SA/Sz 1037/03

WyrokWSA w Szczecinie2005-01-26

Skład orzekający: Grzegorz Jankowski, Maria Mysiak, Arkadiusz Windak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pomoc finansowa na pokrycie kosztów remontu lokalu mieszkalnego, przewidziana dla repatriantów w ustawie o repatriacji, przysługuje również osobie uznanej za repatrianta na podstawie art. 41 tej ustawy, która osiedliła się w Polsce przed wejściem w życie ustawy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej błędnie zinterpretowały przepisy ustawy o repatriacji, odmawiając pomocy finansowej osobie uznanej za repatrianta. Ustawa przewiduje dwa sposoby nabycia statusu repatrianta: przez przyjazd na podstawie wizy repatriacyjnej lub przez decyzję o uznaniu za repatrianta. Zdaniem Sądu, obie te drogi prowadzą do uzyskania statusu repatrianta, a tym samym do prawa do pomocy przewidzianej w art. 17 ustawy, niezależnie od sposobu przyjazdu do Polski.
Stan faktyczny
W. M. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na remont lokalu mieszkalnego na podstawie ustawy o repatriacji. Starosta odmówił przyznania pomocy, a Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Organy uznały, że skarżący, jako osoba uznana za repatrianta, nie kwalifikuje się do pomocy, ponieważ osiedlił się w Polsce przed wejściem w życie ustawy o repatriacji i uzyskał obywatelstwo polskie na innej podstawie niż wiza repatriacyjna. W. M. zaskarżył decyzję Wojewody do sądu administracyjnego, podnosząc zarzuty dotyczące błędnej interpretacji przepisów ustawy.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski Sędziowie: Sędzia WSA Maria Mysiak /spr./ Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Frej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z remontem lokalu mieszkalnego I. u c h y l a zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. Nr [...] II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Podaniem z dnia [...] r. W. M., wskazując przepis art. 17 ust. 2 ustawy z dnia [...] r. o repatriacji, zwrócił się do Starosty Powiaty [...] z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z remontem lokalu mieszkalnego. Starosta Powiatu [...] decyzją z dnia[...] ., Nr[...] , odmówił przyznania Panu W. M. zam. przy ul. [...] w T. pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z remontem lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w [...] . W odwołaniu od powyższej decyzji W. M. zarzucił, że artykuł 17 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji nie uzależnia przyznania pomocy od trybu w jakim uzyskuje się status repatrianta. Dzielenie repatriantów na uprzywilejowanych i innych (a wiec tych, którym nie należy się prawie nic) jest niemoralne i krzywdzące. Wojewoda [...] , po rozpatrzeniu wniesionego odwołania, decyzją z dnia [...] r., Nr[....] , utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że Pan W. M. osiedlił się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przed dniem wejścia w życie ustawy o repatriacji. W dniu [...]r. Wojewoda [...] i wyraził zgodę na Jego osiedlenie się na pobyt stały w Polsce. Następnie postanowieniem z dnia [...]r. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej nadał Panu W. M. obywatelstwo polskie na podstawie ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim. W grudniu 2001 r. Pan W. M. zwrócił się do Wojewody [...] z wnioskiem o uznanie Go za repatrianta, w wyniku czego uzyskał pozytywną decyzję z dnia [...] r. Na podstawie powyższych ustaleń Wojewoda [...] i uznał, że pomocą, jaką oferuje państwo repatriantom na podstawie art. 17 ustawy, skierowana jest tylko do osób przybyłych do Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wiz repatriacyjnych i nie obejmuje ona osób uznanych za repatriantów. W. M. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie decyzję Wojewody [...] wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu podniósł takie same argumenty jak w odwołaniu od decyzji Starosty Powiatu[...] . Ponadto dodał, że nie może zgodzić się z takim rozumowaniem, iż osoby polskiego pochodzenia, które dzięki własnym i rodziny staraniom wróciły do Polski przed wejściem w życie ustawy o repatriacji, nie mogą liczyć na prawie żadną pomoc państwa. Nie może również pojąć, że za to, że był zaradny i bardziej i szybciej niż inni Polacy z Kazachstanu chciał wrócić do Ojczyzny teraz jest pozbawiony pomocy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu ustosunkował się do zarzutów skargi wyjaśniając, że ustawodawca ustalając w art. 1 ust. 1 ustawy o repatriacji zakres przedmiotowy, nie przewidział w ustawie zasad udzielania pomocy dla osób, które nabyły obywatelstwo w drodze repatriacji, a jedynie zasady nabycia obywatelstwa polskiego w drodze repatriacji. W rozumieniu ustawy o repatriacji uzyskanie obywatelstwa w drodze repatriacji jest pojęciem szerokim, obejmującym nabycie przez uznanie za repatrianta oraz z mocy prawa przez przekroczenie granicy RP na podstawie wizy repatriacyjnej. W związku z tym Wojewoda zauważa, ze zwrot "uznanie za repatrianta" nie jest tożsamy z pojęciem "repatriant" stosowanym wobec osób określonych w art. 1 ust. 2 ustawy. Jeżeli ustawodawca uważałby, że są to zwroty tożsame, z pewnością nie dokonałby takiej różnicy z wyraźnym odniesieniem w art. 16 ust. 4 ustawy, że osobom uznanym za repatriantów zalicza się zatrudnienie za granicą jako okresy składkowe do ustalania świadczeń emerytalnych i rentowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje. Na mocy przepisów art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie, w których postępowanie nie zostało zakończone. Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej). Istota sporu w przedmiotowej sprawie, w chwili obecnej, sprowadza się do rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego: czy repatriantem w rozumieniu przepisów ustawy z dnia z 9 listopada 2000 r. o repatriacji (Dz. U. Nr 53, poz. 532) jest tylko osoba, która przybyła do Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy wjazdowej w celu repatriacji z zamiarem osiedlenia się na stałe; czy również osoba uznana za repatrianta na podstawie przepisu art. 41 ww. ustawy. Tym samym rozstrzygnięta zostanie kwestia komu może być udzielona pomoc, o której mowa w przepisie art. 17 ustawy, bowiem przepis ten stanowi, że repatriantowi oraz przybywającym z nim do Rzeczypospolitej Polskiej członkom najbliższej rodziny repatrianta, pozostającym we wspólnym gospodarstwie domowym, udziela się jednorazowo pomocy ze środków budżetu państwa. Organy obu instancji uznały, że skarżącemu, jako osobie uznanej za repatrianta, nie przysługuje przewidziana w ustawie pomoc dla repatriantów. Zdaniem Sądu stanowisko organów administracji publicznej nie znajduje uzasadnienia w przepisach ustawy o repatriantach. Przepisy te określają zasady nabycia obywatelstwa polskiego w drodze repatriacji, przewidując dwa sposoby uzyskania statusu repatrianta. Pierwszy polega na uzyskaniu obywatelstwa polskiego z mocy prawa z dniem przekroczenia granicy przez osobę przybywającą do Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy wjazdowej w celu repatriacji (art. 4 ustawy). W drugim przypadku osoba uznana za repatrianta nabywa obywatelstwo polskie z dniem, w którym decyzja o uznaniu za repatrianta stała się ostateczna ( art. 16 ust. 3 w związku z art. 41 ust. 4 ustawy). Dostrzegając różnicę w sposobie nabycia statusu repatrianta organy administracji bezzasadnie przyjęły, że różne drogi nabycia statusu repatrianta mogą być podstawą do różnego traktowania osób, które uzyskały ten status. Zdaniem Sądu podstawą uzyskania statusu repatrianta jest, w świetle przepisów ustawy o repatriantach, nabycie w określonym trybie i czasie obywatelstwa polskiego, a nie przyjazd do Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy repatriacyjnej z zamiarem osiedlenia się na stałe. Oznacza to, że przewidziane w ustawie formy pomocy dla repatriantów przysługują wszystkim osobą, które status taki uzyskały, niezależnie od tego jaką drogą do tego doszło. Zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, odmawiająca skarżącemu pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z remontem lokalu mieszkalnego, oparte więc zostały na niewłaściwej wykładni przepisów ustawy z 9 listopada 2000 r. o repatriacji, w szczególności przepisu art. 17 ust. 2 w związku z art. 1 i art. 41. Oznacza to, że wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił je na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W kwestii wykonalności decyzji Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 152 ww. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło