnych akt administracyjnych opóźniło rozpoznanie sprawy (por. postanowienia NSA: z 19 listopada 2008 r., sygn. akt I OZ 850/08; z 2 marca 2023 r., sygn. akt III OZ 91/23). Sąd podkreśla, że w tym zakresie aktualne pozostaje stanowisko wyrażone w orzecznictwie oraz doktrynie, w zakresie uchybienia przez organ terminowi, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. (por. W. Sawczyn, Środki dyscyplinowania administracji publicznej w prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2010, s. 204). Ponadto w uchwale z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 (ONSA/WSA 2010/1/2) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem, także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. Dodatkowo przyjmuje się, że niezbędnym warunkiem wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 p.p.s.a. jest złożenie skargi do organu, ponieważ to działanie powoduje, że aktualizuje się obowiązek organu do przekazania akt sądowi z odpowiedzią na skargę. Biorąc pod uwagę powyższe regulacje sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie wniosek o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę zasługuje na uwzględnienie. W toku postępowania sąd na podstawie materiału dowodowego niniejszej sprawy ustalił, że poza sporem pozostaje okoliczność wpływu skargi do organu i data, w jakiej to nastąpiło, czyli 8 kwietnia 2023 r. Potwierdza to również w piśmie z 29 czerwca 2023 r. sam organ. Przedmiotowa skarga natomiast została przez organ nadana do sądu wraz odpowiedzią na skargę i załącznikami dopiero 30 czerwca 2023 r. Okoliczność ta została ustalona na podstawie danych widniejących w treści UPP dotyczących korespondencji strony do organu (doręczenie skargi na bezczynność) oraz organu do sądu (przekazanie skargi na bezczynność). Dodatkowo sąd wskazuje, że z urzędu jest mu wiadome, iż przedmiotowa skarga na bezczynność została zarejestrowana w tut. sądzie pod sygn. akt II SAB/Sz 101/23. Sąd stwierdza, że skoro termin na przekazanie skargi sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej upływał w dniu 24 kwietnia 2023 r. (poniedziałek), to wykonanie tego obowiązku przez organ zobowiązany 30 czerwca 2023 r., nastąpiło po terminie z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Organ nie wykonał bowiem obowiązku wynikającego z tej regulacji w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. W związku z nie wywiązaniem się z nałożonego na organ obowiązkiem do ustosunkowania się do wniosku o ukaranie grzywną, sąd rozpoznał sprawę w oparciu o materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy. W opinii sądu, nie sposób nie zauważyć, że za realizację ustawowych obowiązków, w tym w zakresie terminowego przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi odpowiada organ administracji. W niniejszej sprawie nie zaistniały okoliczności do wyłączenia odpowiedzialności organu i usprawiedliwienia uchybienia terminu w przekazaniu skargi do sądu administracyjnego. Co więcej organ zobowiązany nie wypowiedział się w tym zakresie. Uwzględniając okoliczności przekroczenia terminu do przekazania skargi oraz całokształt sprawy, sąd uznał żądanie wnioskodawcy za uzasadnione i korzystając z uprawnienia wynikającego z art. 55 § 1 p.p.s.a. wymierzył organowi grzywnę w wysokości [...] złotych. Ustalając wysokość grzywny w tej kwocie, sąd uznał, że będzie ona stanowić adekwatną dolegliwość za niewykonanie ustawowego obowiązku przekazania skargi, a także wpłynie na prawidłowe działanie organu w przyszłości. Określając wysokość grzywny sąd miał na uwadze, także to, iż skarga dotyczyła udostępnienia informacji publicznej, w której znaczenie mają szczególne regulacje u.d.i.p. W materiale dowodowym brak, również potwierdzenia dla okoliczności usprawiedliwiających organ zobowiązany. Podkreślić należy, że od dnia wpływu skargi do organu (8 kwietnia 2023 r.) do dnia przekazania skargi przez organ do sądu (30 czerwca 2023 r.) minęły 83 dni. Tym samym ww. okres stanowi obiektywną okoliczność uzasadniającą słuszność wymiaru przedmiotowej grzywny. Grzywnę, zgodnie z art. 154 § 6 w związku z art. 55 § 1 p.p.s.a., wymierza się do wysokości do dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 17 lutego 2023 r. (M.P. z 2023 r. poz. 218), przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej pomniejszone o potrącone od ubezpieczonych składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe oraz chorobowe, w 2022 r. wyniosło 5540,25 zł, a w drugim półroczu 2022 r. wyniosło 5783,75 zł. Z tych względów sąd, działając na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p., orzekł jak w pkt I sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowoadministracyjnego oparte zostało na treści art. 200 p.p.s.a., który statuuje zasadę odpowiedzialności organu za wynik postępowania, art. 205 § 1 p.p.s.a. i art. 209 p.p.s.a. Na zasądzony zwrot kosztów postępowania (pkt II sentencji) składa się kwota 100 zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi ustalona na podstawie § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r., poz. 535). Powołane orzeczenia dostępne są w internetowych bazach orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.