SA/Sz 1073/03
WyrokWSA w Szczecinie2004-09-09
Skład orzekający: Kazimiera Sobocińska, Maria Dożynkiewicz, Alicja Polańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wygaśnięcie zobowiązania podatkowego na skutek przedawnienia stanowi nadpłatę w rozumieniu Ordynacji podatkowej, uzasadniającą wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty?Ratio decidendi
Wygaśnięcie zobowiązania podatkowego wynikającego z decyzji wymiarowej na skutek przedawnienia nie stanowi nadpłaty w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej, które wymieniają konkretne zdarzenia powodujące powstanie nadpłaty. W związku z tym organy podatkowe zasadnie odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty z powodu braku podstawy prawnej.Stan faktyczny
Spółka wniosła o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych, powołując się na wygaśnięcie zobowiązania podatkowego wskutek przedawnienia. Organy podatkowe odmówiły wszczęcia postępowania, uznając, że przedawnienie zobowiązania wynikającego z decyzji wymiarowych nie stanowi nadpłaty w rozumieniu Ordynacji podatkowej. Izba Skarbowa dodatkowo wskazała, że zarzut przedawnienia powinien być podniesiony w postępowaniu egzekucyjnym. Spółka zaskarżyła postanowienie Izby Skarbowej, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących przedawnienia i nadpłaty.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska /spr/ Sędziowie Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz Sędzia WSA Alicja Polańska Protokolant: Anna Kalisiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 września 2004r. sprawy ze skargi Browaru "A" Sp. z o.o. w upadłości w S. na postanowienie Izby Skarbowej w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych o d d a l a skargę
Urząd Skarbowy w S. postanowieniem z dnia [...], wydanym na podstawie art. 165a ordynacja podatkowa, odmówił Spółce z o.o. "B. A." w S. wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za [...].
Izba Skarbowa w S. postanowieniem z dnia [...] utrzymała w mocy postanowienie organu I instancji.
Z dokonanych ustaleń organów podatkowych wynika, że zobowiązanie podatkowe Spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za [...] i zaległość podatkowa z tego tytułu w kwocie [...] oraz odsetki w kwocie [...] określone zostały dwoma decyzjami Inspektora Kontroli z UKS w S. z dnia [...], które stały się ostateczne, gdyż termin do wniesienia odwołań upłynął z dniem [...] bezskutecznie i nie został przywrócony. W dniu [...] wystawiono tytuł egzekucyjny, a w dniu [...] organ egzekucyjny przejął zabezpieczoną wcześniej przez Sąd Rejonowy w S. pochodzącą z majątku Spółki kwotę [...] oraz odsetki w kwocie [...] przejęte kwoty zostały zaksięgowane na poczet egzekwowanej należności głównej, odsetek i kosztów egzekucyjnych.
Pismem z dnia [...] wniesionym do Urzędu Skarbowego w dniu [...], Spółka wniosła o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za [...] w kwocie [...] powołując się na art. 79 § 2b Ordynacji podatkowej.
W uzasadnieniu wniosku Spółka wskazała, że czynność egzekucyjna przejęcia kwoty zabezpieczonej przez Sąd Rejonowy była bezskuteczna, bowiem zobowiązanie podatkowe Spółki wygasło wskutek przedawnienia z upływem [...] /art.59 § 1 pkt 3 w ,związku z art. 70 Ordynacji podatkowej/, przy czym nie zaistniały żadne okoliczności, powodujące zawieszenie lub przerwanie jego biegu.
W ocenie organów podatkowych wskazany przepis art. 79 § 2 b jak i cały art. 79 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym w [...] nie ma w sprawie zastosowania, gdyż dotyczy uprawnienia podatnika, którego zobowiązanie powstaje w sposób określony w art. 21 § 1 pkt 1, do żądania stwierdzenia nadpłaty, jednakże tylko wtedy, gdy w zeznaniach podatkowych, następnie skorygowanych, wykazał zobowiązanie nienależne, bądź w wysokości wyższej od należnej i wpłacił zadeklarowany podatek albo wykazał kwotę nadpłaty w wysokości mniejszej od należnej. W rozpatrywanej sprawie sytuacja taka nie zachodziła, gdyż zobowiązanie podatkowe Spółki wynikało z decyzji ostatecznych, a nie z zeznania podatkowego. Wyjaśniono, że jedynie wycofanie decyzji wymiarowych z obrotu prawnego mogłoby spowodować, iż zobowiązanie podatkowe stałoby się nienależne, a pobrana w toku egzekucji kwota podlegałaby zwrotowi bez potrzeby orzekania o nadpłacie. W tym stanie, wobec braku podstawy prawnej do żądania stwierdzenia nadpłaty, odmówiono wszczęcia wnioskowanego postępowania.
W odniesieniu do zarzutu przedawnienia zobowiązania podatkowego Izba Skarbowa wyjaśniła, że strona mogła go podnieść tylko w postępowaniu egzekucyjnym w formie zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, lecz – mimo pouczenia – ze środka tego nie skorzystała. Niezależnie od tego Izba Skarbowa wyraziła pogląd, że bieg terminu przedawnienia uległ przerwaniu przez wcześniejszą czynność egzekucyjną wykonaną w [...] na podstawie tytułu wykonawczego z [...] mimo jego wycofania i umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu uchylenia pierwotnej decyzji wymiarowej i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego /[...]/ Spółka domaga się uchylenia postanowienia Izby Skarbowej z [...] zarzucając, że wydane zostało z naruszeniem art.70 § 1 i 3 i art. 72 § 1 pkt 1 oraz art. 121 i art. 187 Ordynacji podatkowej.
Skarżąca podnosi, tak jak zażaleniu, że w chwili przejęcia spornej kwoty w dniu [...] na poczet egzekwowanej zaległości, zobowiązanie podatkowe nie istniało z powodu upływu terminu przedawnienia określonego w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, wobec czego postępowanie egzekucyjne powinno być umorzone z mocy prawa. Nienależnie pobrana kwota, zdaniem skarżącej, stanowi nadpłatę w rozumieniu art. 72 § 1 pkt 1 i powinna być zwrócona na podstawie art. 76 § 1 pkt 1 lit. e i art. 77 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej.
Skarżąca zakwestionowała też stanowisko Izby Skarbowej, że bieg terminu przedawnienia został przerwany przez czynność egzekucyjną z [...] zarzucając, że nie była prawidłowo powiadomiona o tej czynności.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny będąc, właściwy do rozpoznania skargi na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona, bowiem zarzucane naruszenie prawa w sprawie nie występuje. Odmowa zastosowania wskazanego we wniosku art. art. 79 § 2 "b" Ordynacji podatkowej /wg stanu prawnego z 2002r./ była oczywiście uzasadniona, już choćby z tego tylko powodu, że przewidziany w tym przepisie bezdecyzyjny zwrot nadpłaty /poza innymi warunkami/ odnosił się do prawidłowo skorygowanego zeznania /deklaracji/, co w sprawie nie miało i nie mogło mieć miejsca, gdyż zobowiązanie podatkowe Spółki wynikało z decyzji wymiarowych, a nie zeznania podatkowego.
Za nadpłatę w rozumieniu art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej uważa się kwotę podatku nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego. Zdarzeniem powodującym powstanie nadpłaty w rozumieniu tego przepisu – w odniesieniu do podatników podatku dochodowego od osób prawnych – była zapłata przez podatnika podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej, wykazanej w złożonym zeznaniu wstępnym /art. 74 § 1 pkt 1 i § 2 pkt 2 wg stanu prawnego z 2002r./, zaś określenie wysokości nadpłaty w takim przypadku należało do podatnika wnioskującego stwierdzenie nadpłaty przez złożenie skorygowanego zeznania /art. 73 § 1 i art. 79 § 2a/.
Wszelkie inne przypadku powodujące nienależne zapłacenie podatku lub jego nadpłatę, które nie zostały wymienione w Rozdziale 9 Działu III Ordynacji podatkowej nie stanowią nadpłaty w rozumieniu tej ustawy, co powoduje, że tryb i zasady ich zwrotu nie odbywają się według przepisów Ordynacji podatkowej o zwrocie nadpłaty.
Wygaśnięcie zobowiązania podatkowego Spółki wynikającego z decyzji wymiarowej na skutek jego przedawnienia, nie stanowiło nadpłaty w rozumieniu w/w przepisów Ordynacji podatkowej o nadpłacie, gdyż nie zostało wymienione wśród zdarzeń powodujących nadpłatę. Tym samym organy podatkowe zasadnie i zgodnie z art. 165a Ordynacji podatkowej odmówiły wszczęcia wnioskowanego postępowania wobec braku podstawy prawnej do zgłoszenia takiego żądania.
Zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego – jak trafnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia – mógł być wykorzystany przez Spółkę w postępowaniu egzekucyjnym na podstawie art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie ma natomiast znaczenia w niniejszej sprawie . Tym samym zbędne jest odniesienie się do stanowiska Izby Skarbowej co do przerwania biegu przedawnienia przez wcześniejszą czynność egzekucyjną z [...] jak i do zarzutów skargi w tym zakresie.
Zarzut naruszenia przepisów art. 121 i art. 187 Ordynacji podatkowej nie został wykazany jak również Sąd z urzędu nie stwierdza naruszenia tych przepisów.
Reasumując zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, zaś skarga, jako nieuzasadniona podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy o p.o.sa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło