SA/Sz 1035/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska /spr./ Sędziowie: Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Sędzia WSA Maria Mysiak Protokolant st. sekr.sąd. Maria Rosochacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2005r. sprawy ze skargi P. J. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] r. w przedmiocie wydalenia ze służby I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] r. Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. z a s ą d z a od Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] na rzecz skarżącego P. J. kwotę [...] /[...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania . Decyzją z dnia [...] r. Komendant Powiatowy Policji w [...] na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z § 45 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów ( Dz. U. z 1998 r., Nr 4, poz. 14 ) – umorzył postępowanie dyscyplinarne prowadzone przeciwko st. post. P. J policjantowi [...] w [...] obwinionemu o przestępstwo z art. 218 § kk w zb. z art. 219 kk w zw. z art. 11 § 2 kk. Przyczyną umorzenia tego postępowania, jak wynika to z uzasadnienia decyzji, było ustalenie, że rozkazem z dnia 8 maja 2002 r. Komendanta Powiatowego Policji w [...] st. post. P. J. został zwolniony z Policji na podstawie art. 41 ust.1 pkt 3 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji. Postanowieniem z dnia [...] r. Komendant Powiatowy Policji w [....] na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 Kpa wznowił postępowanie dyscyplinarne zakończone wyżej opisaną decyzją ostateczną , ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] r. uchylił orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o wydaleniu P. J. ze służby w Policji. Orzeczeniem z dnia [...] r. Nr [...] Komendant Powiatowy Policji w [...] uznał st. post. P. J. za winnego tego, że: w okresie od [...] r. do[...] r. . w [...] wykonując czynności z zakresu prawa pracy, prowadząc działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej pod numerem [...] jako funkcjonariusz policji bez zgody na wykonywanie zajęcia zarobkowego poza służbą, uporczywie naruszał prawa pracownika wynikające ze stosunku pracy i ubezpieczenia społecznego w ten sposób, że nie wydał pisemnej umowy o pracę, mimo faktycznego świadczenia pracy przez M. P., po jej zakończeniu nie wydał świadectwa pracy, a nadto nie zgłosił wymaganych danych do ubezpieczenia społecznego, czym działał na szkodę M. P. tj. popełnienia przestępstwa z art. 218 § 1 kk w zbiegu z art.219 kk w związku z art. 11 § 2 kk i za powyższy czyn wymierzył obwinionemu karę dyscyplinarną wydalenia ze służby. Jako podstawę prawną orzeczenia wskazał § 24 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów ( Dz. U. Nr 4, poz. 14 z 1998 r. ) oraz art. 134 ust. 1 pkt 10 ustawy o Policji z dnia 6 kwietnia 1990 r. ( tekst jedn. Dz.U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm. ). W uzasadnieniu tego orzeczenia szczegółowo omówiono dotychczasowy tok postępowania i dokonano oceny zebranego materiału dowodowego, wskazując dowody przemawiające za przyjęciem winy obwinionego, wyjaśniono kwalifikacje prawną przypisanego P. J.. oraz przesłanki wymiaru kary. P. J. odwołał się od powyższego orzeczenia dyscyplinarnego wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Powołując się na § 45 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19. 12. 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego stosunku do policjantów w związku z art. 156 § 1 pkt 1 i 2 Kpa zarzucił przedmiotowej decyzji wydanie jej z naruszeniem przepisów o właściwości i z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem odwołującego się, bezpośrednią przyczyną wznowienia postępowania i ukarania było naruszenie obowiązujących przepisów w wyniku działalności Komendanta Powiatowego i Wojewódzkiego Policji w [...] , a zatem o wznowieniu rozstrzygać powinien wyższy przełożony tj. Komendant Główny Policji. Komendant Wojewódzki Policji w [...] orzeczeniem z dnia [...] r. wydanym na podstawie § 32 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 19. 12. 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz prowadzenia postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów ( Dz. U. z 1998 r. Nr 4, poz. 14), po rozpatrzeniu odwołania – utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu organ odwoławczy ustalił miedzy innymi, że w dniu [...] r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] r. i poprzedzające je orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w [..] . z dnia [...] r. o ukaraniu wyżej wymienionego policjanta karą wydalenia ze służby. W związku z tym na podstawie art. 42 ustawy z dnia 6.04.1990 r. o Policji przywrócono P. J. do służby. Zatem ponownie uzyskał On status policjanta. Organ wyjaśnił dalej, że na podstawie § 45 rozporządzenia MSWiA z 19.12.1997r. w zakresie nie uregulowanym niniejszym rozporządzeniem stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepisy rozporządzenia regulują wyłącznie kwestię wznowienia postępowania dyscyplinarnego zakończonego prawomocnym orzeczeniem dyscyplinarnym. Postępowanie dyscyplinarne wobec st. post. P.J. zostało zakończone decyzją o jego umorzeniu. Zatem wznowienie tego postępowania mogło nastąpić jedynie na podstawie przepisów K.p.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 8 Kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Wobec powyższego organ II instancji stwierdził, że postępowanie dyscyplinarne wobec st. post. P. J. zostało wznowione w sposób prawidłowy. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego P. J. wniósł o uchylenie wyżej opisanych orzeczeń dyscyplinarnych organów obu instancji. Skarga, podobnie jak wcześniej odwołanie, oparta została na zarzutach obrazy przepisów o właściwości i rażącego naruszenia prawa. Z treści uzasadnienia skargi wynika, że P. J. naruszeń tych upatruje w tym, że podjęcie postępowania dyscyplinarnego nastąpiło na podstawie błędnie podanej podstawy prawnej, gdyż wznowienie postępowania dyscyplinarnego reguluje rozdział 9 rozporządzenia MSWiA a przepisy Kpa są stosowane subsydiarnie. Powołując się na uzasadnienie wyroku NSA z dnia 19 grudnia2002 r. uchylającego orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] r. i poprzedzające je orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] r., w którym to uzasadnieniu sąd – według skarżącego- uznał, że "orzeczenie to wydane zostało z rażącym naruszeniem przepisów prawa dokonanym przez obie instancje" P. J. wywiódł, że do takiego stanu faktycznego zastosowanie mieć powinien art. 39 § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997r., bowiem bezpośrednią przyczyną wznowienia postępowania i ukarania było naruszenie obowiązujących przepisów w wyniku działalności Komendanta Powiatowego i Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] . Zdaniem skarżącego uprawnionym do wznowienia postępowania był Komendant Główny Policji. Komendant Wojewódzki Policji w [...] odpowiadając na skargę wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego oraz poprzedzającego go orzeczenia organu I instancji z powodu naruszenia art. 151 § 1 pkt 2 Kpa. Wojewódzki Sąd administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271ze zm. ), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( § 1). Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności ( § 2 ). Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji ( orzeczenia dyscyplinarnego) dokonana według kryterium zgodności z prawem oraz w granicach rozstrzygania zakreślonych w wyżej wskazanym art. 134 P.p.s.a. doprowadziła do stwierdzenia, że skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz z innych przyczyn niż podniesione zostały w jej zarzutach. Na wstępie zatem należy wyjaśnić, iż forsowana skargą koncepcja naruszenia zaskarżoną decyzją przepisów postępowania dotyczących właściwości jest niezasadna. Po pierwsze, dla porządku wskazać trzeba, że koncepcja ta oparta została na chybionym zrozumieniu przez skarżącego treści wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2002 r. sygn. akt SA/Sz 1294/02 i jego uzasadnienia w zakresie rodzaju stwierdzonego nim naruszenia prawa. O tym, że w wyroku tym ustalono – według twierdzeń skarżącego - co do zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego z dnia [...] r., " że orzeczenie to wydane zostało z rażącym naruszeniem przepisów prawa" w uzasadnieniu tego wyroku nie ma mowy. Sama treść wyroku, którym uchylono orzeczenia dyscyplinarne organów obu instancji, a nie stwierdzono nieważności tych orzeczeń, wskazuje na to, że podstawą uwzględnienia tym wyrokiem skargi nie było rażące naruszenie prawa. Po drugie i co najważniejsze, przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu wyróżnień oraz prowadzenia postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów ( Dz. U. Nr 4, poz. 14 ) zawarte w jego Rozdziale 9 określają przesłanki wznowienia postępowania dyscyplinarnego zakończonego prawomocnym orzeczeniem dyscyplinarnym ( § 39), a wiec zakończonego takim orzeczeniem o jakim mowa w§ 24 i do takiego orzeczenia odnoszą się przepisy § 40 ust. 2 i 3 rozporządzenia wskazujące jaki organ właściwy jest do wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem dyscyplinarnym. W rozpatrywanej sprawie wznowienie postępowania dyscyplinarnego nastąpiło natomiast w odniesieniu do decyzji o umorzeniu tego postępowania na podstawie art. 105 § 1 Kpa , a zatem, jak trafnie wywiedziono to w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów o właściwości. Organem właściwym do wznowienia postępowania był, zgodnie z art. 150 § 1 Kpa, Komendant Powiatowy Policji w [...] , gdyż to ten organ wydał decyzję w ostatniej instancji. Niezależnie od powyższych stwierdzeń, wskazujących na nietrafność zarzutów skargi, należało stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji wydanej przez organ i instancji. Z sformułowanej w art. 16 § 1 Kpa zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej wynika, że uchylenie lub zmiana takiej decyzji, stwierdzenie jej nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Przepisy o wznowieniu postępowania wprowadzające wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznej powinny być zatem stosowane ściśle, a ich naruszenie stanowi rażące naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. W niniejszej sprawie organy obu instancji naruszyły art. 151 kpa określający rodzaje decyzji kończących postępowanie w sprawie wznowienia postępowania. Innymi słowy rzecz ujmując, skoro Komendant Powiatowy Policji w [...] postanowieniem z dnia [...] r. wznowił na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 Kpa postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną, to po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy ( art. 149 § 2 Kpa ) powinien wydać jedną z decyzji określonych w art. 151 § 1 pkt 1 lub pkt 2 albo § 2. Z zaskarżonej decyzji wynika, że organ I instancji wydał nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy, ale nie uchylił decyzji dotychczasowej , a więc orzekł z naruszeniem art. 151 § pkt 2 Kpa, w myśl którego organ administracji publicznej po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. W rezultacie tego uchybienia, które zostało powielone przez organ odwoławczy, który to wadliwe orzeczenie utrzymał w mocy, w obrocie prawnym znalazły się 2 decyzje ostateczne wydane w tej samej sprawie to jest decyzja umarzająca postępowanie administracyjne oraz orzeczenie dyscyplinarne o ukaraniu kara dyscyplinarną. Jak już wyżej zostało to zasygnalizowane, wskazane naruszenie art. 151 § 1 pkt 2 Kpa stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa co przyznał organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę. Dlatego należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji oraz na podstawie art. 152 orzec o ich niewykonalności. Rozstrzygając w przedmiocie kosztów postępowania sąd miał na uwadze to, że adwokat, któremu skarżący udzielił pełnomocnictwa w dniu [...] r., pismem z dnia [...] r. wniósł o: " obciążenie pozwanego kosztami postępowania, w tym kosztami zastępstwa adwokackiego w kwocie [...] ł." Stosownie do art. 200 P.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia swych praw. Do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego ustawa zalicza ( art. 205 § 2 ) ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony Na zasądzoną w wyroku kwotę 255 zł. składa się 15zł. z tytułu opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa i 240 zł. z tytułu kosztów zastępstwa adwokackiego. Wprawdzie pełnomocnik wniósł o zasadzenie od organu kwoty 615 zł., przy czym nie wskazał jakie wydatki składają się na tę kwotę, jednakże sąd zasadził z tytułu zastępstwa procesowego kwotę 240 zł. na podstawie § 1 pkt 1 i 2, § 2 ust. 1 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm. ). Zdaniem sądu, niewielki stopień zawiłości sprawy, oraz minimalny nakład pracy pełnomocnika, ograniczający się w zasadzie do nadesłania pisma z [...] r. precyzującego wnioski strony, przemawiały za zasądzeniem stawki minimalnej opłaty za czynności adwokata w postępowaniu przed sądem administracyjnym I instancji.