SA/Sz 1006/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski Sędziowie: Sędzia WSA Marzena Kowalewska /spr/ Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant sekr. sąd. Maria Rosochacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2004r. sprawy ze skargi "CM"-Spółki z o.o. w W na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu w sprawie wykonania robót budowlanych /. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S z dnia [...]r. Nr [...] II. nie orzeka w przedmiocie wykonania uchylonych decyzji III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz strony skarżącej "CM" -Spółka z o.o. w W. kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] r. CM Sp. z o.o. złożyła w Urzędzie Miejskim w [...] "zgłoszenie" o zamiarze przystąpienia do robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę a polegających na ustawieniu przy ulicy [...] w [...] (działka nr [...], obręb [...]) urządzenia [...], przeznaczonego do ekspozycji materiałów [...] zgodnie z art. 29. ust. 2 pkt. 2 ustawy Prawo budowlane. Prezydent Miasta [...] w dniu [...]r. wydał decyzję znak [...] zgłaszającą sprzeciw w sprawie wykonania robót budowlanych, objętych zgłoszeniem dotyczącym ustawienia tymczasowego, wolnostojącego nośnika [...] przy ul. [...]. Organ powołując się na art.3 pkt 3 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 106 z 2000 r., poz. 1126 - jednolity tekst ustawy z późn, zmianami) wskazał, że z załączonej do wniosku dokumentacji wynika, że nośnik [...] zlokalizowany został na skarpie co wymaga wykonania fundamentu poniżej terenu. Decyzję doręczono [...] r. Od w/w decyzji odwołanie złożyła p. A.K. Dyrektor Regionu CM Sp. z o.o., wnosząc o uchylenie decyzji w całości, zarzucając jej naruszenie przepisu art. 29 ust.2 pkt 2 Prawa budowlanego. Zdaniem Spółki: 1. Art. 29 ust. 2 pkt. 2 ustawy Prawo budowlane wyraźnie mówi, że powyższe nie wymaga pozwolenia na budowę. 2. Nośnik [...] CM jest urządzeniem [...], wolnostojącym, tymczasowym, rozbieralnym. 3. Na zasadność stosowania w tym przypadku art. 29 ust. 2 pkt. 2 Prawo budowlane nie ma wpływu wymiar nośnika reklamowego tj. jego wysokość i szerokość, sposób zainstalowania podstawy żelbetowej (prefabrykatu). 4. Podstawa [...] nośnika [...] jest prefabrykatem (zgodnie z załączoną do zgłoszenia dokumentacją) przywożonym na miejsce instalowania urządzenia reklamowego i ustawionym w poziomie istniejącego terenu, po zdjęciu warstwy humusu, wypoziomowaniu, posiada uchwyty do montażu i demontażu. 5. W świetle obowiązującego prawa (art. 29) jedynie podświetlane urządzenia reklamowe usytuowane poza terenem zabudowanym wymagają pozwolenia na budowę, pozostałe nie. 6. W rozpatrywanej sprawie Urząd Miejski bezzasadnie przywołał art.3 ust.3 Prawa budowlanego. Przepis art.29 ust. 2 pkt. 2 Prawa budowlanego jednoznacznie określa, że pozwolenia na budowę nie wymaga wykonanie robót budowlanych polegających na instalowaniu i remoncie tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza terenem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym, bez względu na ich wielkość i sposób powiązania z gruntem. 7. Opinia Plastyka Miejskiego w [...] dotycząca w/w lokalizacji nośnika [...] dotyczy ładu przestrzenno-wizualnego, zachowania odległości min. 50 m od nośnika konkurencyjnej firmy, zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego, nie może narzucać procedur niezgodnych z obowiązującą ustawą z dnia 07 lipca 1994 r - Prawo budowlane i decydować w kwestii obowiązku uzyskiwania pozwolenia na budowę. 8. W identycznych sprawach, wielokrotnie decyzje I instancji były uchylane przez Wojewodę [...]. 9. W identycznych sprawach Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy [...] wydał wyroki uchylające decyzje organów liii instancji. Wojewoda [...] decyzją [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Zdaniem organu zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy Prawo budowlane zgłoszenia właściwemu organowi wymaga instalowanie i remont tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Z akt sprawy wynika, że nośnik [...] będzie usytuowany na skarpie o wysokości około [...] m i będzie trwale związany z gruntem. Wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe stanowi budowlę, zgodnie z art. 3 ust. 3 Prawa budowlanego i postawienie go wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Z powyższymi decyzjami nie zgadza się Skarżąca i podnosi w skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy [...], że stanowisko organu II instancji, jak również organu I instancji jest błędne, a powołane przez te organa w uzasadnieniach obu decyzji argumenty, chybione. Przyjęta w uzasadnieniach argumentacja ewidentnie wskazuje na dowolną interpretację przepisów prawnych przez organa administracji, wyłącznie z punktu interesów tychże organów, a nie jest rzetelnym i zgodnym z literą prawa wydawaniem rozstrzygnięć w sprawie. Zgodnie z ustawą z dnia 07 lipca 1994 roku - Prawo budowlane, art. 29 ust. 2 pkt. 2, wyraźnie mówi, że powyższe nie wymaga pozwolenia na budowę. Zdaniem skarżącej: - Nośnik reklamowy CM jest urządzeniem [...], wolnostojącym, tymczasowym, rozbieralnym. * Na zasadność stosowania w tym przypadku art. 29 ust. 2 pkt. 2 Prawo budowlane nie ma wpływu wymiar nośnika reklamowego tj. jego wysokość i szerokość, sposób zainstalowania podstawy żelbetowej (prefabrykatu). * Podstawa [...] urządzenia [...] jest prefabrykatem (zgodnie z załączoną do zgłoszenia dokumentacją), przywożonym na miejsce instalowania urządzenia reklamowego i ustawionym w poziomie istniejącego terenu, po zdjęciu warstwy humusu, wypoziomowaniu, posiada uchwyty do montażu i demontażu. * W świetle obowiązującego prawa (art. 29) jedynie podświetlane urządzenia reklamowe usytuowane poza terenem zabudowanym wymagają pozwolenia na budowę, pozostałe nie. * Z załączonych do zgłoszenia dokumentów wynika, iż każdy z nośników [...] będących własnością Skarżącej, może być w każdym czasie zdemontowany bez trwałych, nieodwracalnych uszkodzeń, a następnie zainstalowany w innym miejscu, co jest częstą praktyką w działalności statutowej strony Skarżącej. Elementy składowe (moduły) urządzenia [...] montuje się i można je zamiennie wykorzystywać, gdyż są typowe i identyczne we wszystkich urządzeniach instalowanych przez Skarżącą na terenie Polski. Dokumentacja projektowo-techniczna urządzenia [...] CM wraz z obliczeniami statycznymi została opracowana przez uprawnionego projektanta. * Organ I instancji powołując się na art. 3 ust. 3 Prawa budowlanego wskazując, że nośnik [...] CM jest budowlą nie wziął pod uwagę, że ustawodawca zarówno w rozdziale 4 ustawy Prawo budowlane, jak w żadnym przepisie ustawy Prawo budowlane, w tym art. 3, nie definiuje poszczególnych kategorii urządzeń [...], w tym w szczególności pod kątem obowiązku uzyskania, co do jednej z tych kategorii pozwolenia na budowę, a zwolnienia z tego obowiązku pozostałego rodzaju urządzenia. * W ustawowym zwolnieniu robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń [...] od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, nie różnicuje się tych urządzeń w zależności od ich kategorii, a mianowicie na "trwale" lub "nietrwale związanych z gruntem". * Jednocześnie w podobnej sprawie organ I instancji po odwołaniu Skarżącej na decyzję sprzeciw Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. w sprawie robót budowlanych objętych zgłoszeniem - przyjął zgłoszenie robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę, polegających na ustawieniu nośnika reklamowego przy ul. [...] zagłębionego w gruncie (w skarpie) min. [...]cm. Organ II instancji bez wnikliwego podejścia do meritum decyzji I instancji a także bez rzetelnego wczytania się w meritum odwołania Skarżącej wydał decyzję niezgodną z prawem. Zdaniem strony Skarżącej Wojewoda wydając zaskarżoną decyzję działał wbrew treści art. 139 Kodeksu i postępowania administracyjnego, bowiem pomimo, iż decyzja Prezydenta Miasta naruszała przepisy ustawy Prawo budowlane (art. 29 ust. 2 pkt. 2 oraz art. 30), to jednak utrzymując ją w mocy, ewidentnie wydał decyzję na niekorzyść Skarżącej, pomimo że zachodziłaby potrzeba otrzymania dodatkowych wyjaśnień, które dopiero ległyby u podstaw ostatecznego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi z uzasadnieniem jak w rozstrzygnięciu. Jednocześnie organ podniósł, że decyzja organu I instancji wydana została 21 lutego 2002 r., jak z tego wynika zachowany został termin do wniesienia sprzeciwu. