SA/Sz 1107/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki Sędziowie: Sędzia NSA Iwona Tomaszewska /spr./ Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant st. sekr.sąd. Maria Rosochacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2004r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] . Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego o d d a l a skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 2 ust.4 i art. 32 ust.2 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej /tekst jednolity Dz.U. z 1998r. Nr 64, poz. 414 ze zm./, po rozpatrzeniu odwołania J. S. od decyzji Kierownika Rejonowego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] z dnia [...] r. przyznającej zasiłek celowy, decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swojej decyzji Kolegium stwierdziło, co następuje: Decyzją z dnia [...] r. organ I instancji przyznał J. S. pomoc w formie zasiłku celowego: kwotę po 100 zł miesięcznie na dofinansowanie zakupu żywności i cały abonament na posiłki w barze w okresie od lutego do[...] r. Organ I instancji przyjął, że sytuacja materialna wnioskodawcy uzasadnia przyznanie tego rodzaju pomocy. J. S. odwołał się od tej decyzji podnosząc, że kwota zasiłku jest zbyt mała i nie wystarcza na jego potrzeby. Organ odwoławczy ustalił, że J. S. jest osobą samotną, bezrobotną bez prawa do zasiłku. Posiada mieszkanie własnościowe po rodzicach, nie ma własnego źródła dochodu, cierpi na [...] W tych okolicznościach Kolegium stwierdziło, że J. S. spełnia wymogi określone w art. 4 ust.1 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej, a realizację tej pomocy stanowi zasiłek celowy, przyznany stronie na bieżące potrzeby. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że przyznana kwota zasiłku celowego nie wystarczy na pokrycie wszystkich potrzeb strony, lecz ani przepisy art. 32 cyt. ustawy o pomocy społecznej, określając okoliczności, w których może być przyznany zasiłek celowy ani też inne unormowania prawne dotyczące udzielania pomocy ze środków opieki społecznej nie określają wysokości przyznanych zasiłków celowych i nie podają kryteriów ustalania tej wysokości. Oznacza to, że wyznacznikiem ustalania tych wielkości są – z jednej strony – sytuacja materialna wnioskodawcy i cel, na który zasiłek jest przyznany, zaś z drugiej – możliwości finansowe organu pomocy społecznej. Celem pomocy jest bowiem zaspokajanie tylko niezbędnych potrzeb życiowych, przy czym rozmiar świadczenia winien być odpowiedni od okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy oraz powinien uwzględniać możliwość pomocy społecznej /art. 2 ust.4 ustawy o pomocy społecznej/. Udzielona pomoc stronie nie mogła być większa, gdyż możliwości finansowe ośrodka są ograniczone, a ilość osób ubiegających się o pomoc jest duża, dlatego wielkość przyznawanych świadczeń jest limitowana nawet w stosunku do osób spełniających kryterium dochodowe określone w art. 4 ust.1 tej ustawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło też , że zasiłek celowy jest zasiłkiem fakultatywnym oraz że skarżący może zwrócić się do organu I instancji o zwiększenie kwoty zasiłku lub o przyznanie /poza zasiłkiem celowym / zasiłku okresowego, a ponadto stosownie do art. 138 § 3 kpa, w sprawach należących do właściwości organów jednostek samorządu terytorialnego organ odwoławczy nie może wydać decyzji reformatoryjnych np. przyznać stronie zasiłek lub zwiększyć jego wysokość. Zdaniem Kolegium Odwoławczego, decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem i mieści się w granicach uznania administracyjnego. Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. S.. Przedstawiając swoją sytuację, podał, że przyznana pomoc nie wystarcza na pokrycie podstawowych potrzeb i jest mniejsza niż przyzna poprzednio. Wskazał, że ma [...] lat i pomimo wyższego wykształcenia, od trzech lat bezskutecznie poszukuje pracy. Dlatego jako osoba bezrobotna bez własnej winy, wniósł o przyznanie zasiłku w wysokości minimum socjalnego tj. kwoty [...] zł. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kognicja sądu administracyjnego oznacza, że ten Sąd nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, lecz o legalności decyzji, tj. ich zgodności z prawem. Uprawnienia sądu mają ogólnie rzecz ujmując charakter kasacyjny i nie obejmują możliwości zmiany decyzji i orzekania o meritum sprawy zamiast organu administracji publicznej. Wyjaśnienia wstępne, wyżej zamieszczone, należało poczynić z tego względu, że skarżący w skardze wniesionej do Sądu złożył wniosek "o przyznanie zasiłku w wysokości minimum socjalnego w kwocie [...] złotych". Wniosek ten z przyczyn wyżej podanych nie mógł zostać uwzględniony. Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji według kryterium zgodności z prawem Sąd uznał, że decyzja ta nie narusza prawa, zatem skarga J. S. jest nieuzasadniona. Zgodnie z art. 32 ust.1 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej /tekst jednolity Dz.U. z 1998r. Nr 64, poz. 414 ze zm./, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może zostać przyznany zasiłek celowy z pomocy społecznej. Zasiłek ten przysługuje osobom i rodzinom spełniającym kryterium dochodowe określone w art. 4 ust.1 powołanej ustawy. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji ustaliły, że skarżący spełnia kryterium dochodowe uprawniające do ubiegania się o pomoc społeczną, a nadto w Jego przypadku występuje potrzeba zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej i dlatego został mu przyznany zasiłek celowy na zakup żywności i posiłki w barze. Wysokość, forma przyznanej pomocy nie zapewniła pokrycia wszystkich potrzeb oraz nie spełniła oczekiwań strony. Podkreślić jednak należy, że w przypadku zasiłku celowego przepisy nie nakładają na organy pomocy społecznej obowiązku jego przyznania, ani też nie określają wysokości zasiłku, lecz stanowią, że może zostać przyznany. Oznacza to, że kwestia jego przyznania, jak i jego wysokość zostały pozostawione uznaniu organów pomocy społecznej. Uznanie to nie może oczywiście mieć dowolnego charakteru, lecz powinno być uzasadnione sytuacją osoby potrzebującej pomocy oraz możliwościami finansowymi ośrodka pomocy społecznej w kontekście potrzeb innych osób oczekujących pomocy. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ pomocy społecznej przy ustalaniu wysokości zasiłku celowego miał na względzie ograniczoną ilość środków finansowych i rosnącą ilość osób wymagających pomocy. Stanowisko takie jest zgodne z art. 2 ust.4 ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, że potrzeby osoby lub rodziny występującej o pomoc powinny być uwzględnione, jeżeli odpowiadają możliwościom pomocy społecznej. W tej sytuacji brak jest podstaw do uznania, że decyzja o przyznaniu zasiłku celowego w orzeczonej formie i wysokości wydana została z naruszeniem uznania administracyjnego, a zatem nie ma podstaw do stwierdzenia, że decyzja narusza prawo. Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ orzekł jak w sentencji.