SA/Sz 1198/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki Sędziowie: Sędzia NSA Iwona Tomaszewska /spr./ Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant st. sekr.sąd. Edyta Wójtowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2004r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości I. u c h y l a zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] r., Nr [...] II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu III. z a s ą d z a od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej B. P. [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Burmistrz Miasta decyzją z dnia [...] r., na podstawie art. 1 ust.2 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości /Dz.U. Nr 113, poz. 1209 ze zm./ odmówił B. P. nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], obręb [...], działka Nr [...], - gdyż jak ustalił - przedmiotowa nieruchomość nie została nabyta w trybie osadnictwa rolnego, co wyłącza możliwość wydania decyzji o nieodpłatnym jej nabyciu. W odwołaniu od tej decyzji B. P. zarzuciła zawężającą wykładnię przepisów ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. Dekret wymieniony w art. 1 ust.1 tej ustawy określa, zgodnie z intencją ustawodawcy tylko zakres geograficzny obowiązywania ustawy, a nie ogranicza zakresu podmiotowego osób uprawnionych tylko do tych, którym nadano użytkowanie na mocy tego dekretu. Intencją ustawodawcy było nadanie uprawnień przedmiotowych do uwłaszczenia wszystkim użytkownikom wieczystym, którzy na Ziemiach Zachodnich nabyli prawo użytkowania wieczystego przed 27 maja 1990r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 1 ust.1 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości /Dz.U. Nr 113, poz. 1209/, po rozpatrzeniu odwołania B. P., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzją. W uzasadnieniu decyzji Kolegium po przytoczeniu przepisu art. 1 ust.1 i 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu /.../ wskazało, że B. P., prawo użytkowania wieczystego działki nr [...], nabyła od C. S. w drodze umowy darowizny, zawartej w formie aktu notarialnego w dniu [...] r. C. S. prawo użytkowania wieczystego tej nieruchomości nabyła w dniu [...] r. /data wpisu w księdze wieczystej nr [...] w [...]/. W tych okolicznościach Kolegium uznało, że B. P. nie była użytkownikiem wieczystym nieruchomości w dniu 26 maja 1990r. oraz w dniu 24 października 2001r., jak również nie jest następcą prawnym takiego użytkownika. Warunek ten byłby spełniony, gdyby C. S. przysługiwało prawo użytkowania wieczystego w obu tych datach. Tymczasem niesporne jest, że C. S. przysługiwało prawo użytkowania wieczystego w dniu 24 października 2001r., ale nie przysługiwało w dniu 26 maja 1990r. Dlatego z uwagi na nie spełnienie przesłanki z art. 1 ust.1 i 2 cyt. na wstępie ustawy odmowa uwzględnienia wniosku odpowiada prawu. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego B. P. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem. Skarżąca podniosła, że jest następcą prawnym przedmiotowej nieruchomości nabytej notarialnie darowizną od matki C. S., która również była użytkownikiem wieczystym tej nieruchomości nabytej jako jedyna spadkobierczyni po bracie E. O. zmarłym [...] r. E. O. był użytkownikiem wieczystym nieruchomości od dnia [...] r. W tej sytuacji występuje ciągłość nabycia użytkowania wieczystego przez wyżej wymienionych następców prawnych w dniu 26 maja 1990r. oraz w dniu 24 października 2001r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł , co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a /. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem oraz w granicach rozstrzygania Sądu zakreślonych w art. 134 P.p.s.a. doprowadziła do stwierdzenia, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ust. 1. ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości /Dz.U. Nr 113, poz. 1209/ w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, roszczenie o nieodpłatne nabycie prawa własności nieruchomości przysługiwało osobom fizycznym będącym w dniu 26 maja 1990r. oraz w dniu wejścia ustawy użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych na obszarach Państwa Polskiego, wymienionych w dekrecie z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych /Dz. U. Nr 46, poz. 340, z 1957 r. Nr 39, poz. 172, z 1969 r. Nr 13, poz. 95 i z 1998 r. Nr 106, poz. 668/: 1) zabudowanych na cele mieszkaniowe, 2) stanowiących nieruchomości rolne. Stosownie do postanowień art. 1 ust.2 powyższej ustawy, z wnioskiem o wydanie decyzji w przedmiocie nabycia prawa własności mogą wystąpić osoby o których mowa w ust.1, a także osoby fizyczne będące ich następcami prawnymi. Z przepisów tych wynika zatem, że podmiotem, któremu przysługuje roszczenie określone w omawianej ustawie jest: - po pierwsze, osoba będąca użytkownikiem /współużytkownikiem/ wieczystym nieruchomości w okresie od dnia 26 maja 1990r. do 24 października 2001r. - po drugie, osoba będąca następcą prawnym użytkownika /współużytkownika/ wieczystego posiadającego prawo użytkowania wieczystego w wyżej wskazanym przedziale czasowym. Istota sporu w niniejszej sprawie dotyczy kwestii czy C. S. była użytkownikiem wieczystym nieruchomości w okresie od 26 maja 1990r. do 24 października 2001r., a w konsekwencji, czy skarżąca B. P. jest następcą prawnym takiego użytkownika wieczystego, a zatem, czy jest podmiotem uprawionym do wystąpienia z roszczeniem określonym w art. 1 ust.1 cyt. ustawy. W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy ustalił, że C. S. nie była użytkownikiem wieczystym nieruchomości w dniu 26 maja 1990r., gdyż prawo to nabyła w dniu [...] r. Jako datę nabycia prawa użytkowania wieczystego organ przyjął datę wpisu w księdze wieczystej. Odnosząc się do tego ustalenia należy zauważyć, że niesporne jest w sprawie, że C. S. nabyła prawo użytkowania wieczystego w drodze dziedziczenia po E. O., który zmarł w dniu [...] r. /postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] r. w sprawie [...] z wniosku C. S. – o stwierdzenie praw do spadku po E. O., z którego Sąd przeprowadził dowód na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a./. Zgodnie z art. 924 Kodeksu cywilnego, spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy. Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku /art. 925 Kodeksu cywilnego/. Tak więc spadkobierca wstępuje ex lege w prawa i obowiązki tworzące spadek. Stwierdzenie nabycia spadku, które następuje w formie postanowienia Sądu, ma charakter deklaratoryjny – spadkobierca z mocy prawa wstępuje w ogół praw i obowiązków zmarłego w chwili śmierci spadkodawcy, Sąd zaś tę okoliczność potwierdza. Z powyższego wynika zatem, że ustalenia organów orzekających co do daty początkowej użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości przez C. S. są błędne, poczynione bowiem zostały niezgodnie z przepisami prawa cywilnego. Błąd ten stanowiący naruszenie art. 6 kpa, art. 7 kpa miał, jak wynika z zaskarżonej decyzji, istotny wpływ na wynik sprawy. Z powyższych względów na postawie art. 145 § 1 ust.1 pkt c i art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - należało orzec jak w sentencji.