SA/Sz 1080/03
WyrokWSA w Szczecinie2004-05-12
Skład orzekający: Iwona Tomaszewska, Danuta Strzelecka-Kuligowska, Barbara Gebel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przeniesienie strażaka Państwowej Straży Pożarnej na równorzędne stanowisko służbowe w tej samej jednostce organizacyjnej, bez jego zgody, mieści się w granicach władztwa służbowego przełożonego i czy wymaga wskazania w podstawie prawnej przepisu dotyczącego powierzenia obowiązków?Ratio decidendi
Przeniesienie strażaka na równorzędne stanowisko służbowe w tej samej jednostce organizacyjnej, nawet bez jego zgody, mieści się w granicach władztwa służbowego przełożonego i nie wymaga zgody strażaka, o ile nie następuje przeniesienie na niższe stanowisko. Przepis dotyczący powierzenia obowiązków na innym stanowisku nie ma zastosowania do przeniesienia na inne stanowisko służbowe.Stan faktyczny
Aspirant A.K. został przeniesiony decyzją Komendanta Powiatowego PSP na inne, równorzędne stanowisko służbowe. Od decyzji odwołał się, podnosząc m.in. zarzuty dotyczące braku możliwości złożenia odwołania w terminie, nieprawidłowego wskazania podstawy prawnej oraz naruszenia jego woli pełnienia służby na dotychczasowym stanowisku. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy. Aspirant A.K. zaskarżył decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, powtarzając zarzuty.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska /spr/ Sędziowie: Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska Asesor WSA Barbara Gebel Protokolant Beata Majewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2004r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję personalną [...] Komendanta Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...] . Nr [...] w przedmiocie przeniesienia na inne stanowisko służbowe o d d a l a skargę
Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w [...] decyzją personalną Nr [...] z dnia[...] . na podstawie art. 32 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej /Dz.U. Nr 147, poz. 1230 z 2002r./, przeniósł aspiranta A. K. ze stanowiska dowódcy zastępu w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w [...] na stanowisko inspektora w Komendzie Powiatowej Straży Pożarnej w [...] Od decyzji tej odwołał się A. K. podnosząc, że woli pełnić służbę w podziale bojowym na dotychczas zajmowanym stanowisku dowódcy zastępu, dotychczas nie pełnił nawet służb zastępczych, podwyższał kwalifikacje w podziale bojowym. Wskazał też, że termin w jakim otrzymał decyzję nie dawał mu możliwości złożenia odwołania przed wyznaczoną w decyzji datą zmiany stanowiska oraz, że w podstawie prawnej decyzji nie przytoczono art. 37a ustawy o Państwowej Straży Pożarnej.
Decyzją personalną Nr [...] z dnia [...] r. [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 32 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej /Dz.U. z 2002r. Nr 147, poz. 1230 ze zm./, po rozpatrzeniu odwołania A. K. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podniósł, że zaskarżoną decyzją A. K. został przeniesiony ze stanowiska dowódcy zastępu na stanowisko inspektora w Komendzie Powiatowej Straży Pożarnej w[...] . Stanowisko inspektora jest stanowiskiem równorzędnym do dotychczas zajmowanego.
Odnosząc się do okoliczności podniesionych w odwołaniu organ orzekający stwierdził, że zgodnie z art. 13a ustawy z dnia 24 sierpnia1991r. o Państwowej Straży Pożarnej, Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej wykonuje swoje zadania przy pomocy komendy powiatowej, której pracą kieruje stosownie do postanowień art. 13 ust.4 pkt 1 tej ustawy. W ramach realizacji funkcji kierowania komendant powiatowy ustala regulamin komendy, określa zakresy czynności strażakom oraz organizuje służbę w sposób optymalny, zgodny z prawem oraz zapewniający wykonywanie zadań służbowych na jak najwyższym poziomie.
Działając w ramach swoich kompetencji i kierując się interesem służby oraz kwalifikacjami i doświadczeniem zawodowym aspiranta A.K., organ I instancji dokonał Jego przeniesienia z dotychczas zajmowanego stanowiska na równorzędne stanowisko inspektora.
A. K. jest absolwentem Szkoły Aspirantów PSP, jest więc przygotowany do służby w pełnym zakresie, a nie tylko na niektórych stanowiskach. Podwyższenie kwalifikacji w kierunku podziału bojowego, nie stanowi przeszkody do zmiany stanowiska, a wręcz przeciwnie, gdyż pełnienie służby na stanowisku inspektora wymaga szerokiej wiedzy i doświadczenia.
