II SO/Sz 8/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk - Meder po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z Jego skargi p o s t a n a w i a : odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym W złożonym formularzu PPF A.K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podał, że Jego rodzina utrzymuje się z dochodów osiąganych przez Niego, które miesięcznie wynoszą [...] zł. Niezbędne miesięczne wydatki kształtują się na poziomie ok. [...] zł i składają się na nie : opłata za mieszkanie [...] zł, opłata za prąd [...] zł, gaz [..] zł i wydatki na lekarstwa [...] zł. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach A.K. wskazał, że zamieszkuje tylko z córką. Dochód Jego dwuosobowej rodziny wynosi miesięcznie [...] zł, na co składa się jego pensja w kwocie [...] zł i zasiłek córki Z. K. w kwocie [...] zł. Zarządzeniem Sądu z dnia [...] r. A. K. został wezwany do nadesłania w terminie 7 dni od daty doręczenia : - zaświadczenia z miejsca pracy o wysokości otrzymywanego miesięcznie wynagrodzenia za okres ostatnich trzech miesięcy, - oświadczenia, czy otrzymuje od matki dziecka alimenty na rzecz dziecka, jeżeli tak to przesłanie dokumentu potwierdzającego fakt ich przyznania (wyrok, ugoda) i dowodu potwierdzającego ich płatność za okres ostatnich trzech miesięcy, - dowodu potwierdzającego wysokość zasiłku otrzymywanego przez córkę ( np. kserokopia decyzji przyznającej zasiłek), - wyciągów z posiadanego konta bankowego za okres ostatnich trzech miesięcy, - odpisów zeznań podatkowych za dwa ostatnie lata kalendarzowe, - faktur dotyczących opłat ponoszonych na utrzymanie mieszkania za okres ostatnich trzech miesięcy ( gaz, prąd, czynsz), - dowodów potwierdzających wydatki ponoszone na zakup lekarstw za okres ostatnich trzech miesięcy, - zaświadczenia z właściwego Urzędu Gminy o liczbie osób zameldowanych z mieszkaniu w [...] pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy. Przedmiotowe wezwanie A.K. odebrał w dniu [...] r., a zatem 7-dniowy termin do wykonania zobowiązania upływał w dniu [...] r., jednakże skarżący w zakreślonym terminie ani do dnia dzisiejszego zobowiązania Sądu nie wykonał i nie przedłożył żadnych dokumentów. Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2). Jak wynika z treści powołanych przepisów, kryterium przesądzającym o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy jest stan majątkowy wnioskodawcy. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest już pogląd, iż strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy na podstawie art. 246 P.p.s.a. obowiązana jest wykazać swoją trudną sytuację materialną. Nie wystarczy jedynie ogólnikowe powołanie się na istniejące trudności, czy prawidłowe wypełnienie formularza. Oceniając złożone oświadczenie za niewystarczające, sąd ma prawo żądać od strony dodatkowych wyjaśnień bądź złożenia dokumentów (art. 255 P.p.s.a.). Zauważyć bowiem należy, iż oceniając zasadność wniosku należy rozważyć z jednej strony interes państwa w pobieraniu opłat za rozstrzyganie sprawy, a z drugiej - interes strony w dochodzeniu swych praw przed sądem i zachować odpowiednią proporcję między nimi. Z tych też względów należy dołożyć wszelkiej staranności, aby uzyskać dowody weryfikujące treść oświadczeń strony dotyczących jej stanu majątkowego. W tym przypadku oświadczenie skarżącego zawarte w formularzu o jego sytuacji osobistej i finansowej uznano za niewystarczające i wezwano stronę do jego uzupełnienia o dalsze wyjaśnienia i dokumenty. Żądanie to było w pełni uzasadnione, ponieważ przy wskazanym dochodzie należało ustalić wysokość ponoszonych miesięcznie niezbędnych wydatków. Pomimo właściwego doręczenia wezwania oraz ustalenia rygoru jego niewykonania A.K. zobowiązania Sądu nie wykonał. Nie wykonując wezwania Sądu skarżący nie starał się współpracować w wyjaśnieniu swej sytuacji majątkowej. Umożliwiłoby to dostosowanie zakresu pomocy do możliwości wnioskującego. Obliguje to do odmowy przyznania prawa pomocy w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.