SA/Sz 1171/03
WyrokWSA w Szczecinie2004-11-17
Skład orzekający: Barbara Gebel, Stefan Kłosowski, Maria Mysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania uwierzytelnionych odpisów akt sprawy stronie, jeśli dokumenty te znajdują się w posiadaniu organu prowadzącego postępowanie, a strona nie wykazała ważnego interesu prawnego w ich uzyskaniu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest zobowiązany do wydania uwierzytelnionych odpisów akt sprawy stronie, jeśli dokumenty te znajdują się w posiadaniu organu prowadzącego postępowanie, a strona nie wykazała ważnego interesu prawnego w ich uzyskaniu. Przepis art. 73 § 2 kpa wymaga wykazania ważnego interesu strony, a udostępnianie akt sprawy nie obejmuje sytuacji, gdy dokumenty są niezbędne do przedłożenia innemu organowi, co regulują inne przepisy.Stan faktyczny
H. i J. U. złożyli wniosek o wydanie uwierzytelnionych odpisów akt sprawy dotyczących nieruchomości, twierdząc, że są one im niezbędne w postępowaniu o rozgraniczenie nieruchomości. Organ I instancji odmówił wydania odpisów, uznając, że skoro postępowanie rozgraniczające prowadzi Prezydent Miasta, w którego posiadaniu znajdują się dokumenty, to zbędne jest wydawanie wypisów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Strona skarżąca podnosiła, że odpisy są niezbędne do przedłożenia geodecie zgodnie z rozporządzeniem oraz zarzuciła przewlekłość postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski /spr./ Sędzia WSA Maria Mysiak Protokolant sekr.sąd. Małgorzata Płocharska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2004r. sprawy ze skargi H. i J. U. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania uwierzytelnionych odpisów akt sprawy dotyczących nieruchomości o d d a l a skargę
Zaskarżonym postanowieniem wydanym po rozpoznaniu zażalenia H. i J. U. na postanowienie z dnia [...] r. Prezydenta Miasta w przedmiocie odmowy wydania uwierzytelnionych odpisów akt sprawy dotyczących nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 74 § 2 i art. 123 § 1 kpa utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia wskazano, że wnioskiem z dnia [...] r. ponowionym w dniu [...] r. H. i J. U. zwrócili się o wydanie uwierzytelnionych odpisów akt sprawy dotyczących nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] nr [...], podając, że dokumenty te są im niezbędne w postępowaniu o rozgraniczenie przedmiotowej nieruchomości. Organ I instancji uznał, iż skoro rozgraniczenia nieruchomości dokonuje Prezydent Miasta, a zatem organ w którego posiadaniu znajdują się przedmiotowe dokumenty, na które zamierzają się powołać wnioskodawcy, to zbędne jest dokonywanie odrębnej czynności w postaci wydania wypisów. Akta nieruchomości zostały natomiast stronie udostępnione i strona w postępowaniu rozgraniczającym może powoływać się na wynikające z nich okoliczności.
W zażaleniu na powyższe postanowienie H. i J. U. podnosili, że uwierzytelnione odpisy z akt nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] są im niezbędne do przedłożenia geodecie, zgodnie z przepisem & 8 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz.U. Nr 45, poz. 453).
Jednocześnie zarzucili przewlekłość w załatwianiu ich sprawy, czym naruszono art. 12 kpa.
W dniu [...] r. państwo U. złożyli w sekretariacie SKO dodatkowe pismo, w którym podtrzymali w całości treść zażalenia Zwrócili też uwagę, że dokumenty, o których odpisy występowali, są dla nich kluczowe w każdym postępowaniu. Samo ustalenie granic nieruchomości - jest jednoznacznie ważnym interesem strony, i czasami znajduje swój epilog w postępowaniu sądowym.
Argumenty powyższe - zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego - nie zasługują na uwzględnienie.
Udostępnianie akt sprawy w rozumieniu art. 73 i art. 74 kpa obejmuje prawo do przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek i odpisów oraz - o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony - uwierzytelnienia sporządzanych przez stronę odpisów lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów. Strona żądająca uwierzytelnionych odpisów musi zatem uzasadnić swój ważny interes.
Z przedłożonego materiału dowodowego sprawy wynika, iż Państwo U. wnieśli o wydanie uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy dotyczących nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] w związku z toczącym się postępowaniem o rozgraniczenie przedmiotowej nieruchomości. Za trafne uznać należy stanowisko organu I instancji, że skoro zgodnie z art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedno Dz.U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 z późno zm.), w przedmiotowej sprawie rozgraniczenia nieruchomości dokonuje Prezydent Miasta, tym samym postępowanie toczy się przed organem administracyjnym, w którym znajdują się dokumenty o których odpisy wystąpili Państwo U. W tej sytuacji przedkładanie przez nich dokumentów z tych akt byłoby bezprzedmiotowe.
W złożonym zażaleniu jak również w uzupełniającym piśmie z dnia [...] r. Państwo U. nie wskazali innych celów, do jakich niezbędne są im odpisy w/w. dokumentów.
Zgodnie z art. 77 § 4 kpa fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Skoro fakty na które zamierzają się powołać Państwo U., są znane organowi I instancji z urzędu, to żądanie uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy staje się zbyteczne.
Powyższe postanowienie H. i J. U. zaskarżyli skargą do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jego uchylenie i rozstrzygnięcie zgodnie z ich wnioskiem.
W uzasadnieniu skargi powtórzyli argumenty zawarte we wniosku oraz w odwołaniu – co do ich interesu w uzyskaniu uwierzytelnionych odpisów dokumentów.
Zarzucili też , iż Kolegium nie odniosło się do ich zarzutów co do przewlekłości postępowania przed organem I instancji, a nadto, że nie zostało zauważone, iż kopia mapy katastralnej z [...] r. na pewno nie została stworzona w toku postępowań regulowanych w kpa.
Postanowienie odmawia wydania dokumentu, którego chcą użyć jako dowodu dla wykazania błędu w określeniu powierzchni ich parceli przed sądem – o ile zaistnieje taka konieczność .
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie , podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do art.97 § 1 w związku z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 dalej: P.p.s.a/.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w ramach swej właściwości bada zgodność zaskarżonego aktu z prawem.
Analiza zaskarżonego postanowienia nie daje podstawy do uznania, iż zostało ono wydane z naruszeniem prawa.
Prawną podstawę jego wydania stanowią przepisy rozdziału 3 działu II Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 73 § 2 kpa, zgodnie z którym strona może żądać wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony.
Zawarte w tym przepisie określenie "z akt sprawy" należy rozumieć jako akta prowadzonej przez organ konkretnej sprawy /postępowania /.
Skarżący w tym zakresie powoływali się na prowadzenie postępowania rozgraniczającego. Ponieważ przesłanką wydania na podstawie w/w przepisu uwierzytelnionego odpisu dokumentu z akt danej sprawy jest wykazanie ważnego interesu strony, organ I instancji zasadnie badał, czy w postępowaniu dotyczącym rozgraniczenia nieruchomości strona takim ważnym interesem się legitymuje.
Trafnie – zdaniem Sądu – organy obu instancji uznały, iż skoro postępowanie rozgraniczające prowadzi Prezydent, a z mocy przepisów kpa /art. 7,8,9, 75 i nast. kpa/ organ zobowiązany dopuścić jako dowód wszystko, co może przyczynić się do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym wziąć pod uwagę okoliczności znane z urzędu, tj. wynikające z posiadanej przez organ dokumentacji, to uznać należy, że strona przesłanki posiadania ważnego interesu w uzyskaniu uwierzytelnionego odpisu określonego dokumentu z akt postępowania, które toczy się przed tym organem nie spełnia.
Odrębną kwestią jest interes wynikający z konieczności czy potrzeby udowodnienia określonego faktu lub okoliczności w innych postępowaniach, np. przed sądem powszechnym lub innymi organami, co podniesiono w skardze do sądu administracyjnego.
Do powyższej sytuacji jednak przepis art.73 § 2 kpa nie ma zastosowania.
Powyższe kwestie regulują przepisy działu VII Kodeksu postępowania administracyjnego /art. 217 – 220 kpa/. Kwestii tej skarżący jednak nie podnosili ani we wniosku ani w zażaleniu, dlatego toczyło się ono w oparciu o treść art. 73 § 2 kpa, który do złożonego przez skarżących wniosku nie miał zastosowania, wobec czego - zgodnie z art. 74 § 2 kpa organ wydał postanowienie o odmowie wydania uwierzytelnionego odpisu dokumentu z akt sprawy.
Postanowienie to nie narusza prawa, wobec czego skarga jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Natomiast kwestie związane z przewlekłością postępowania przed organem I instancji winny być załatwione w trybie art. 37 § 1 kpa.
Wobec załatwienia sprawy kwestia ta nie podlega obecnie odrębnemu rozpatrzeniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło