SA/Sz 1100/02

Dnia 27 kwietnia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki Sędziowie: Sędzia WSA Marzena Kowalewska Asesor WSA Arkadiusz Windak /spr/ Protokolant st.sekr.sąd. Edyta Wojtowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2004r. sprawy ze skargi A. W. na postanowienie Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego /. uchyla zaskarżone postanowienie II. uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej A.W. kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] r. orzekł o przyznaniu A.W., zam. w [...] prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...] r. w wysokości [...]zł. miesięcznie, uznając, iż spełniła warunki do pobierania zasiłku przedemerytalnego w tej wysokości. Od w/w decyzji, pismem z dnia [...] r., odwołanie złożyła A.W. podając, że nie pobierała do tej pory żadnych świadczeń więc powinna otrzymywać korzystniejsze, w jej ocenie, świadczenie przedemerytalne. Uznała, że jest bardzo krzywdzące, po wielu latach pracy w warunkach szczególnych, otrzymanie tak niskiego świadczenia. Dalej wskazała, że gdy chciała w terminie ustawowym złożyć odwołanie po otrzymaniu decyzji, będąc w sekretariacie Powiatowego Urzędu Pracy w [...] pracownik powiedział jej, że to nic nie da bo jest "dziura budżetowa" więc zrezygnowała, co okazało się błędem, bowiem koledzy z pracy złożyli odwołania i rozpatrzono ich prośby pozytywnie. W związku z powyższym wniosła o rozpatrzenie jej prośby polegającej na "odwołanie decyzji o przyznaniu zasiłku przedemerytalnego na zmianę decyzji o przyznanie świadczenia przedemerytalnego". Wojewoda postanowieniem z dnia [...] r. działając na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdził niedopuszczalność odwołania A.W. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. z uwagi na uchybienie terminu do jego wniesienia przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że decyzja organu I instancji, zawierająca pouczenie o sposobie i terminie wniesienia odwołania, została doręczona stronie w dniu [...] r. Przewidziany w art. 129 § 2 k.p.a. termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...] r. Odwołanie zaś zostało wniesione w dniu [...]r., czyli po terminie i nie zawiera prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Skargę na tą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego w [...] Ośrodka Zamiejscowego w [...] złożyła A.W. uznając, że zaskarżona decyzja, choć zgodna z przepisami prawa, jest bardzo niesprawiedliwa w stosunku do niej jako człowieka. Podniosła, że nikt nie poinformował jej, że nowe świadczenie Sygn. akt SA/Sz 1100/02 3 emerytalne jest dla niej korzystniejsze. Nie uczynił tego Urząd Pracy, ani Urząd Wojewódzki. Nikt również nie powiedział, że brak jest prośby o przywrócenie terminu. Podkreśliła, że czuje się zagubiona tracąc po trzydziestu kilku latach pracę, nie otrzymawszy wynagrodzenia za ostatnie 7 miesięcy pracy, pozostając bez odprawy i odszkodowania. Zgodnie z literą prawa wszystko powinna otrzymać ale do dnia złożenia skargi nie otrzymała wynagrodzenia a pozostały jedynie długi. Przyznała również, że nie zna się na przepisach prawa ale i nie stać ją na porady prawne. Zdaniem skarżącej, gdyby została prawidłowo poinformowana i uzyskała pomoc w Urzędzie Pracy to jej odwołanie byłoby złożone w terminie lub napisane prawidłowo. Odpowiadając na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sad Administracyjny w Szczecinie z ważył, co następuje: Z mocy art. 85 i art 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone. Przedmiotem skargi, a tym samym również kontroli sądowej, jest postanowienie Wojewody Zachodniopomorskiego stwierdzające niedopuszczalność odwołania z powodu uchybienia terminu do jego wniesienia. Ze względu na tak ograniczony przedmiot rozpoznania pozbawione są znaczenia wszelkie argumenty dotyczące istoty sprawy administracyjnej, załatwionej przez organ pierwszej instancji. Na wstępie trzeba zwrócić uwagę, iż w zaskarżonym postanowieniu użyto niewłaściwie dwóch terminologii "niedopuszczalności odwołania" i "uchybienia terminu do wniesienia odwołania", inne są przyczyny orzekania o niedopuszczalności odwołania, a inne przy orzekaniu o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Art. 134 k.p.a. przewiduje dwie sytuacje procesowe: niedopuszczalność odwołania (wynikającą z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych) i wniesienie odwołania z uchybieniem terminu. Sygn. akt SA/Sz 1100/02 4 Przedmiotowe przyczyny niedopuszczalności odwołania obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki braku możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Zatem odwołanie nie służy od decyzji, która nie weszła do obrotu prawnego lub gdy czynność organu administracji państwowej nie jest decyzją administracyjną, a stanowi np. czynność materialno-techniczną, niedopuszczalne jest odwołanie od decyzji wydanej w postępowaniu jednoinstancyjnym w trybach szczególnych przewidzianych przepisami prawa. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez osobę niemającą legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia zgodnie z art. 28 kpa albo przez stronę niemającą zdolności do czynności prawnych przewidzianych art. 30 § 2 kpa, lub odwołanie zawiera braki formalne, np. wynikające z art. 64 k.p.a. (por. wyrok NSA z 16 listopada 2000 r., V SA 235/00, Lex nr 81351) Odwołanie wniesione po upływie terminu do wniesienia odwołania jest odwołaniem wniesionym po upływie terminu, a nie jest niedopuszczalne w rozumieniu art. 134 k.p.a., bowiem termin ten może być stronie przywrócony na jej żądanie. Podsumowując, w przypadku negatywnego wyniku czynności podjętych w postępowaniu wstępnym, w oparciu o art. 134 k.p.a., organ może wydać albo postanowienie o niedopuszczalności odwołania, albo o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Przesłanką wydania zaskarżonego postanowienia stało się ustalenie przez Wojewodę [...], iż pismo A.W. r. stanowi odwołanie złożone w trybie art. 127 k.p.a. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r., nr 1316/1/02 oraz że zostało ono wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a. W oparciu o zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że przedstawione wyżej stanowisko organu odwoławczego jest nieuprawnione i co najmniej przedwczesne. Bezspornie, jeżeii przyjąć, tak jak uczynił to Wojewoda , że pismo skarżącej stanowi odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...]r. wniesione w trybie art. 129 § 2 k.p.a., to zostało ono wniesione z uchybieniem terminu. Jednakże z treści pisma, a w szczególności ze sformułowanego w końcowej jego części żądania wynika, iż A. W. wnosi o "odwołanie decyzji o przyznaniu zasiłku przedemerytalnego na zmianę decyzji Sygn. akt SA/Sz 1100/02 5 o przyznanie (...) świadczenia przedemerytalnego." Należy mieć równocześnie na uwadze, że skarżąca w treści swojego pisma z [...] r. sama przywołała okoliczności nie wniesienia w terminie odwołania. W takiej sytuacji obowiązkiem Wojewody było ustalenie istoty prośby strony, a w przypadku wątpliwości w tym zakresie podjęcia czynności mających na celu wyjaśnienie intencji.wnioskodawcy. Cytowane wyżej żądanie skarżącej można zinterpretować zarówno jako wniosek o zmianę decyzji ostatecznej z dnia [...] r. (art. 155 k.p.a.) albo jako (nowy) wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Organ odwoławczy autorytatywnie potraktował prośbę A.W. jako odwołanie. Wojewoda przed wydaniem postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w oparciu o art. 134 k.p.a. miał obowiązek poprzedzić wydanie orzeczenia dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego co do treści wniosku i intencji strony wnoszącej pismo. O tym, jaki charakter ma mieć pismo wniesione przez stronę w postępowaniu administracyjnym, decyduje ostatecznie strona, a nie organ administracyjny, do którego pismo to skierowała. W przypadku wątpliwości, organ administracyjny mając na względzie postanowienia art. 7-9 k.p.a. winien zapytać stronę o wyrażenie swojego stanowiska. Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego przesądza bowiem o sposobie załatwienia sprawy (por. B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz", Wyd. C. H. Beck, Warszawa 2000, s. 61). Mając powyższe na uwadze, uznając że zaskarżone postanowienie narusza przepisy art. 7, art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji.