SA/Sz 1090/02

WyrokWSA w Szczecinie2004-05-13

Skład orzekający: Danuta Strzelecka-Kuligowska, Henryk Dolecki, Katarzyna Grzegorczyk-Meder

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo oceniły sytuację majątkową wnioskodawcy, opierając się jedynie na wywiadzie środowiskowym i oświadczeniu o stanie majątkowym, przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, gdy przepis prawa uzależnia przyznanie świadczenia od sytuacji majątkowej lub rażącej dysproporcji między dochodami a stanem majątkowym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły zasadę prawdy obiektywnej oraz obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. W sytuacji, gdy przyznanie świadczenia zależy od oceny sytuacji majątkowej lub rażącej dysproporcji między dochodami a stanem majątkowym, organy powinny szczególnie wnikliwie zbadać te okoliczności, wykorzystując wszystkie dostępne środki dowodowe. Samo oparcie się na wywiadzie środowiskowym i oświadczeniu o stanie majątkowym nie jest wystarczające do wydania kategorycznej decyzji odmawiającej przyznania dodatku mieszkaniowego.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni W.M. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza odmawiającą przyznania dodatku mieszkaniowego. Organy uznały, że istnieje rażąca dysproporcja między niskimi dochodami rodziny (zasiłek rodzinny) a posiadanym majątkiem (pralka, lodówka, sprzęt RTV, telefon komórkowy). Wnioskodawczyni argumentowała, że posiadany majątek stanowi dorobek życiowy z czasów, gdy posiadała dochody, a obecnie rodzina utrzymuje się dzięki pożyczkom od znajomych i pomocy żywnościowej od rodziców. Sąd uznał skargę za zasadną z powodu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz W.M. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Strzelecka-Kuligowska Sędziowie: Sędzia NSA Henryk Dolecki Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder /spr./ Protokolant sekr. Sąd. Maria Rosochacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2004r. sprawy ze skargi W.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego /. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] II, nie orzeka w przedmiocie wykonania uchylonych decyzji III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz W.M. [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Burmistrz [...] na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734) oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 grudnia 2001 r. w sprawie sposobu przeprowadzania wywiadu środowiskowego, wzoru kwestionariusza wywiadu oraz oświadczenia o stanie majątkowym wnioskodawcy i innych członków gospodarstwa domowego, a także wzoru legitymacji pracownika upoważnionego do przeprowadzenia wywiadu (Dz.U. Nr 156, poz. 1828) odmówił P.M. przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu decyzji podaje, że zadeklarowane dochody rodziny P.M, które stanowi zasiłek rodzinny w wysokości [...] zł przy braku oszczędności oraz innej formy uzyskania środków finansowych są niewystarczające do utrzymania rodziny, tj. zakupu żywności, środków higieny, korzystania z telefonu komórkowego, którego posiadanie nie ujawniono w oświadczeniu o stanie majątkowym. Z ustaleń wywiady środowiskowego wynika nadto, że rodzina P.M. posiada przeciętnie urządzone i wyposażone mieszkanie, korzysta nieprzerwanie od [...] r. z dodatku mieszkaniowego, jednak nigdy nie ubiegała się o pomoc z miejscowego ośrodka pomocy społecznej. Organ I instancji uznał, że istnieje rażąca dysproporcja pomiędzy zadeklarowanym dochodem a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy. W odwołaniu od decyzji organu I instancji, W.M. - żona P.M. kwestionuje ustalenia dokonane przy ustalaniu ich prawa do dodatku mieszkaniowego i wnosi o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podaje, że w oświadczeniu o stanie majątkowym mąż- P.M. nie umieścił telefonu komórkowego, albowiem jest to przedmiot o niewielkiej wartości, zakupiony od poprzedniego użytkownika za [...] zł i używany przez rodzinę w miarę posiadanych środków na zakup karty do telefonu. W.M. podaje również, że faktycznie dochody jej rodziny są niewielkie, jednakże dzięki pożyczkom od znajomych i pomocy w formie żywności od rodziców udało się jej rodzinie przetrwać. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzjąz dnia [...] r. Nr [...] utrzymało w mocy decyzje organu I instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy podaje, że podstawą odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego są: Sygn.aktSA/Sz 1090/02 3 * ustalenia wywiadu środowiskowego, * ustalenia wskazujące na rażącą dysproporcję między niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji o dochodach gospodarstwa domowego, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy, * rażąca dysproporcja nie uzasadniająca przyznania pomocy finansowej na wydatki mieszkaniowe. W ocenie Kolegium osiągane dochody w wysokości [...] zł na osobę w rodzinie nie uzasadniają posiadania przez stronę nawet przeciętnego wyposażenia mieszkania, podstawowych środków czystości, ubrań a nawet żywności. Tymczasem wnioskodawca wykazuje, że posiada pralkę automatyczną lodówkę, satelitę, sprzęt Hi-Fi. Pobierał również dodatek mieszkaniowy w wysokości od [...] do [...] zł wykazując dochody w wysokości [...] zł. Z tych powodów organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego W.M podnosi, że jej sytuacja rodzinna nie została należycie zbadana i zdiagnozowana. Faktycznie dochody rodziny wynoszą [...] zł, lecz dobytek jaki posiada stanowi dorobek życiowy jej rodziny, zakupiony w czasach zanim zostali pozbawieni źródła dochodu. Skarżąca podnosi podobnie jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji że finansowo jej rodzinie pomagają znajomi w formie pożyczek, natomiast rodzina udziela pomocy w formie żywności. W.M. podnosi również, że dodatek mieszkaniowy w wysokości opisanej w decyzji organu II instancji jej rodzina otrzymała w wówczas, gdy jej mąż był zatrudniony i regularnie otrzymywał wynagrodzenie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie. Wojewódzki Sad Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej). Sygn.aktSA/Sz 1090/02 4 Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271), w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie- Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie -Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone. Ocena zaskarżonej decyzji sprowadza się do rozważenia, czy przy jej wydawaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego i przepisy postępowania administracyjnego. Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna, albowiem w toku postępowania administracyjnego naruszona została zasada prawdy obiektywnej oraz przepisy kodeksu postępowania administracyjnego odnoszące się do nałożonego na organy administracji publicznej w art. 77 tej ustawy obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734) stanowi, że wójt burmistrz lub prezydent miasta może odmówić przyznania dodatku mieszkaniowego, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustali, że występuje rażąca dysproporcja między niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji, o której mowa w ust. 1, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy, nieuzasadniająca przyznania pomocy finansowej na wydatki mieszkaniowe. Z akt administracyjnych wynika, że rodzina skarżącej utrzymuje się z zasiłku rodzinnego w wysokości [...] zł i jest to- jak słusznie zauważył organ II instancji-dochód niewystarczający na utrzymanie rodziny, zakup żywności, środków higieny czy poniesienie opłat związanych z utrzymaniem mieszkania. Skarżąca podała jednak źródła dochodów pozwalających jej rodzinie na utrzymanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze pominęło jednak argumenty skarżącej w tym zakresie i nie uznało potrzeby przeprowadzenia dowodu na tą okoliczność. Organy orzekające w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej dodatku mieszkaniowego jako główną przyczynę odmowy wskazały rozbieżność pomiędzy wykazaną przez wnioskodawców sytuacją majątkową a posiadanymi dobrami w postaci mebli, sprzętu muzycznego, pralki, lodówki czy telefonu komórkowego. Zdaniem Sądu, w sytuacji, gdy przepis prawa uzależnia przyznanie stronie świadczenia od sytuacji majątkowej, bądź zaistnienia rażącej dysproporcji pomiędzy niskimi dochodami a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy, okoliczności te winny być szczególnie wnikliwie rozpatrzone w toku postępowania administracyjnego, przy użyciu wszystkich środków dowodowych przewidzianych w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego. Tymczasem zarówno organ I instancji jak i organ odwoławczy uznały za wystarczające ustalenia dokonane przez pracownika socjalnego w wywiadzie środowiskowym, oświadczenie o stanie majątkowym złożone przez męża skarżącej P.M. oraz dane zawarte we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Nie są to w ocenie Sądu ustalenia wystarczające do wydania przez organy obu instancji decyzji o tak kategorycznych treściach. Organy orzekające w sprawie nie wyjaśniły w szczególności czy przedmioty stanowiące w ocenie organów administracji publicznej o rażącej dysproporcji pomiędzy faktyczną sytuacją majątkową rodziny skarżącej i jej niskimi dochodami zostały zakupione, gdy wnioskujący o przyznanie dodatku mieszkaniowego posiadali regularne dochody z wykonywanej pracy, czy też zostały zakupione w czasie, gdy skarżąca i jej rodzina legitymowali się niskimi dochodami. Istotne znaczenie dla sprawy ma również ustalenie sytuacji dochodowej skarżącej po złożeniu wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego i ustalenie rzeczywistych źródeł dochodu. Wyczerpująco zgromadzony i rozpatrzony w sprawie materiał dowodowy jest zasadniczą przesłanką do wydania zgodnej z prawem decyzji o przekonującej treści. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji. W kwestii wykonalności decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej wyżej ustawy/toatomiast o kosztach postępowania na podstawie art. 200.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło