SA/Sz 1146/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Makowska /spr./ Sędzia WSA Barbara Gebel Protokolant Joanna Białas-Cołąb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2004r. sprawy ze skargi T. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego /. uchyla zaskarżoną decyzję ii. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podiega wykonaniu w całości. Decyzją z dnia [...]r. znak [...] Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] działając z upoważnienia Rady Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] r. Uchwała [...], na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej z dnia 29 listopada 1990r. /tekst jednolity Dz.U. Nr 64 poz. 414 z 1998r. z późn.zm./ po rozpatrzeniu wniosku T.L z dnia [...] r. - odmówił przyznania pomocy społecznej w formie zasiłku stałego z tytułu konieczności sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej opieki i pielęgnacji. Organ ustalił, jak wynika to z uzasadnienia decyzji, że wnioskodawczyni nie pracuje zawodowo. Jej mąż jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...], jako bezrobotny bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych, pobiera tylko zasiłki: rodzinny w wysokości [...] zł i pielęgnacyjny w wysokości [...] zł. Rodzina korzysta z dodatku mieszkaniowego w wysokości [...] zł. Rodzina strony składa się z [...] osób, w tym [...] dzieci, z których jedno jest w wieku szkolnym. Łączny dochód rodziny podany do wywiadu wynosi [...] zł. [...] córka K. uprawniona jest do zasiłku pielęgnacyjnego w okresie od [...] r. w wysokości [...] zł z powodu wrodzonej wady serca. Dziecko uczęszcza do Szkoły Podstawowej w [...], gdzie zaprowadzane jest przez ojca, natomiast wraca ze szkoły z koleżankami. Raz w roku zgłasza się na wizyty lekarskie do kardiologa w Szczecinie. Jest zdolna do samoobsługi, została zwolniona z zajęć wychowania fizycznego, nie uczęszcza na rehabilitację. Organ wyjaśnił dalej, że zgodnie z art. 27 ust.1 ustawy o pomocy społecznej, zasiłek stały przysługuje osobie zdolnej do pracy, lecz nie pozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji, polegającej na bezpośredniej osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym, jeżeli dochód rodziny nie przekracza dwukrotnego dochodu określonego zgodnie z art. 4, a dziecko jest uprawnione do zasiłku pielęgnacyjnego. Zdaniem Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej, córka strony uprawniona jest do zasiłku pielęgnacyjnego, jednakże stan zdrowia nie powoduje konieczności sprawowania nad dzieckiem stałej pielęgnacji i opieki polegającej na osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym i edukacyjnym oraz nie wykiucza możliwości podjęcia pracy. Dlatego odmówiono przyznania stronie zasiłku stałego. 3 Sygn.aktSA/Sz 1146/02 T.L. w odwołaniu wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, że decyzja organu I instancji jest dla niej krzywdząca, ponieważ Jej córka w [...] r. miała operację serca i jest po kolejnym pobycie szpitalu [...]./ , w trakcie którego stwierdzono u niej [...] w [...] klatki piersiowej, a zatem "więcej przebywa w domu pod opieką matki z powodu zwolnień lekarskich". Wojewoda , decyzją z dnia [...]. po rozpatrzeniu odwołania T.L. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt SA/Sz 742/2000, po rozpatrzeniu skargi T.L. na decyzję ostateczną Wojewody stwierdził nieważność powyższej decyzji, bowiem Wojewoda nie był organem wyższego stopnia, właściwym do rozpatrzenia odwołania w sprawie z zakresu ustawy o pomocy społecznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 27 ust.1 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej /tj. Dz.U. z 1998r. Nr 64, poz. 414 ze zm./, po ponownym rozpatrzeniu odwołania T.L. od decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Po opisaniu dotychczasowego toku sprawy Kolegium przytoczyło w uzasadnieniu decyzji przepis art. 6 kpa, akcentując, że przy rozpoznawaniu odwołania organ odwoławczy zobowiązany jest uwzględnić aktualny stan prawny. Organ odwoławczy wyjaśnił dalej, że zgodnie z art. 27 ust.1 ustawy w brzmieniu nadanym w art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o "zmianie ustawy o pomocy społecznej..."/Dz.U. Nr 154, poz. 1792/ "zasiłek stały przysługuje osobie zdolnej do pracy, lecz nie pozostającej w zatrudnieniu ze wzglądu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji, polegającej na bezpośredniej, osobistej pielęgnacji systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym, jeżeli dochód rodziny nie przekracza półtorakrotnego dochodu określonego zgodnie z art. 4, a dziecko ma orzeczoną niepełnosprawność wraz ze wskazaniami, o których mowa w art. 6"b" ust.3 pkt 7, 8 ustawy "o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz...", z tym, że aktualne zaświadczenia lekarskie o stanie zdrowia dziecka dla ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego obowiązują przez okres na jaki zostały wydane, nie dłużej jednak niż do 31 grudnia 2002r., o czym stanowi art. 6 ust.2 cyt. ustawy zmieniającej. Kolegium wyraziło pogląd, że w świetle powyższych przepisów organ odwoławczy nie może już rozstrzygać sporu dotyczącego uprawnienia do zasiłku stałego za miesiące: [...] r. stronie przyznano tej rodzaj zasiłku/ ponieważ Zespół 4 Sygn.aktSA/Sz 1146/02 d/s Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności nie orzeknie wstecz tzn. za wymieniony okres czasu. Ponadto organ II instancji, niezależnie od powyższego stanowiska wskazał, że organ I instancji w zaskarżonej decyzji nie dokonał żadnej oceny dowodu-zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] r., w którym to lekarz leczący dziecko wskazał, iż córka strony jest po zabiegu operacyjnym na [...] /wada [...] i zalecone są częste kontrole kardiologiczne oraz pulmonologiczne/ i podkreślił, iż wskazane jest przyznanie matce zasiłku stałego. Ponadto z karty informacyjnej leczenia szpitalnego [...]./wynikało, że córka strony była hospitalizowana na zapalenie płuc, wymagała dalszego leczenia i specjalistycznych kontroli oraz badań, ponieważ stwierdzono torbiel . Takim zaniechaniem organ I instancji dopuścił się - zdaniem Kolegium -naruszenia przepisów postępowania administracyjnego /m.in. art. 7 i art. 77 § 1Kpa/, których również zobowiązany jest przestrzegać /art. 3"b" ustawy o pomocy społecznej/. W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że wziął pod uwagę zarówno zmianę przepisów art. 27 ust.1 ustawy / jak i to, że stronie w miesiącu[...] udzielono innych form pomocy społecznej, oraz to, że organ I instancji od [...] r. przyznał stronie zasiłek stały i dlatego orzekł jak w rozstrzygnięciu. T.L. zaskarżyła powyższą decyzję ostateczną do Naczelnego Sądu Administracyjnego podnosząc w skardze, że z decyzją tą nie zgadza się ponieważ wniosek 0 przyznanie zasiłku stałego złożyła w styczniu [...] r., a Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności wydał opinię pozytywną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem doprowadziła do stwierdzenia, że decyzja ta nie odpowiada prawu. Z przedłożonych sądowi akt administracyjnych wynika, że organ I instancji rozpatrujący wniosek T.L. z dnia [...] r, decyzją wydaną [...] r., odmówił wnioskodawczyni przyznania zasiłku stałego z powodu ustalenia, że stan zdrowia dziecka strony nie powoduje konieczności sprawowania na nim stałej pielęgnacji i opieki polegającej na osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym i edukacyjnym oraz nie wyklucza możliwości podjęcia pracy /przez matkę/ z powodu stanu zdrowia dziecka. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji ostatecznej wynika natomiast, że organ II instancji rozpatrując odwołanie T.L. dopatrzył się, w postępowaniu organu 1 instancji naruszenia przepisów postępowania w zakresie oceny dowodów /art. 7 i 77 § 1 5 Sygn.akt SA/Sz 1146/02 kpa/ i to takich, które miały istotne znaczenie dla ustalenia, czy istnieją przesłanki pozytywne dla przyznania przedmiotowego świadczenia. Jednakże Kolegium uchyliło się od rozważenia i wskazania wpływu uchybienia organu I instancji na wynik sprawy. Podkreślenia wymaga, iż zasiłek stały nie jest świadczeniem przyznawanym w ramach uznania administracyjnego. Dlatego całkowicie bezpodstawna jest argumentacja organu II instancji uzasadniająca utrzymanie w mocy decyzji wadliwej w zakresie oceny dowodów, takimi okolicznościami jak przyznanie stronie w styczniu i lutym 2000r,, innych form pomocy oraz przyznanie stronie inną decyzją zasiłku stałego w okresie późniejszym. Zdaniem Sądu, Kolegium uchyliło się od rozważenia skutków zmiany stanu prawnego wprowadzonej obowiązującą od 1 stycznia 2002r. ustawą z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej /.../ Dz.U. Nr 154, poz. 1792/ w zakresie określonych w art. 27 ust.1 tej ustawy przesłanek zasiłku stałego. W szczególności brak jest stanowiska organu odwoławczego w kwestii obowiązującej w dacie orzekania przez ten organ przesłanki istnienia orzeczenia o niepełnosprawności dziecka wraz ze wskazaniami, o których mowa w art. 6"b" ust.3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 7 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnienia osób niepełnosprawnych /Dz.U. Nr 123, poz. 776 z późn.zm.A Niezrozumiałym jest stanowisko Kolegium, że w świetle cytowanych w uzasadnieniu decyzji przepisów art. 1 pkt 1 i art. 6 ust.2 ustawy zmieniającej z dnia 17 grudnia 2001 r. "organ odwoławczy nie może już rozstrzygać sporu dotyczącego uprawnienia do zasiłku stałego za miesiące: styczeń i luty 2000r. /od marca 2000r. stronie przyznano ten rodzaj zasiłku/ ponieważ Zespół d/s Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności nie orzeknie wstecz tzn. za wymieniony okres czasu", skoro jednocześnie w tej samej decyzji wskazano na istotne uchybienia organu I instancji w postępowaniu dowodowym. Podkreślenia wymaga i to, że skarżąca podniosła w skardze, że Zespół ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności "wydał opinię pozytywną", jednakże w przestawionych Sądowi aktach administracyjnych brak jest orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w Szczecinie chociaż wynika z nich, że organ I instancji w dniu 7 kwietnia 2000r, sporządził wniosek do tego Zespołu o wydanie opinii w sprawie /k.76 akt administracyjnych/. Brak możliwości skontrolowania czy i jakie orzeczenie wydał Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności powoduje, że zaskarżona decyzja uchyla się spod skutecznej kontroli Sądu. Sąd stoi bowiem na stanowisku, że jeśli - w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego okazałoby się, że istniały przesłanki do przyznania skarżącej prawa do zasiłku stałego w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organ I instancji, a decyzją tego organu wydaną z naruszeniem prawa, 6 Sygn.aktSA/Sz 1146/02 zasiłku tego od 1 stycznia 2000r, odmówiono, a jednocześnie spełnione zostały przesłanki przyznania omawianego świadczenia określone zmienionym art. 27 ust.1 ustawy o pomocy społecznej w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organ odwoławczy, to strona nie powinna była ponosić ujemnych skutków wadliwej decyzji organu I instancji. Mając powyższe na uwadze należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt Hit.c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ w związku z art.. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/.