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonej uchwały prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wykazała, że skarga jest zasadna. Właściwość Sądu ustalono na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl tego przepisu sprawy, w których skargi zostały wniesiono do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Obowiązkowi uzyskania pozwolenia na budowę nie podlegają roboty budowlane polegające na instalowaniu i remoncie tablic i urządzeń reklamowych. Poza sporem jest że roboty budowlane polegające na instalowaniu i remoncie reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym, mogą być prowadzone dopiero po uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 29 ust. 2 pkt 2). Wykonywania robót budowlanych polegających na instalowaniu i remoncie tablic i urządzeń reklamowych nie należy utożsamiać z budową urządzeń reklamowych wolno stojących, trwale związanych z gruntem, które są budowlami (art. 3 pkt 3). Ich budowa nie została zwolniona w art. 29 ust. 1 z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Realizacja takich urządzeń reklamowych wymaga uzyskania pozwolenia na budowę niezależnie od miejsca ich usytuowania. Obiekty budowlane zaś nie związane trwale z gruntem to również takie obiekty budowlane, które posiadają prefabrykowany lub murowany fundament, którego dolna płaszczyzna znajduje się na poziomie terenu, przy jednoczesnej możliwości przeniesienia go w inne miejsce lub rozebrania bez wykonywania robót budowlanych. Oznacza to, że obiekty budowlane będące wolno stojącymi nośnikami reklam nie związane trwale z gruntem tym samym nie mieszczą się w definicji budowli. W takiej sytuacji należy je traktować jako obiekty małej architektury przed wzniesieniem których jest konieczne dokonanie zgłoszenia przez inwestora zamiaru ich wykonania właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej (art 30 ust. 1 pkt 1 w związku z ar t. 29 ust. 7 pkt 4). Przez roboty budowlane zaś zgodnie z art. 3 pkt 7 ustawy Prawo budowlane należy rozumieć budowę, a także prace polegające na montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Ocena czy zgłoszone roboty wymagają uzyskania pozwolenia na budowę należy do organu, który jeśli uzna, że przedstawiona dokumentacja jest wystarczająca nie wzywając do jej uzupełnienia zgłasza sprzeciw. Podstawową zasadą postępowania dowodowego jest zasada swobodnej oceny dowodów (art. 77 kpa). Zasada ta nie oznacza, że organ jest uprawniony do oceny dowodów bez zachowania reguł, swoją ocenę w tej mierze obowiązany jest oprzeć na przekonywających podstawach i dać temu wyraz w uzasadnieniu. W nauce podkreśla się, że swobodna ocena dowodów, aby nie przekształciła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem określonych reguł tej oceny. Naruszenie tych reguł, a także norm procesowych odnoszących się do środków dowodowych stanowi przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów. Decyzja bowiem zgodnie z art. 107 kpa winna zawierać obok powołania podstawy prawnej także uzasadnienie prawne. W decyzji organu zarówno pierwszej jak i drugiej instancji brak jest uzasadnienia dlaczego organy widzą konieczność uzyskania pozwolenia na budowę, inaczej czy i jakie zdaniem organów konieczne jest wykonanie robót budowlanych. Ustalenia te są tym bardziej istotne, że przy ponownym wniosku Spółki z [...]r. dot. ustawienia wolno stojącego nośnika reklamowego przy ul. [...] działka Nr [...], przy niezmienionym stanie faktycznym objętym wnioskiem, Prezydent Miasta [...] przyjął zgłoszenie i w ostateczności nie zgłosił sprzeciwu. Zauważyć także należy, że zgodnie z art. 29 ust. 2 ustawy Prawo budowlane do robót można przystąpić "jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie sprzeciwu" w drodze decyzji. Decyzja ta zgodnie z art. 110 kpa jest wydawanym w formie procesowej indywidualnym aktem administracyjnym, zewnętrznym, skierowanym do konkretnego adresata. Jako akty kierowane do podmiotów indywidualnie określonych oraz jako akty zewnętrzne muszą być zakomunikowane adresatom w formie przepisanej w kpa tj. w rozpoznawanej sprawie poprzez doręczenie stronie na piśmie. Doręczenie sprzeciwu Prezydenta Miasta [...] nastąpiło [...]r. zatem z uchybieniem 30 dniowego terminu rozpoczynającego swój bieg z dniem wniesienia zgłoszenia tj. [...] r. Pismo zatem Prezydenta Miasta [...] r. nie spełnia wymogu sprzeciwu i nie może rodzić skutku sprzeciwu o którym mowa w art. 30 ustawy Prawo budowlane. Co do zasady jednak uznać należy, że jakkolwiek "sprzeciw" wniesiony po upływie 30 dni nie wywiera skutku sprzeciwu z art. 30 ustawy Prawo budowlane, to jednak strona która otrzyma pismo zawierające informacje o przeszkodzie wykonania robót nie może zasłaniać się nieznajomością ich istnienia co najmniej z datą otrzymania tego pisma. Mając powyższe uchybienia na uwadze należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w sentencji. * 6