SA/Sz 1147/03
WyrokWSA w Szczecinie2005-03-09
Skład orzekający: Grzegorz Jankowski, Danuta Strzelecka-Kuligowska, Katarzyna Grzegorczyk - Meder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca przyznania równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania funkcjonariuszowi Służby Więziennej, wydana na podstawie uchylonego zarządzenia Ministra Sprawiedliwości, jest decyzją wydaną bez podstawy prawnej i podlega stwierdzeniu nieważności?Ratio decidendi
Decyzja odmawiająca przyznania równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania funkcjonariuszowi Służby Więziennej, wydana na podstawie zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 kwietnia 1997 r., które zostało formalnie derogowane przez rozporządzenie z dnia 13 czerwca 2001 r. i nie zawierało przepisów intertemporalnych, została wydana bez podstawy prawnej. W związku z tym, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, podlega stwierdzeniu nieważności.Stan faktyczny
M. W., funkcjonariusz Służby Więziennej, został pozbawiony prawa do równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania za okres od lipca 2000 r. do lipca 2001 r. decyzją Dyrektora Aresztu Śledczego, utrzymaną w mocy decyzją Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej. Organy oparły swoje rozstrzygnięcia na zarządzeniu Ministra Sprawiedliwości z 1997 r. Skarżący zarzucił sprzeczność tego zarządzenia z ustawą i powołał się na orzecznictwo NSA. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę M. W.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Aresztu Śledczego. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski Sędziowie: Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk - Meder /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Frej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2005 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z dnia [...] r., Nr [..] w przedmiocie równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] na podstawie art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej oraz zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 kwietnia 1997 r . w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad przyznawania i wypłaty funkcjonariuszom Służby Więziennej równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania odmówił M. W. prawa do wyrównania równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania za okres od [...] do dnia [...] r.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że w okresie po mianowaniu M. W. funkcjonariuszem w służbie stałej od [...] r. do [...] r. mieszkał on wraz z rodzicami w lokalu mieszkalnym rodziców T. I A. W. w B. przy ul. [...] . Powierzchnia tego lokalu wynosiła [...] m2.
Zgodnie z § 5ust. 2 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 kwietnia 1997 r. na przyznanie równoważnika miała wpływ powierzchnia mieszkalna przypadająca na wspólnie zamieszkałą osobę, wynosząca powyżej [...] m2.
W odwołaniu od tej decyzji M. W. powołał się na treść art. 86 ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej i zarzucił, że rodzice nie są i nie byli na jego utrzymaniu oraz wskazał, ze podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi § 5 ust. 2 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 kwietnia 1997 r. Odwołujący się przytoczył nadto wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 1999 r. I SA 921/98, który zapadł w podobnej sprawie i z którego wynika, że § 5 ust. 2 powołanego zarządzenia jest sprzeczna z upoważnieniem zawartym w ustawie o Służbie Więziennej.
Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] decyzją z dnia [...] r. Nr[...] , wydana na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji odwołał się do treści zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 kwietnia 1997 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad przyznawania i wypłaty funkcjonariuszom Służby Więziennej równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania, zgodnie z którym brak było podstaw do wypłaty świadczenia. Organ odwoławczy podał również, ze od [...] r. M. W. otrzymuje równoważnik pieniężny na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 czerwca 2001 r.
M. W. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z dnia [..] r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie –Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie, domagając się stwierdzenia nieważności tej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] z dnia [...] r.
W uzasadnieniu skargi M. W. zarzuca, ze organy orzekające w sprawie powołały się ustalając jego uprawnienia do równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania na zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 kwietnia 1997 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad przyznawania i wypłaty funkcjonariuszom Służby Więziennej równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania (Dz.Urz. Min. S. Nr 2 poz. 9), które jest sprzeczne z ustawą o Służbie Więziennej, która w art. 89 ust. 1 stanowi o uprawnieniach funkcjonariuszy w służbie stałej do równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania.
Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Koszalinie w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z argumentacją przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271), w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie-Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone.
Skarga jest zasadna. Przyczyny uwzględnienia skargi są jednak odmienne od tych, które przytoczył skarżący.
Sąd dokonuje oceny legalności decyzji administracyjnej na podstawie kryterium jej zgodności z przepisami prawa obowiązującymi skarżącego dniu wydania decyzji.
Organy I i II instancji rozpatrywały wniosek M. W. o przyznanie równoważnika pieniężnego tytułu braku mieszkania za okres od [...] r do dnia [...] r. na podstawie zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 kwietnia 1997 r. skarżącego sprawie szczegółowych zasad przyznawania i wypłaty funkcjonariuszom Służby Więziennej równoważnika pieniężnego skarżącego tytułu braku mieszkania (Dz.Urz. M.S. Nr 2, poz. 9).
Z daty wydania zaskarżonych decyzji jednoznacznie wynika, że rozstrzygnięcia te zapadły w innym stanie prawnym, albowiem w dniu 18 kwietnia 2003 r. obowiązywało
rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości skarżącego dnia 13 czerwca 2001 r. skarżącego sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad przyznawania i wypłaty funkcjonariuszom Służby Więziennej równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania (Dz.U. Nr 67, poz. 712). Rozporządzenie to formalnie derogowało zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 kwietnia 1997 r. nie zawierało żadnych przepisów intertemporalnych.
W tej sytuacji, decyzja w przedmiocie odmowy skarżącemu prawa do równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania za okres od 1 lipca 2000 r. do dnia 1 lipca 2001 r. została wydana bez podstawy prawnej, co skutkuje stwierdzeniem jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.
Zważywszy na to, ze zgodnie z at. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie orzekł jak w sentencji. W kwestii wykonalności decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej wyżej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło