SA/Sz 1011/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki /spr./ Sędziowie: Sędzia WSA Maria Mysiak Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant st. sekr.sąd. Maria Rosochacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2004r. sprawy ze skargi A.i S. U. na decyzję Wojewody [...] z dnia[...] . Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie części obiektu budowlanego I. u c h y l a zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję prezydenta Miasta [...] z dnia[...] . Nr[...] , II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonych decyzji, III. z a s ą d z a od Wojewody [...] na rzecz skarżących A. i S. U. kwotę [...] ([...] ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] r. Wojewoda [...] , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 59 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000r. Nr 106 poz. 1126 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania A. i S. U., od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. udzielającej pozwolenia na użytkowanie werandy położonej na nieruchomości przy ul. [...] w [...] - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji podano, że odwołujący się - współwłaściciele nieruchomości A. i S. U. zarzucili naruszenie przepisów ustawy Prawo budowlane przez sankcjonowanie samowoli budowlanej wobec nie spełnienia wszystkich wymogów stawianych dla decyzji zezwalającej na prowadzenie robót budowlanych oraz ustalenie stanu faktycznego bez uwzględnienia całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, co w sposób rażący wpłynęło na rozstrzygnięcie sprawy. Zarzucili nadto naruszenie przepisów kpa polegające na uchybieniach formalnych, takich jak brak oznaczenia wniosku, pominięcie daty złożenia wniosku, uzasadnienie decyzji bez wskazania dowodów na jakich decyzję oparto, oraz jakim dowodom i z jakiego powodu odmówiono wiary lub je pominięto. Skarżący podnieśli, że decyzja Prezydenta Miasta [...] udzielała pozwolenia na użytkowanie werandy, w której przeprowadzono samowolnie roboty budowlane remontowe ingerujące w część wspólną budynku jaką jest ściana wewnętrzna pomiędzy werandą a pomieszczeniami apteki należącej do skarżących. Wnioskodawcy nie przedłożyli zgody współwłaścicieli nieruchomości ani orzeczenia sądu zastępującego zgodę skarżących. Tym samym roboty te zostały wykonane z naruszeniem prawa budowlanego. Skarżący w odwołaniu podnieśli kwestię przesłonięcia okien w ścianie wspólnej oraz powołali się na odrębne postępowanie administracyjne (dotyczące zmiany sposobu użytkowania werandy na garaż), w którym między innymi była poruszana sprawa likwidacji okien w ścianie wspólnej. Ponadto wydanej decyzji skarżący zarzucili: nie zajęcie stanowiska przez organ I instancji wobec sprzeciwu skarżących na wykonanie remontu werandy, oraz pominięcie protokołu z dnia [...] r. sporządzonego w siedzibie [...] , w którym inż. W. złożył oświadczenie, w kwestii wykonanych robót budowlanych mających wpływ na konstrukcję ściany wspólnej. Organ odwoławczy stwierdził, że roboty remontowe w werandzie budynku przy ul. [...] w [...] , współwłaściciele nieruchomości - A. i E. M. wykonali samowolnie. W sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych postępowanie prowadził Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] , który nałożył na inwestora decyzją z dnia [...] r. szereg obowiązków na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo Budowlane mających na celu doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Jak wynika z pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. skierowanego do Wydziału Administracji Urzędu Miejskiego inwestor wywiązał się z obowiązków nałożonych decyzją tego organu i złożył wniosek o pozwolenie na użytkowanie. Organ odwoławczy ustalił, że przedmiotowe roboty remontowe polegały na wymianie istniejących ścianek działowych z płyty pilśniowej na ścianki z płyt kartonowo-gipsowych na ruszcie stalowym, oraz obłożenie spornej ściany wspólnej od strony werandy płytami kartonowo-gipsowymi w części metodą polegającą na przyklejeniu płyt bezpośrednio do ściany, a w części mocowanych do ściany za pomocą rusztu. Wymienione roboty remontowe jak wynika z protokołu spisanego w trakcie postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu [...] r. nie miały negatywnego wpływu na konstrukcję ściany wspólnej pomiędzy werandą i budynkiem. Zdaniem organu odwoławczego zarzuty skarżących dotyczące braku zgody współwłaścicieli nieruchomości na dokonanie tych robót budowlanych nie znajdują uzasadnienia, ponieważ nie naruszały one części wspólnych budynku. W oparciu o przepisy Kodeksu cywilnego należy je zakwalifikować do zwykłego zarządu nieruchomością wspólną. Zgodnie z art. 201 k.c. do wykonania czynności zwykłego zarządu potrzebna jest zgoda większości współwłaścicieli nieruchomości. A. i E. M. zajmujący lokal nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...] posiadają udział [...] w nieruchomości. Zgodnie zatem z art. 201 k.c. są uprawnieni do wykonania czynności zwykłego zarządu nieruchomością bez zgody współwłaścicieli nieruchomości. Odnosząc się do zarzutów skarżących dotyczących uchybień formalnych dotyczących złożonego wniosku o pozwolenie na użytkowanie tj. brak oznaczenia wniosku oraz brak daty wpływu wniosku organ odwoławczy wyjaśnił, że inwestor złożył wniosek o pozwolenie na użytkowanie do organu, który prowadził postępowanie w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych- zgodnie z wymogami decyzji organu nadzoru budowlanego z dnia [...] r. Po zakończeniu postępowania pismem z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przesłał wniosek o pozwolenie na użytkowanie do Wydziału Administracji Budowlanej. Data wpływu tego pisma do organu Administracji Budowlanej - [...] r. jest datą wpływu wniosku o pozwolenie na użytkowanie. Potwierdzając wpływ pisma w Biurze Obsługi Interesantów UM oznaczono wniosek symbolem [...] . Wydział Administracji Budowlanej nie prowadzi osobnego rejestru wniosków o pozwoleniu na użytkowanie. Od powyższej decyzji skargę do naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek zamiejscowy w Szczecinie złożyli A. i S. U. wnosząc o jej uchylenie. Skarżący zarzucili naruszenie prawa budowlanego polegające na sankcjonowaniu samowoli budowlanej pomimo braku wymaganego prawem spełnienia wszystkich wymogów stawianych dla wydania decyzji zezwalającej na prowadzenie robót budowlanych oraz naruszenie przepisu art. 201 k.c. poprzez przyjęcie, iż wykonane przez A. i E. M. roboty zostały przeprowadzone w ramach zwykłego zarządu nieruchomością, nadto naruszenie prawa procesowego polegające na pominięciu oraz braku uzasadnienia odmowy uwzględnienia dowodu wskazanego przez skarżących w postaci opinii biegłego Sądu Okręgowego w [...] powołanego przez Sąd Rejonowy w [...] do sprawy [...] na okoliczności mające zasadnicze znaczenie również dla przedmiotowej sprawy. Skarżący podali, że istota sporu sprowadza się do dokonania przez A. i E. M. samowoli budowlanej polegającej na przebudowie werandy, która doprowadziła do zasłonięcia, znajdujących się w ścianie budynku będącej współwłasnością stron sporu, okien pomieszczeń [...] stanowiącej własność skarżących. Inwestorzy podjęli działania mające na celu obejście wymogu uzyskania zgody współwłaścicieli budynku na przeprowadzone prace budowlane, a zwłaszcza co do trwałego przesłonięcia okien pomieszczeń [...] należących do skarżących, w konsekwencji mające prowadzić do zmiany przeznaczenia werandy na [...] . Działania te wspierają tendencyjne, wydane z naruszeniem prawa, decyzje Prezydenta Miasta [...] i Wojewody [...] . Zdaniem skarżących art. 51 pkt 1 Prawa budowlanego stwarza możliwość sankcjonowania samowoli budowlanej, ale jednocześnie stawia warunek uzupełnienia i spełnienia wszelkich wymogów stawianych prawem budowlanym, w tym również uzyskania zgody na roboty budowlane od współwłaściciela budynku. W zaskarżonej decyzji Wojewoda [...] , wcześniej Prezydent Miasta [...] pominęli wskazany wymóg, co prowadzi do obejścia prawa i proces cywilny czyni bezprzedmiotowym. Poza tym w uzasadnieniu decyzji Wojewody przyjęto stanowisko, iż dokonany remont mieści się w granicach zwykłego zarządu nieruchomością. Pominięto całkowicie wskazaną przez skarżących jako dowód w sprawie opinię biegłego