Organ odwoławczy uznał za niezasadny zarzut, że termin otrzymania decyzji nie dawał możliwości wniesienia odwołania. Zgodnie z art. 130 kpa decyzja nie ulega wykonaniu, a wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje jej wykonanie. W ocenie organu odwoławczego brak było podstaw do wskazania w podstawie prawnej decyzji przepisu art. 37a ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, gdyż przepis ten reguluje kwestie powierzenia obowiązków na innym stanowisku, a nie przenoszenia na inne stanowisko.
Organ orzekający podniósł ponadto, że stosunki zatrudnienia w Państwowej Straży Pożarnej są zaliczane do kategorii stosunków służbowych, nie będących stosunkami pracy ze względu na daleko posuniętą jednostronną zależność osoby pełniącej służbę od przełożonego. Zależność ta, określona też dyspozycyjnością, oznacza możliwość jednostronnego wyznaczenia lub przenoszenia strażaka, nawet bez jego zgody do służby innej, niż określona w akcie mianowania. Dlatego decyzja przenosząca aspiranta A. K. z dotychczas zajmowanego stanowiska na równorzędne stanowisko inspektora w tej samej jednostce organizacyjnej, nawet bez zgody aspiranta, mieści się w granicach władztwa służbowego sprawowanego wobec strażaka.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem prawa. Skarżący podniósł, że decyzję organu I instancji otrzymał w dniu[...] . i w tym samym dniu został zobowiązany do pełnienia służby na zmienionym stanowisku, co stanowi naruszenie art. 130 kpa. Zarzucił też, że organ I instancji nie wskazał, iż przeniesienie na inne stanowisko połączone jest z powierzeniem pełnienia nowych obowiązków służbowych o czym stanowi właśnie pominięty przepis art. 37a ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Skarżący podniósł ponadto, że nigdy nie kwestionował uprawnień Komendanta Powiatowego PSP w [...] w sprawach personalnych. Domaga się jedynie, aby przeniesienie odbyło się za Jego zgodą i zgodnie z prawem.
[...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Odnosząc się do zarzutów skargi organ odwoławczy podniósł, że faktem jest, iż skarżący podjął służbę na nowym stanowisku w dniu[...] . to jest w dniu otrzymania decyzji. Wcześniej jednak był informowany przez Komendanta Powiatowego
o przeniesieniu na inne stanowisko służbowe. Podjęcie w dniu[...] . służby na nowym stanowisku nie ograniczyło skarżącemu prawa do wniesienia odwołania. Ponadto wskazał, że instytucja przenoszenia strażaka na inne stanowisko nie jest tożsama z powierzeniem pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku. Przeniesienie strażaka na inne stanowisko ma charakter stały, a powierzenie obowiązków czasowy /art. 37a ustawy/.
Decyzja personalna organu I instancji informuje o przeniesieniu na inne stanowisko, natomiast rodzaj obowiązków na tym stanowisku określa zakres czynności. Z chwilą przeniesienia na nowe stanowisko, Komendant Powiatowy sporządził skarżącemu zakres czynności, który skarżący przyjął do wiadomości i wykonania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/ , sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga nie jest zasadna.
Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej /tekst jedn. Dz.U. z 2002r. Nr 147, poz. 1230 ze zm./ zawiera uregulowania prawne dotyczące rozwiązania stosunku służbowego strażaka, zwolnienia ze służby, jak też zmiany stosunku służbowego strażaka.
Przepisy powołanej wyżej ustawy precyzyjnie określają, kiedy; jakie środki rozwiązania lub zmiany stosunku służbowego może albo musi zastosować właściwy przełożony wobec strażaka.
Dotyczy to przeniesienia strażaka na niższe stanowisko służbowe /art. 38/, zawieszenia w czynnościach /art. 39/ i zwolnienia ze służby /art. 43/. W ustawie przewidziano nadto możliwość przeniesienia strażaka do pełnienia służby albo delegowania do pełnienia służby w innej miejscowości i powierzenia mu obowiązków służbowych na innym stanowisku w tej samej jednostce organizacyjnej /art. 37a, 37b, 37c/. Są to ściśle
określone przesłanki materialnoprawne, których nie wolno rozszerzać ani zawężać przełożonym strażaka.
Pełna regulacja prawna umożliwiająca przeniesienie strażaka, lecz tylko na niższe stanowisko, zawarta jest w art. 38 powołanej wyżej ustawy.
W tym miejscu należy podnieść, że stosownie do art. 31 cyt. ustawy, stosunek służbowy strażaka powstaje z dniem mianowania na stanowisko służbowe, a w przypadku stanowisk, dla których przepisy ustawy przewidują powołanie – z dniem powołania na stanowisko.
Tak więc decyzja o mianowaniu strażaka powoduje powstanie stosunku służbowego i w następstwie takiej decyzji powstaje stosunek administracyjno-prawny o określonej treści, który na skutek wynikającej z kodeksu postępowania administracyjnego zasady trwałości decyzji może być zmieniony tylko w przypadkach ściśle określonych i to również w formie decyzji.
Przechodząc do zarzutów skargi, należy przede wszystkim wskazać, iż przepisy omawianej ustawy o Państwowej Straży Pożarnej pozastawiają właściwym przełożonym ocenę zasadności i celowości przeniesienia strażaka na inne stanowisko, w tej samej jednostce organizacyjnej, chyba że przeniesienie następuje na niższe stanowisko służbowe.
W rozpoznawanej sprawie niesporne jest, że stanowisko dowódcy zastępu i stanowisko inspektora PSP, to równorzędne stanowiska służbowe. Niesporne jest również i to, że przeniesienie skarżącego na inne stanowisko nastąpiło w tej samej jednostce organizacyjnej i w tej samej miejscowości.
Przeniesienie strażaka na stanowisko służbowe równorzędne ze stanowiskiem dotychczas zajmowanym, uzależnione jest od oceny przełożonego co do zasadności i celowości podjęcia takiej decyzji, i mieści się w granicach władztwa służbowego sprawowanego przez przełożonego strażaka. W takiej sytuacji nie jest wymagana zgoda strażaka. Zgoda strażaka jest natomiast wymagana przy przeniesieniu do służby w innej miejscowości, o czym stanowi przepis art. 37 c ust.1 tej ustawy.
Jak wynika z uzasadnienia decyzji organu I instancji przyczyną przeniesienia skarżącego na stanowisko inspektora były przeprowadzane zmiany kadrowe na poszczególnych stanowiskach w celu zapewnienia odpowiedniego poziomu realizacji działań ratowniczych. Stanowisko to jest stanowiskiem równorzędnym z dotychczas zajmowanym stanowiskiem przez skarżącego, co przyznała strona postępowania, zatem ta okoliczność jest bezsporna. Kontrola legalności decyzji o przeniesienie strażaka na stanowisko służbowe równorzędne ze stanowiskiem dotychczas zajmowanym sprowadza się do zbadania czy w świetle przepisów prawa regulujących służbę w Państwowej Straży
Pożarnej obecne i dotychczasowe stanowiska są równorzędne, a zatem czy nie doszło do obejścia przepisów prawa dotyczących przeniesienia na niższe stanowisko służbowe.
W tych okolicznościach nie ma podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa.
Niezasadny jest zarzut skarżącego, że w przedmiotowej decyzji w podstawie prawnej należało wskazać przepis art. 37a ustawy. Przepis ten dotyczy bowiem powierzenia pełnienia obowiązków na innym stanowisku, a nie przeniesienia strażaka na inne stanowisko służbowe.
Skarżący podniósł, że w Jego ocenie naruszony został art. 130 § 1 kpa, bowiem decyzję organu I instancji otrzymał w dniu 1 kwietnia 2003r. i w tym samym dniu został zobowiązany do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku.
Rację ma skarżący, że powyższy przepis normuje wykonalność decyzji nieostatecznej, a taką decyzją była niewątpliwie decyzja organu I instancji. Kwestia wykonalności ma istotne znaczenie dla możności skutecznej obrony interesu prawnego przez stronę. Możliwość prawna wykonania decyzji nieostatecznej powodować może brak skuteczności ochrony na drodze postępowania odwoławczego, wywołać może bowiem stan prawny lub faktyczny, którego nie będzie można odwrócić.
Dlatego w Kodeksie postępowania administracyjnego przyjęto jako zasadnicze rozwiązanie, że decyzja przed upływem terminu do wniesienia odwołania nie ulega wykonaniu. Od tej reguły wprowadzone są wyjątki: gdy decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności /art. 108 kpa/, gdy decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy, oraz gdy decyzja jest zgodna z żądaniem wszystkich stron.
W niniejszej sprawie podjęcie przez skarżącego w dniu[...] . służby na nowym stanowisku nie spowodowało braku skuteczności ochrony na drodze postępowania odwoławczego, zatem zarzut naruszenia art. 130 § 1 kpa nie ma wpływu na ocenę zgodności z prawem decyzji o przeniesieniu na inne, lecz równorzędne z dotychczas zajmowanym stanowisko
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło