SA/Sz 1104/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Asesor WSA Kazimierz Maczewski (spr.), Protokolant Krzysztof Kapelczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2004r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2001r. o d d a la skargę Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 241 § 1 i art. 251 § 1ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) odmówiono podatnikowi M. K. stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] r. identyfikator: [...] grupa spraw: [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2001 r. W uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono, że podatnik jest wieczystym użytkownikiem nieruchomości zabudowanej o powierzchni [...] m kw., położonej w S. przy ul. [...]. Na podstawie złożonego przez podatnika w dniu [...] r. w Wydziale Podatków i Opłat Lokalnych Urzędu Miejskiego wykazu nieruchomości, w którym ujawniono budynek przeznaczony do działalności gospodarczej i grunty wykorzystywane do takiej działalności, organ podatkowy I instancji powołaną decyzją z dnia [...] r. ustalił podatnikowi wysokość podatku od nieruchomości za 2001 r. w kwocie [...] zł. Od tej decyzji podatnik nie wniósł odwołania, stała się więc ona decyzją ostateczną. Pismem z dnia [...] r. podatnik wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji, zarzucając iż została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa, bowiem na terenie nieruchomości nie jest prowadzona działalność gospodarcza, a ponadto ujęty w wykazie budynek znajduje się w stanie całkowicie uniemożliwiającym jego użytkowanie, lecz wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji. Od tej decyzji podatnik wniósł odwołanie do SKO, podnosząc, że obiekt znajdujący się na działce przy ul. [...] nie jest budynkiem w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, a ponadto podatnik nie prowadził i nadal nie prowadzi działalności gospodarczej, nie jest przedsiębiorcą i nie wykorzystuje przedmiotowej nieruchomości do jakiejkolwiek działalności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, podnosząc w uzasadnieniu, że w sprawie nie wystąpiła żadna z wymienionych w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Również sama decyzja nie zawiera takich wad, które powodowałyby jej nieważność z mocy prawa. W szczególności nie stwierdzono rażącego naruszenia prawa przy wydaniu decyzji ostatecznej, gdyż wydana ona została w oparciu o dane przedstawione przez podatnika w złożonym przez niego wykazie nieruchomości. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu podkreślono też, że w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania decyzji z dnia [...] r. stan techniczny budynku nie miał znaczenia dla wyliczenia podatku, jak również fakt, że na nieruchomości nie jest faktycznie prowadzona żadna działalność gospodarcza, (wystarczająca była przesłanka, że nieruchomość znajdowała się w posiadaniu przedsiębiorcy). Ten stan prawny uległ zmianie dopiero z dniem 01.01.2003 r. Od tej daty grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych są to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą (...), chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych (art. 1a ust. 1 pkt 3 tej ustawy). Zmiana ta nie ma jednak mocy wstecznej – ma zastosowanie wyłącznie do zobowiązań podatkowych w podatku od nieruchomości ustalanych za 2003 r. i kolejne lata. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie z dnia [...] r., uzupełnionej pismem z dnia [...] r., skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji albo stwierdzenie jej nieważności, bądź niezgodności z prawem, gdyż w kwestionowanej decyzji organu I instancji błędnie dokonano wymiaru podatku od nieruchomości za 2001 r., przyjmując że na posiadanym przez podatnika gruncie znajduje się budynek i że opodatkowana nieruchomość służy działalności gospodarczej. Wskazując, że tak nie jest podatnik załączył kopię decyzji ustalającej podatek od nieruchomości za 2003 r., w której przyjęto, że na nieruchomości nie ma budynku, a grunt należy zaliczyć do kategorii "pozostałych". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Wobec powyższego niniejsza skarga podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie. Skarga nie jest zasadna, gdyż nie istnieją podstawy do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl art. 247 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, jeżeli wystąpi jedna (lub więcej) wymienionych w tym przepisie przesłanek, m. in. decyzji, która została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości (pkt 1), lub bez podstawy prawnej (pkt 2), bądź z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3), lub zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa (pkt 7). Skarżący w odwołaniu od decyzji SKO z dnia [...] r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji organu podatkowego I instancji zarzucił tej decyzji SKO rażące naruszenie prawa, bowiem – jego zdaniem – nie istniały podstawy faktyczne do wymierzenia mu podatku od nieruchomości za 2001 r. obliczonego wg stawek przewidzianych dla budynków i gruntów związanych z działalnością gospodarczą. W skardze zarzut rażącego naruszenia prawa nie został powtórzony wprost, lecz pośrednio, poprzez powtórzenie argumentacji faktycznej z uzasadnienia odwołania, popartej dodatkowo powołaniem się na decyzję organu podatkowego wymierzającą podatek od nieruchomości za 2003 r. Odnosząc się do takiego zarzutu należy wskazać, że instytucja stwierdzenia nieważności stanowi odstępstwo od zasady stabilności prawomocnych orzeczeń. Postępowanie w tym trybie jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie, czy nie zachodzi jedna z przesłanek wymienionych enumeratywnie w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. Jest to nadzwyczajny tryb postępowania, pozwalający na wzruszenie decyzji ostatecznych, tj. decyzji, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym (art. 128 Ordynacji podatkowej). Rażące naruszenie prawa, stanowiące jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, oznacza, iż decyzję wydano wbrew zakazom lub nakazom ustanowionym w przepisie, a także wtedy, gdy wbrew treści przepisu nadano albo odmówiono prawa, bądź też nałożono obowiązki albo zwolniono z nich. Ta rozbieżność między przepisem prawa a treścią decyzji musi jednak mieć charakter rażący, czyli "dający się łatwo stwierdzić, wyraźny, oczywisty, niewątpliwy, bezsporny, bardzo duży" (Słownik języka polskiego, red. M. Szymczak, t. III, Warszawa 1981, s. 24). W dotychczasowym orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa następuje wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa (wyrok NSA z dnia 17.09.1997 r., III SA 1425/96, Temida (CD), Sopot 2002). Wskazuje się też, że cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z przepisem poprzez proste ich zestawienie ze sobą (wyrok NSA z dnia 29.06.2000 r. III SA 3279/99, LEX nr 47928). Stwierdza się także, iż "wada powodująca nieważność decyzji może powstać w wyniku ciężkiego naruszenia prawnie uregulowanego porządku lub treści czynności prowadzonych w postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji lub też w stadium orzekania, czyli przy załatwieniu sprawy ostateczną decyzją. Naruszenie prawa będzie miało cechę "rażącego" wtedy, gdy czynności postępowania organu podatkowego lub istota załatwienia sprawy są w swej treści zaprzeczeniem treści obowiązującej regulacji prawnej. Działanie organu w toku postępowania lub rozstrzygnięcie sprawy w decyzji w ogóle nie odpowiada nakazom wynikającym z prawa obowiązującego lub też łamie zakazy w nim ustanowione" (J. Borkowski komentarz do art. 247 Ordynacji podatkowej [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki: "Ordynacja podatkowa. Komentarz 2004". Oficyna Wydawnicza UNIMEX, str. 843). Przytoczone poglądy orzecznictwa i doktryny potwierdzają, że stwierdzenie nieważności decyzji z powodu wydania jej z rażącym naruszeniem prawa może nastąpić w sytuacjach szczególnych, wyznaczonych istotnym stopniem naruszenia prawa, takim który nakazuje usunięcie takiej decyzji z obrotu prawnego i to z mocą wsteczną (ex tunc). Należy też wskazać, że dla oceny takiej decyzji nie są istotne przepisy prawa materialnego z daty stwierdzenia jej nieważności, lecz przepisy obowiązujące w dacie jej wydania. Oceniając decyzję organu podatkowego pierwszej instancji, którą wymierzono skarżącemu podatek od nieruchomości za 2001 r., stwierdzić należy, że została ona wydana z uwzględnieniem danych faktycznych przedstawionych przez podatnika w złożonym przez niego w dniu [...] r. "Wykazie nieruchomości". W tym wykazie podatnik wskazał, że posiadany przez niego grunt i położony na nim budynek są związane są z działalnością gospodarczą i na tej podstawie organ podatkowy wymierzył podatek według stawek przewidzianych dla takich właśnie nieruchomości. Nie można zatem było zgodzić się z zarzutem skarżącego, iż decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, skoro uwzględniła ona okoliczności faktyczne wskazane przez skarżącego i do takiego stanu faktycznego zastosowano odpowiadające mu stawki podatkowe. Wskazać przy tym należy, że w myśl art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 101, poz. 444 ze zm.) osoby fizyczne, są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości. Złożenie przez skarżącego takiego formularza po wystąpieniu okoliczności uzasadniających powstanie obowiązku podatkowego upoważniało a zarazem zobowiązywało organ podatkowy do wymierzenia podatku od nieruchomości zgodnie z danymi zawartymi w formularzu – potwierdzonymi pośrednio (co do charakteru nieruchomości) w załączonych do akt sprawy kopiach aktu notarialnego i decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] r., wydanej m. in. na wniosek skarżącego. Dla oceny legalności decyzji z dnia [...] r. wymierzającej podatek od nieruchomości za rok 2001 nie mają też znaczenia ewentualne zmiany stanu faktycznego sprawy lub stanu prawnego, zaistniałe po dacie wydania tej decyzji, na co powołuje się skarżący w uzupełnieniu skargi, załączając decyzję organu podatkowego wymierzającą podatek od nieruchomości za 2003 r. Sąd nie stwierdził także, by decyzja wymierzająca podatek od nieruchomości za 2001 r. wydana została przy zaistnieniu innych przesłanek nieważności decyzji, określonych w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. Uznając w tej sytuacji, że zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej organu I instancji odpowiada prawu, bowiem zawarta w niej ocena stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz wyprowadzone z tej oceny wnioski są prawidłowe, skargę, jako nieuzasadnioną, należało oddalić (art. 151 p.p.s.a.).