H. G., zgodnie z którą weranda jest pomieszczeniem pomocniczym, gdyż nie jest wydzielona trwałymi ścianami nośnymi ze wszystkich stron, wszelka ingerencja w część wspólną budynku, jaką jest ściana pomiędzy pomieszczeniem [...] a werandą, zlikwidowanie otworów okiennych w przedmiotowej ścianie spowoduje trwałą zmianę funkcji tej ściany, co obniży wartość rynkową lokalu aptecznego i ograniczy jego wartości użytkowe w przyszłości. W świetle tej opinii nie jest uprawniony wywód w uzasadnieniu skarżonej decyzji polegający na stwierdzeniu, że wykonane roboty nie naruszyły części wspólnej budynku. Ściana oddzielająca werandę od pomieszczeni aptecznych jest ścianą wspólną, gdyż oddziela te dwa pomieszczenia oraz wynika to z § 4 umowy o oddanie w użytkowanie wieczyste i sprzedaży z 21.12.1994r., który stanowi, że części wspólne budynku stanowią: fundamenty, mury zewnętrzne, mury konstrukcyjne i mury oddzielające poszczególne lokale. W zaskarżonej decyzji pominięto też treść prawomocnego wyrok Sądu Rejonowego w [..] z dnia [...] r., powołany w odwołaniu przez skarżących (sygn. akt [...] ). A.i E. M. wnieśli do sądu pozew żądając ustalenia, iż wspólna ściana werandy i obecnie apteki nie przesądza o charakterze prawnym werandy, tj. że weranda jest częścią lokalu nr [...] na piętrze, zatem powodowie mają prawo do samodzielnego dysponowania werandą, a w szczególności wykorzystywania jako garażu z zachowaniem niezbędnych wymagań technicznych. Sąd Rejonowy w [...] oddalił powództwo. Dowód ten został w postępowaniu administracyjnym pominięty. Stwierdzenie w uzasadnieniu skarżonej decyzji, że wykonane roboty nic naruszyły części wspólnych budynku, gdyż nie miały wpływu na konstrukcję ściany wspólnej pomiędzy werandą i apteką jest nadużyciem. Ochrona współwłaściciela obejmuje nie tylko konstrukcję budynku ale również funkcjonalność, wartość użytkową. Okoliczności te były w sposób jednoznaczny podnoszone w odwołaniu, zostały jednak całkowicie pominięte. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/. Mając na uwadze ustalony stan faktyczny i prawny sprawy należało uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ale z innych powodów niż wskazane przez skarżących. Zgodnie bowiem z art. 134 § 1 P.u.s.p. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że inwestorzy wykonali roboty budowlane samowolnie i w sprawie tych robót prowadzone było postępowanie przed organami nadzoru budowlanego, który w decyzji z dnia [...] r. nałożył na nich podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego szereg obowiązków. W związku z tym, że inwestorzy wywiązali się z nałożonych na nich obowiązków udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu było uzasadnione. Należy jednak wziąć pod uwagę, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] wyrokiem z dnia [...] . (sygn. akt[...] ) po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. i S. U. uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] r. Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał na naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. Nr 106, po. 1126 ze zm.). Poza tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] wyrokiem z dnia [...] r. po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. i S. U. uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia[...] . Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia[...] . Nr PINB-[...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wydania nakazu wykonania określonych robót budowlanych. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, na naruszenie przy rozpatrywaniu sprawy art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Zważywszy na przyczyny uchylenia przez Sąd zaskarżonych decyzji w wymienionych sprawach, przy rozpatrzeniu niniejszej sprawy należało uwzględnić to, że zostały one wydane w określonym stanie faktycznym i prawnym, który po ponownym zapoznaniu się i rozpatrzeniu zebranego w sprawie materiału dowodowego może ulec zasadniczym zamianom, co wpłynie na dalszy tok postępowania. Nie oceniając zatem poprawności zaskarżonej w przedmiotowej sprawie decyzji Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.