SA/Sz 1150/03

WyrokWSA w Szczecinie2005-03-02

Skład orzekający: Stefan Kłosowski, Maria Mysiak, Arkadiusz Windak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strażakowi Państwowej Straży Pożarnej, który rozpoczął budowę domu jednorodzinnego i posiada działkę zabudowaną budynkiem mieszkalnym, może zostać odmówiona pomoc finansowa na budownictwo mieszkaniowe, jeśli dom w budowie nie był jeszcze ukończony i zamieszkały w momencie składania wniosku, a posiadany budynek nie spełnia norm mieszkaniowych?
Ratio decidendi
Organy administracyjne nie mogą odmówić przyznania strażakowi pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego wyłącznie na podstawie wpisu w księdze wieczystej o zabudowanej działce, jeśli nie zbadają faktycznie, czy budynek spełnia techniczne warunki do zamieszkiwania i odpowiada normom mieszkaniowym, a także czy dom w budowie był ukończony i zamieszkały w momencie składania wniosku. Niewyjaśnienie tych okoliczności stanowi naruszenie zasad postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
W. K., strażak Państwowej Straży Pożarnej, złożył wniosek o pomoc finansową na budowę domu jednorodzinnego. Organy administracyjne odmówiły przyznania pomocy, wskazując, że skarżący jest już właścicielem domu jednorodzinnego (na podstawie wpisu w księdze wieczystej) oraz nabył inną działkę zabudowaną budynkiem mieszkalnym, co oznacza, że jego potrzeby mieszkaniowe są zaspokojone i nie spełnia warunków do otrzymania lokalu na podstawie decyzji administracyjnej. Skarżący argumentował, że dom w budowie nie był jeszcze ukończony i zamieszkały, a posiadany budynek nie spełnia norm mieszkaniowych.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski /spr./ Sędziowie: Sędzia WSA Maria Mysiak Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant Katarzyna Skrzetuska - Gajos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2005 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...] r Nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe I. u c h y l a zaskarżoną decyzję II. orzeka, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w [...] odmówił przyznania W. K. pomocy finansowej na budowę domu. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że zgodnie z § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 stycznia 1998r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu dla strażaków Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 15, poz. 68) pomocy finansowej nie przyznaje się strażakowi, który nie spełnia warunków do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej. Z załączonej do wniosku dokumentacji wynika, że od [...] r. W.K. jest właścicielem domu jednorodzinnego. Art. 81 pkt 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1230 ze zm.) stanowi, iż lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się strażakowi posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny, dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy. To uzasadnia odmowę przyznania pomocy finansowej na budowę domu. Od powyższej decyzji odwołał się W. K.. Jego zdaniem decyzja jest niesłuszna bowiem przy rozstrzyganiu sprawy organ I instancji nie wziął pod uwagę wszystkich jej aspektów. Odwołujący wskazał m.in., że ze względu małe mieszkanie funkcyjne żony, które zajmowali a także z uwagi na to, iż nie miał nadziei, że zostanie mu przyznany jakikolwiek lokal mieszkalny w miejscu pełnienia służby, tj. w [...] lub miejscowości pobliskiej rozpoczął budowę domu w miejscowości gdzie mieszkał, czyli w [...] , gm. [...] . Pozwolenie na budowę domu jednorodzinnego otrzymał [...] r. W [...] r. wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego o przyznanie pomocy finansowej na budowę domu. Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Komendant Wojewódzki odmówił przyznania tej pomocy twierdząc, że dom który budował w dotychczasowym miejscu zamieszkania ([...] ) - nie znajduje się w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Z dniem [...] r. został przeniesiony do dalszego pełnienia służby w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w [...] [...] jest miejscowością pobliską w stosunku do[...] zatem spełnia obecnie wszystkie warunki aby otrzymać pomoc finansową na budowę domu jednorodzinnego, który kończy budować. Po rozpatrzeniu odwołania [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 80 ust. 1 i art. 81 pkt 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1230 ze zm.) oraz § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 stycznia 1998 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu dla strażaków Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 15, poz. 68) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy powołał się na treść art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2002r. Nr 147, poz. 1230 ze zm.), który przewiduje, że strażakowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Zasady przyznawania ww. pomocy jak i zwrotu tej pomocy oraz jej wysokość określają przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 stycznia 1998 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu dla strażaków Państwowej Straży Pożarnej. (Dz. U. Nr 15, poz. 68). Stosownie do § 1 ust. 2 w/w rozporządzenia w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu dla strażaków Państwowej Straży Pożarnej, pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, nie przyznaje się strażakowi, który nie spełnia warunków do 'otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, zgodnie z art. 81 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Natomiast z treści pkt 2 art. 81 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej wynika, że lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się strażakowi posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny, dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że Pan W. K. wraz z żoną w dniu [...] r. nabyli niezabudowana działkę nr [...] obszarze [...] ha [...] a [...] m2, położona w[...] , gm. [...] - akt notarialny Repertorium A nr [...] r. Dla działki tej miała zostać urządzona nowa księga wieczysta - § 9 aktu notarialnego. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] udzielił Państwu B. i W. K. pozwolenie na budowę obejmującą budynek mieszkalny, jednorodzinny wolnostojący o powierzchni całkowitej [...] na działce położonej w [...] o nr ewidencyjnym gruntów [...] Budynek ten w [...] r. został wpisany w dziale I księgi wieczystej nr [...] urządzonej dla nieruchomości, którą aktem notarialnym z dnia [...] r. nabyli małż. B. i W. K.. W związku z powyższym, już w tym roku W. K. posiadał dom jednorodzinny. Tym samym on ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, które uniemożliwiają przyznanie mu pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego, gdyż nie spełnia warunków do trzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, zgodnie z art. 81 pkt 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Zatem stanowisko odwołującego się, iż obecnie spełnia wszystkie wymagania aby otrzymać pomoc finansową na dokończenie budowy domu jest błędne. Aby otrzymać pomoc finansową na budowę domu jednorodzinnego strażak musi spełniać wszystkie przewidziane przepisami warunki na dzień składania wniosku o jej otrzymanie. Tymczasem W. K. zarówno w [...] r. - pełniąc służbę w Komendzie Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej w [...] jak i teraz - w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w [...] dyspozycji przepisów zezwalających na udzielenie strażakowi pomocy finansowej nie wypełnił. Okoliczności, o których pisze w odwołaniu, dotyczące przyczyn, które zmusiły go do rozpoczęcia budowy, nie mają wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Jednocześnie organ odwoławczy wskazuje, iż z przedłożonego aktu notarialnego z dnia [...] r. Repertorium A nr [...] r. wynika, że Państwo B. i W. K. nabyli również działkę nr [...] zabudowaną budynkiem mieszkalnym i gospodarczym. Powyższą decyzję W. K. zaskarżył skargą do Naczelnego Sądu Administracyjnego, domagając się jej uchylenia. Decyzja ta – jego zdaniem -wydana została z naruszeniem przepisów regulujących prawo funkcjonariusza PSP do pomocy mieszkaniowej a także bez należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności, że dopiero dnia [...] r. budynek który budował od [...] r. został zgłoszony do zamieszkania do Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w[...] . W chwili obecnej oczekuje na decyzję Nadzoru Budowlanego przy Starostwie w [...] zezwalającą na zamieszkanie domu. Nie jest więc zasadne zawarte w decyzji ostatecznej stwierdzenie, że od [...] roku zamieszkiwał w domu jednorodzinnym, gdyż był on wówczas niezamieszkały i w trakcie budowy. Potrzeby mieszkaniowe w chwili obecnej ma zaspokojone dzięki własnym staraniom a nie decyzji administracyjnej właściwego przełożonego. Budowa domu jest procesem długim, a w tym przypadku trwała niemal dziesięć lat. Pod koniec budowy, odczuwając brak środków finansowych na całkowite wykończenie domu, zwrócił się o pomoc finansową na zasadach przewidzianych w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 stycznia 1998r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu dla strażaków Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. nr 15, poz. 68). Aby jednak złożyć wniosek musiał do wniosku dołączyć stosowne dokumenty, w tym wyciąg z księgi wieczystej budowanego domu. [...] Komendant Wojewódzki stwierdzające, że budynek został wpisany w dziale I księgi wieczystej nr [...] powołał się na jedno z formalnych wymagań jakie musi spełnić każdy strażak składający stosowny wniosek o przyznanie pomocy finansowej. W uzasadnieniu podnosi się to jako argument przeciwny i uzasadnia, że jest to posiadanie domu, oraz że są zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i na tej podstawie odmawiano mu przyznania pomocy finansowej. Ustawodawca w przepisach regulujących zasady przyznawania pomocy finansowej strażakom Państwowej Straży Pożarnej nie określił, w którym momencie budowania własnego domu strażak powinien złożyć wniosek o pomoc finansową. Skarżący uznał, że fakt kończenia budowy domu jest najlepszym czasem na złożenie odpowiedniego wniosku w tej sprawie. Rozpoczęcie starań związanych z zaspokojeniem własnych potrzeb mieszkaniowych strażaka także nie wymaga żadnego zgłoszenia do właściwego przełożonego strażaka. Uznanie przez organy budowanego domu za posiadanie domu w chwili składania wniosku było więc bezzasadne. Dalej skarżący wyjaśnia, że w chwili składania wniosku o pozwolenie na budowę domu jednorodzinnego dnia r. wraz z rodziną zamieszkiwał w lokalu mieszkalnym stanowiącym własność Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w [...] . Był to lokal mieszkalny przydzielony jego żonie jako lokal służbowy, co jednoznacznie wynika z umowy nr [...] o najmie tego lokalu - /załącznik nr 2/. Wówczas nie było wiadomo, że spółdzielnia za kilka tygodni zaproponuje im zakup odnajmowanego lokalu na prawach pierwokupu lub sprzeda innemu członkowi Spółdzielni. Zawarcie transakcji zakupu lokalu służbowego żony stało się więc koniecznością i nastąpiło dnia [...] r. Lokal ten nie spełniał jednak odpowiednich norm zaludnienia. Wraz z [...] dzieci zamieszkiwali na powierzchni około [...] Decyzję Urzędu Rejonowego [...] z dnia[...] . w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę domu, wydaną przed zakupem służbowego lokalu mieszkalnego żony traktował jako rozpoczęty etap własnych starań o . uzyskanie domu jednorodzinnego. Odpowiadając na skargę Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/, sprawy, w których skargi zostały wniesione Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 dalej: P.p.s.a./ Skargę uznać należy za zasadną. Z akt postępowania oraz treści zaskarżonej decyzji wynika, iż organy obu instancji uznały, iż fakt istnienia w wypisie z księgi wieczystej, który skarżący przedłożył składając wniosek o przyznanie pomocy finansowej zapisu, że jest to działka zabudowana domem jednorodzinnym, stanowi dowód na to, iż skarżący posiada już zaspokojone potrzeby mieszkaniowe , zatem nie spełnia warunków do przyznania mu mieszkania na podstawie decyzji administracyjnej, a co za tym idzie – nie jest też uprawniony do uzyskania pomocy finansowej na budowę domu. Dodatkowo organ odwoławczy stwierdza, iż tym samym aktem notarialnym, którym skarżący nabył działkę pod budowę domu nabył też drugą działkę /21/21/ zabudowaną budynkiem mieszkalnym i gospodarczym. Okoliczności te, bez faktycznego zbadania i wyjaśnienia, czy zarówno jeden jak i drugi budynek spełniały techniczne warunki do zamieszkiwania i odpowiadały normom mieszkaniowym przysługującym funkcjonariuszom PSP, nie dają podstaw do przyjęcia, iż w dacie złożenia przez skarżącego wniosku o przyznanie pomocy finansowej na budowę nie był on uprawniony do uzyskania pomocy, ze względu na niespełnienie ustawowych przesłanek. Z wyjaśnień skarżącego wynika, iż drugi dom, zakupiony przez niego wraz z działką, to budynek o powierzchni ogólnej 48m2, a mieszkalnej 25m2. W domu tym zamieszkiwał od [...] . i co do tego domu organ nie miał wcześniej wątpliwości, iż nie spełnia on norm mieszkaniowych przysługujących funkcjonariuszowi. Co do drugiego domu, który skarżący od [...] r. budował na działce nr[...] , to - jak wynika z twierdzeń skarżącego zawartych we wniosku jak i w odwołaniu – nie był to ukończony i zamieszkany budynek lecz dom w budowie. Uwidocznienie go w księdze wieczystej od [...] r. spowodowane było tym, iż skarżący ubiegał się o pozwolenie na zainstalowane zbiornika gazu. Skarżący trafnie podnosi, iż obowiązujące przepisy dotyczące pomocy finansowej dla funkcjonariuszy PSP na budownictwo mieszkaniowe nie określają w jakiej fazie budowy powinien być złożony wniosek. Może to zatem być też faza końcowa budowy, jeśli z okoliczności jednoznacznie wynika, że strażak we własnym zakresie budowę tę realizuje w celu zaspokojenia potrzeby mieszkaniowej rodziny. Może to zatem być też faza końcowa budowy, jeśli z okoliczności jednoznacznie wynika, że strażak we własnym zakresie budowę tę realizuje w celu zaspokojenia potrzeby mieszkaniowej rodziny. Niewyjaśnienie tych okoliczności stanowi naruszenie zasad postępowania /art. 7, 8 oraz 77 § 1 kpa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c/ P.p.s.a. Orzeczenie w pkt II oparto na art. 152 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło