SA/Sz 1160/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki /spr/ Sędziowie: Sędzia WSA Marzena Kowalewska Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant sekr.sąd. Maria Rosochacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2004r. sprawy ze skargi A.N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budowli /. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...], U. wstrzymuje wykonanie uchylonych decyzji w całości III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego , działając na podstawie art. 138 § I pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania A.N. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]., nakazującej rozbiórkę dwóch budynków gospodarczych zlokalizowanych w miejscowości [...], wybudowanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] wydał zaskarżoną decyzję na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126) po ustaleniu, że na działce w miejscowości [...] stanowiącej własność [...] wybudowane zostały bez pozwolenia na budowę dwa budynki gospodarcze o wymiarach [...]. Od tej decyzji organu I instancji odwołał się inwestor wnioskując o jej uchylenie, zarzucając naruszenie przepisów Prawa budowlanego z 1994r. zamiast zastosowania Prawa budowlanego 1974r. Podniósł również, że dowód z oględzin został przeprowadzony bez udziału inwestora, przez co nie są wiarygodne ustalenia co do wymiarów obiektów oraz, że przedmiotowe obiekty gospodarcze o powierzchni mniejszej od 35.00 m2 nie wymagają uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę i zostały jedynie wyremontowane, a nie wybudowane. Organ odwoławczy stwierdził, iż z ustaleń zawartych w protokole oględzin z dnia [...] r. wynika, że wybudowane zostały dwa obiekty: garażowo-gospodarczy i gospodarczy z przeznaczeniem na basen. Roboty budowlane związane z ich wykonaniem rozpoczęto w [...]r. Protokół zawiera też uwagę inwestora, że zgłosił w Urzędzie Rejonowym w [...] zamiar wybudowania obiektów, po rozebraniu istniejącego budynku gospodarczego i szaletów. Treść protokołu inwestor potwierdził własnoręcznym podpisem, a wezwany w dalszym toku postępowania (pismo z [...]) do zapoznania się z aktami sprawy i składania wniosków nie zmienił treści zawartych w nich ustaleń, ani nie przedłożył zgłoszenia zamiaru wykonania robót. W związku z tym zarzut skarżącego, że nie został przeprowadzony dowód z jego wyjaśnień jest bezzasadny. Dokonane w trakcie oględzin ustalenia dają podstawę do zastosowania przepisów Prawa budowlanego z 1994r. w tym art. 48. Wobec dokonanych ustaleń bezprzedmiotowe jest rozważanie, czy wybudowane obiekty mają powierzchnię zabudowy poniżej 35 m2, czy związane są z produkcją rolną. W rozumieniu przepisów Prawa budowlanego budowa 3 Sygn.akt SA/Sz 1160/02 obiektów wymienionych w art. 29 ust. 1 pkt 1a wymaga zgłoszenia, a ich samowolne wybudowanie podlega, zgodnie z dyspozycją art. 48, nakazowi rozbiórki. Od powyższej decyzji skargę do Sądu administracyjnego złożył A.N i wnosząc o jej uchylenie zarzucił naruszenie przepisów: art. 29 ust. 2 pkt.1 w zw. z art. 29 ust. pkt. 1 ppkt.a Prawa budowlanego z 1994r. poprzez niezastosowanie go w przedmiotowej sprawie, - art. 48 Prawa budowlanego z 1994r. poprzez zastosowanie go w sprawie, zamiast zastosowania art. 37 Prawa budowlanego 1974r. - art. 78 §1 kpa i art. 107 § 3 kpa polegające na wadliwym przeprowadzeniu postępowania dowodowego i nie wskazaniu powodów i przyczyn na podstawie, których odmówiono przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez skarżącego, co w rezultacie doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego w oparciu o fragment materiału dowodowego, - art. 7 konstytucji RP, polegające na działaniu bez podstawy prawnej i poza granicami prawa. Rozwijając argumentację uzasadniającą podniesione zarzuty skarżący stwierdził, że w myśl art. 78 §1 kpa organ rozpatrując sprawę nie może pominąć, żadnego dowodu. W przeciwnym razie mogą istnieć wątpliwości co do zgodności ustalonego stanu faktycznego z prawdą i wątpliwości co do trafności oceny innych dowodów. Nie przeprowadzenie dowodu i jego przyczyny powinny znaleźć odzwierciedlenie w aktach sprawy. Natomiast w przedmiotowej sprawie, nie został w ogóle przeprowadzony dowód z wyjaśnień A.N. i nie zostało to uzasadnione przez organ I instancji. Całe postępowanie w przedmiocie rozbiórki odbyło się pod jego nieobecność, bez możliwości składania stosownych wyjaśnień i wnioskowania dowodów. Błąd w ustaleniach faktycznych dotyczy zwłaszcza ustalonej przez organ I instancji powierzchni przedmiotowych budynków, z których żaden nie przekracza 35 m2, a zmierzenie samej długości ścian budynków nie przekłada się bezpośrednio na ich powierzchnię i obliczenia powierzchni i przedmiotowych budynków winien dokonać biegły. Brak takich ustaleń wskazuje, że również organ II instancji nie dążył do wykrycia prawdy obiektywnej. Stanowi to naruszenie prawa procesowego. Poza tym w zaskarżonej decyzji brak jest uzasadnienia faktycznego i prawnego, co również stanowi naruszenie przepisów procesowych. Należy też wskazać, że przedmiotowe budynki, znajdowały się terenie gospodarstwa stanowiącego obecnie własność A.N., już w chwili zakupu. Oba te budynki były w ruinie i zostały przez skarżącego jedynie wyremontowane. Faktycznie był to remont, a nie budowa nowego obiektu. Bezspornym jest, że budynki te (zdaniem 4 Sygn.aktSA/Sz 1160/02 organu rozebrane przez inwestora) zostały wybudowane jeszcze przed końcem [...] roku. 2 mocy wyraźnego przepisu Prawa budowlanego, wyłączono możliwość stosowania art. 48 Prawa budowlanego do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie tej ustawy. Do takich obiektów art. 103 ust. 2 zdanie drugie Prawa budowlanego nakazuje stosować przepisy dotychczasowe. Dlatego należało zastosować art. 40 Prawa budowlanego z 1974r., według którego w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy organ administracji winien wydać właścicielowi decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami, a nakaz przymusowej rozbiórki z przyczyn określonych w art. 37 ust. 1 pkt. 2 Prawa budowlanego 1974r. powinien być stosowany tylko wówczas, gdy brak jest możliwości usunięcia określonych w tym przepisie zagrożeń lub pogorszeń na zasadzie art. 40 tej ustawy. Trzeba też wziąć pod uwagę, że stosownie do art. 29 ust. 1 pkt.1 ppkt.a Prawa budowlanego z 1994r. pozwolenia na budowę nie wymaga budowa, obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2. Stosownie do art. 30 ust.1 pkt.1 budowa taka wymaga jednak zgłoszenia. Zgodnie jednak z art. 29 ust.2 pkt.1 pozwolenia na budowę nie wymaga wykonanie robót budowlanych, polegających na remoncie istniejących obiektów budowlanych, jednak w tym przypadku konieczne jest zgłoszenie takich robót. W związku z tym niezależnie od tego, które przepisy organ I instancji uznał za właściwe do rozpoznania przedmiotowej sprawy, nie można stwierdzić, iż w świetle prawa budynki wyremontowane przez A.N. winny podlegać rozbiórce. Oczywiste więc jest, że organ II instancji dopuścił się uchybień polegających na rażącym naruszeniu zarówno przepisów prawa materialnego, przepisów prawa procesowego jak i również art. 7 Konstytucji RP. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) Sąd rozstrzyga 5 Sygn.akt SA/Sz 1160/02 w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Działając w ramach ustawowo zakreślonych kompetencji należało wskazać na art. 49 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.) w myśl którego nie można nakazać rozbiórki, o której mowa w art. 48, jeżeli upłynęło pięć lat od zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisu o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W rozpoznawanej sprawie istotne znaczenie ma więc ustalenie kiedy inwestor zakończył budowę przedmiotowych obiektów. Z ustaleń organu dokonanych na podstawie oględzin w dniu [...] r. (protokół kontroli Nr [...]- w aktach administracyjnych) wynika, że budowę rozpoczęto w [...]r. Brak natomiast ustaleń kiedy budowę tę zakończono. Zaskarżona decyzja została wydana [...]r., tak więc w sytuacji gdy budowę obiektów rozpoczęto na początku [...]r., a ukończono by w terminie do dnia [...]r. to należałoby rozważyć zastosowanie przepisu art. 49 Prawa budowlanego. Przedmiotowe budynki gospodarcze nie są dużymi obiektami i ich budowa mogła zostać zakończona we wskazanym czasie. Wówczas, w chwili orzekania przez organ odwoławczy, zgodnie z art. 49 Prawa budowlanego minął by wskazany w tym przepisie okres pięciu lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego. Brak powyższego ustalenia stanowi istotne uchybienie i dlatego Sąd mając na uwadze treść art. 7 i 77 § 1 kpa oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit.c w związku 200 powołanej na wstępie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.