SA/Sz 1117/03
WyrokWSA w Szczecinie2005-04-20
Skład orzekający: Marzena Kowalewska, Alicja Polańska, Kazimierz Maczewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej klasyfikacji taryfowej towarów, gdy wymagane są wiadomości specjalne, organ celny powinien powołać biegłego, a zaniechanie tego obowiązku stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że w przypadku gdy ustalenie cech sprowadzonych towarów wymaga wiedzy specjalistycznej, a organy celne i sąd jej nie posiadają, organ celny powinien powołać biegłego zgodnie z art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego. Zaniechanie tego obowiązku stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Spółka z o.o. importowała towary, których klasyfikację taryfową zakwestionował Urząd Celny. Organ celny uznał część zgłoszeń za nieprawidłowe, stosując inne kody klasyfikacji niż wskazane przez spółkę. Dyrektor Izby Celnej, rozpatrując odwołanie, uchylił decyzję w części dotyczącej uchwytów dla niepełnosprawnych, ale w pozostałej części utrzymał ją w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym brak wyjaśnienia stanu faktycznego i dokonanie błędnych ustaleń. WSA uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na potrzebę powołania biegłego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej, zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędziowie: Sędzia WSA Alicja Polańska [spr.] Asesor WSA Kazimierz Maczewski Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi "C" - Spółki z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie klasyfikacji taryfowej 1. u c h y l a zaskarżoną decyzję 2. z a s ą d z a od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu
Decyzją z dnia [...] nr [...] Urząd Celny – na podstawie przepisów art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 65 § 4 pkt 2 c , art. 13, art. 83 § 1 i § 3, art. 85 § 1 i art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. Nr 23 poz.117 ze zm.), art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie ustawy Kodeks celny i ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 12, poz. 92), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. Nr 158, poz. 1036), oraz Taryfy celnej stanowiącej załącznik do tegoż rozporządzenia – uznał zgłoszenie celne zawarte w dokumencie SAD nr [...] z dnia [...] w zakresie oznaczenia towaru, kodu, wartości pozycji, wartości statystycznej oraz podstawy opłaty za nieprawidłowe i stwierdził, że przedmiotem importu dokonanego przez "C" Spółka z o.o. w K. były: taśma dwustronnie klejąca – kod towaru 391910190, poręcze i chwyty z drewna bukowego – kod towaru 441890900, ramy winylowe 26 CLL, w tym wkładki amortyzacyjne – kod towaru 392590800, system podłóg wejściowych, dylatacje, próbki profili i mat – kod towaru 761090900, materiały budowlane z tworzywa sztucznego – kod towaru 392590100, końcówki i uchwyty dla niepełnosprawnych z tworzywa sztucznego – kod towaru 392690990, kształtowniki z tworzywa sztucznego – kod towaru 391620900, kształtowniki z kauczuku syntetycznego – kod towaru 400829900, taśma ochronna z tworzywa sztucznego – kod towaru 392099900, a nie jak strona wskazała w zgłoszeniu celnym, określając towar jako materiały budowlane z tworzywa sztucznego: końcówki, uchwyty, wkładki, odbojnice, narożniki i rama winylowa 26 CLL, w tym wkładki amortyzacyjne – kod towaru 392590800, materiały budowlane z aluminium: dylatacje, poręcze, łączniki, odbojnice, uchwyty, maty dywanowe, podpory do podnoszenia, próbki profili i mat – kod towaru 392590800, taśma dwustronnie klejąca – kod towaru 391910190, materiały budowlane z gumy: narożniki, odbojnice – kod towaru 401699880 oraz poręcze i uchwyty z drewna bukowego – kod towaru 441890900.
W uzasadnieniu decyzji organ ten wskazał, że postanowieniem [...] wszczęto z urzędu postępowanie w zakresie klasyfikacji towaru, objętego procedurą dopuszczenia do obrotu na polski obszar celny. W trakcie kontroli w firmie "C" ujawniono bowiem szereg nieprawidłowości w zakresie klasyfikacji towarów objętych zgłoszeniem celnym. Część towarów określona w katalogach jako zabezpieczenia to towary w postaci profili aluminiowych i z tworzywa sztucznego, które zmontowane łącznie stanowią rodzaj okucia montowanego na ścianach budynków jako zabezpieczenie przed uszkodzeniem (niektóre z nich dodatkowo pełnią rolę poręczy). Mimo, że w czasie transportu nie były one połączone, jednak z katalogów wynika, że są one wzajemnie dopasowane i będą montowane łącznie stanowiąc zabezpieczenie ścian. Ze względu na treść uwagi 11 do działu 39 oraz przy uwzględnieniu reguły 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej (ORINS) organ ten uznał, że dla tego rodzaju towaru właściwą jest klasyfikacja do pozycji 3925 . Nie dotyczy to jednak, wg tego organu, sytuacji, kiedy przedmiotem importu był tylko profile aluminiowe lub same profile z tworzywa sztucznego. Takie profile, zgodnie z regułą 1 ORINS, zaklasyfikować należy do pozycji obejmującej z brzmienia te towary, tj. profile z tworzywa sztucznego z pozycji 3916, która z brzmienia obejmuje te towary. Tak więc, zdaniem organu celnego, zabezpieczenia ścian, czy zabezpieczenia pełniące role poręczy typu MCE 40/45, HR6, ARONDE170, FR270, ONDINE50, które objęte zostały procedurą dopuszczenia do obrotu w postaci kompletów, w skład których wchodziły profile z tworzywa sztucznego, profile z aluminium, końcówki, wsporniki, czy konsole mocujące należało zaklasyfikować do kodu PCN 392590100. Natomiast w przypadku zabezpieczeń typu SO50, tj. profili kątowych z tworzywa sztucznego lub samych profili z tworzywa sztucznego, które wg katalogu są częścią składową kompletu oznaczonego symbolem SCR64, właściwą będzie klasyfikacja do pozycji 3916, a nie do poz. 3925, jak wnioskowała strona. Pozycja 3916 obejmuje m.in. kształtowniki profilowane obrobione powierzchniowo, ale nieobrobione inaczej.
Dalej w uzasadnieniu decyzji organ celny stwierdził, że uchwyty dla niepełnosprawnych, składające się z profili aluminiowych oraz z profili Acrovin, wzajemnie dopasowane, a także z dodatkowych elementów typu konsole, pierścienie dekoracyjne, wkładki dekoracyjne z tworzywa sztucznego – nawet w stanie niezmontowanym – należało zaklasyfikować do pozycji 392690900 Taryfy celnej. Osobne elementy zabezpieczeń, zdaniem organu celnego, należało zaklasyfikować, traktując je jako odrębne towary, do kodu PCN 392690990, uznając za pozostałe artykuły z tworzywa sztucznego, nieobjęte wcześniejszą pozycją działu 39.
W odniesieniu do narożników i odbojnic gumowych, należało je – według organu celnego – ująć w pozycji 4008 Taryfy celnej. Pozycja 4008 obejmuje asortymenty w postaci płyt, arkuszy, taśm rurek i kształtowników z kauczuku wulkanizowanego i innego niż ebonit. W związku z tym, uznał organ celny, pozycja 4016 jest nieprawidłowa dla importowanych towarów, ponieważ obejmuje jedynie pozostałe asortymenty z kauczuku wulkanizowanego, tj. nieobjęte żadną z wcześniejszych pozycji działu 40, czego potwierdzeniem jest Reguła 3a ORINS, według której pozycja określająca towar bardziej szczegółowo ma pierwszeństwo przed pozycją określającą towar w sposób ogólny.
Ponadto, według organu celnego, importer zastosował błędną pozycję do towaru oznaczonego jako taśmy ochronne z tworzywa sztucznego (TP200), które – uwzględniając regułę 1 ORINS – winne być klasyfikowane w ramach działu 39 do kodu 392099900, co zresztą strona uczyniła w innym zgłoszeniu celnym, tj. nr [...] z dnia [...].
Odnosząc się do klasyfikacji poręczy z drewna bukowego, organ celny podniósł, że strona zaklasyfikowała je do pozycji 4418 o symbolu MCW-40/45 bez konsoli mocującej ze stali. Z informacji natomiast zawartych w katalogu firmy wynika, że stanowi ona komplet z poręczą. Zgodnie zatem z uwagami zawartymi w Wyjaśnieniach do Taryfy celnej (tom II), pozycja ta obejmuje wyroby z drewna, również intarsje i mozaiki podłogowe, używane we wszelkiego rodzaju konstrukcjach budowlanych w postaci złożonej lub rozpoznawalne jako niezłożone części, nawet z metalowym wyposażeniem, takim jak zawiasy, zamki. A zatem, uznał organ celny, konsolę mocującą należało zgłosić w jednej pozycji z poręczą.
W odwołaniu od tej decyzji, w części dotyczącej zaklasyfikowania towarów do kodów taryfy celnej: 392690990 – końcówki i uchwyty dla niepełnosprawnych z tworzywa sztucznego oraz 391620900 – kształtowniki z kauczuku syntetycznego, strona zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 13 Kodeksu celnego, poprzez zastosowanie niewłaściwych kodów Taryfy celnej oraz pkt pkt 2a, 3a, 3b i 3c Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej i naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 121, 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej, poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, co skutkowało dokonaniem przez Urząd Celny błędnych ustaleń.
Dyrektor Izby Celnej w Szczecinie decyzją z [...] nr [...], wydaną na podstawie przepisów art. 233 § 1 pkt 2a Ordynacji podatkowej, art. 13 § 1, § 3 pkt 2, art. 85 § 1 i art. 262 Kodeksu celnego oraz § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. Nr 158, poz. 1036 ze zm.), uchylił w części zaskarżoną decyzję w zakresie klasyfikacji uchwytów dla niepełnosprawnych – klasyfikując je do dwóch kodów PCN: uchwyty do kodu 392590100, a końcówki do kodu 392690990, w pozostałej natomiast części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając swoją decyzję ostateczną organ odwoławczy, w odniesieniu do klasyfikacji uchwytów dla niepełnosprawnych, stwierdził że zastosowana przez organ I instancji klasyfikacja jest błędna, bowiem powinny one zostać zaklasyfikowane do pozycji 3925, obejmującej materiały budowlane z tworzyw sztucznych, gdzie indziej niewyłączne. Zgodnie bowiem z uwagą 11 do działu 39, pozycja 3925 obejmuje m.in. wyposażenie i okucia przewidziane do stałych instalacji w/lub na drzwiach, oknach, schodach, ścianach lub częściach budynków, jak klamki, gałki, kinkiety i inne płytki ochronne. W tej grupie mieszczą się uchwyty.
W pozostałym zakresie organ odwoławczy podzielił prawidłowość rozstrzygnięcia organu I instancji.
Ponadto, według organu odwoławczego, nie zostały naruszone wskazane przez stronę przepisy postępowania. Organy celne zgromadziły w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy i rozpatrzyły ten materiał stosując przy tym zasadę swobodnej oceny dowodów. Ustalając klasyfikację towaru w Taryfie celnej należy, wg tego organu, kierować się Ogólnymi Regułami Interpretacji Nomenklatury Scalonej stosując reguły w kolejności. Należy więc ustalić, czy reguła 1 pozwala na ustalenie klasyfikacji, a dopiero kiedy postanowienia tej reguły nie są wystarczające, należy posiłkować się regułami kolejnymi. Tymi regułami organ I instancji kierował się wydając zaskarżoną decyzję.
Nie zgadzając się z decyzją ostateczną Dyrektora Izby Celnej, pełnomocnik skarżącej Spółki wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie skargę na tę decyzję ponawiając zarzuty i argumentację zawarte w odwołaniu od decyzji i dodatkowo podniósł, że w innej sprawie dotyczącej towarów importowanych przez Spółkę, które są również przedmiotem tej sprawy, po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny decyzji Prezesa GUS – zgodnie z zaleceniem tego Sądu – organ celny powołał biegłego, który potwierdził prawidłowość klasyfikacji zastosowanej przez Spółkę i, opierając się na tej opinii, organ ten uznał w ponownie wydanej decyzji zgłoszenie celne za prawidłowe w części dotyczącej klasyfikacji towarowej.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, właściwy do rozpoznania skargi z mocy przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Zgodnie z przepisem art. 13 § 1 ustawy z dnia 29 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. Nr 23, poz. 117 ze zm.) cła określane są na podstawie taryfy celnej lub innych środków taryfowych. Taryfa celna to usystematyzowane wyszczególnienie: towarów (nomenklatura), podstaw wymiaru cła i stawek celnych. Podstawowymi składnikami taryfy celnej są nomenklatura i stawki celne. W taryfie celnej znajdują się też wyjaśnienia dotyczące zakresu stosowania stawek celnych oraz różnego rodzaju informacje.
Najważniejszym elementem taryfy celnej jest nomenklatura, która powinna być zupełna i przejrzysta. Zupełność nomenklatury oznacza, że powinna ona obejmować niemal wszystkie towary występujące w obrocie towarowym z zagranicą. Przejrzystość zaś nomenklatury celnej osiąga się przez podział towarów na odpowiednie grupy, podgrupy, pozycje.
Wymiar cła w obrocie towarowym z zagranicą uzależniony jest od prawidłowego zakwalifikowania towaru do określonej pozycji występującej w klasyfikacji towarowej. Interpretacja nomenklatury towarowej leży w gestii ministra właściwego do spraw finansów publicznych, który w przepisie art. 13 § 7 Kodeksu celnego upoważniony został do wydawania wyjaśnień do taryfy celnej. Zgodnie z Ogólnymi Regułami Interpretacji Systemu Zharmonizowanego, zawartym w załączniku do zarządzenia Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 17 września 1997r. (MP Nr 76, poz. 715), tytułu sekcji, działów i poddziałów mają znaczenie wyłącznie orientacyjne. Dla celów prawnych klasyfikację towarów należy ustalać zgodnie brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów oraz, o ile nie są one sprzeczne z treścią powyższych pozycji i uwag, zgodnie z regułami określonymi w uwagach w wyjaśnieniach. Prawidłowo więc organy celne uznały, że znaczenie podstawowe przy ustalaniu klasyfikacji towarów ma ze względu na powyższą regułę brzmienie pozycji i uwag do sekcji i działów.
Nie powinno również budzić wątpliwości to, że organ celny – na podstawie przepisu art. 83 § 1 Kodeksu celnego – po zwolnieniu towarów może z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać kontroli zgłoszenia celnego. Może w tym celu w szczególności kontrolować dokumenty i dane handlowe dotyczące operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem, jak również późniejszych operacji handlowych dotyczących tych towarów. Kontrole te mogą być przeprowadzone u zgłaszającego bądź u każdej innej osoby bezpośrednio lub pośrednio związanej z tymi operacjami. Organ celny może również przystąpić do kontroli, jeżeli istnieje jeszcze możliwość ich okazania.
W sprawie tej sporna jest klasyfikacja sprowadzonych przez skarżącą Spółkę towarów. Strona i organy celne odmiennie określają cechy tych towarów, co ma niewątpliwie wpływ na zaklasyfikowanie ich do odpowiedniej pozycji taryfy celnej oraz kodu PCN. Określenie cech sprowadzonych przez stronę towarów wymaga, zdaniem Sądu, wiedzy specjalnej, a takiej ani organy celne, ani Sąd nie posiadają. W przypadku, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ – stosownie do treści przepisu art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z przepisem art. 262 Kodeksu celnego – może powołać biegłego lub biegłych w celu wydania opinii.
Dowód taki jest niezbędny szczególnie w sytuacji, kiedy do tego samego towaru różne organy celne stosują różne klasyfikacje, a z informacji podanej w skardze przez skarżącą Spółkę jak również z treści wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu z dnia 24 października 2002 r. o sygn. akt I SA/Po 388/01, przedstawionego przez stronę do sprawy tutejszego Sądu o sygn. akt. SA/Sz 915/02, wynika że Dyrektor Izby Celnej w decyzjach z dnia [...] uznał za prawidłową klasyfikację wskazaną przez skarżącą w zgłoszeniu celnym importowanych przez nią między innymi profili i kształtowników wykonanych z aluminium lub PCV, taśm klejących oraz końcówek, które to towary również objęte są zakwestionowanym w tej sprawie zgłoszeniem.
Organy celne, nie przeprowadzając dowodu z opinii biegłego na wskazane wyżej okoliczności, naruszyły – zdaniem Sądu – przepis art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wobec powyższego, należało – na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – orzec jak w sentencji.
O kosztach postępowania Sad orzekł na podstawie przepisów art. 200 i 205 § 1 i 2 wskazanej wyżej ustawy, natomiast na podstawie przepisu art. 152 tej ustawy stwierdzono o niewykonalności zaskarżonej decyzji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło