SA/Sz 1220/03
WyrokWSA w Szczecinie2005-02-03
Skład orzekający: Danuta Strzelecka - Kuligowska, Henryk Dolecki, Elżbieta Makowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę, uznając je za bezprzedmiotowe, podczas gdy inwestor wystąpił z wnioskiem o istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego, a pierwotna decyzja o pozwoleniu na budowę nie została uchylona?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nieprawidłowo umorzył postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania nie zachodzi, gdy inwestor występuje z wnioskiem o zmianę pozwolenia na budowę z powodu istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu, a pierwotna decyzja o pozwoleniu na budowę nie została uchylona. W takiej sytuacji organ powinien merytorycznie rozpatrzyć wniosek, a nie umarzać postępowanie.Stan faktyczny
Inwestor M.Z. uzyskał pozwolenie na budowę budynku gospodarczego. W trakcie budowy dokonał istotnych odstępstw od projektu, co skutkowało wstrzymaniem robót i nakazem ich doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Następnie uzyskał pozwolenie na wznowienie robót. Wystąpił z wnioskiem o zmianę pozwolenia na budowę w związku z dalszymi istotnymi odstępstwami. Wojewoda uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe. Inwestor zaskarżył decyzję Wojewody, twierdząc, że posiada ważną decyzję o pozwoleniu na budowę, która nie została uchylona.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody, stwierdził, że nie podlega wykonaniu, i zasądził zwrot kosztów postępowania od Wojewody na rzecz skarżącego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka - Kuligowska Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki Sędzia NSA Elżbieta Makowska /spr./ Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Płocharska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi M.Z. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie, zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. u c h y l a zaskarżoną decyzję , II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, III. z a s ą d z a od Wojewody na rzecz skarżącego M. Z. [...] zł /[...] złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Burmistrz Miasta i Gminy działając z upoważnienia Starosty Powiatu decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 36a w związku z art. 28, art. 33 ust.2, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( tekst jedn. Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.) art.149 ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej w związku z reformą ustrojową państwa ( Dz. U. Nr 106, poz. 668 i z 2000r. Nr 12, poz. 136 ) oraz na podstawie art. 163 Kpa i porozumieniem zawartym pomiędzy Kierownikiem Urzędu Rejonowego a Burmistrzem Miasta w sprawie prowadzenia spraw oraz wydawania decyzji administracyjnych z dnia [...] r., po rozpatrzeniu wniosku inwestora - M. Z. z dnia [...] r.
zmienił decyzję Burmistrza z dnia [...] r. znak [...], Nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku gospodarczego przy ul. [...] w [...], w zakresie określonym projektem budowlanym: " Aneks do typowego projektu budynku gospodarczego" w [...] na działce Nr [...] przy ul. [...], stanowiącym załącznik nr [...] do niniejszej decyzji
oraz zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę budynku gospodarczego zlokalizowanego przy ul, [...] na działce nr [...], obręb [...] w [...] według projektu budowlanego " Aneks do typowego projektu budynku gospodarczego." Stanowiącego załącznik do decyzji.
W uzasadnieniu tej decyzji organ stwierdził, że istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę.
M. Z. Wystąpił z wnioskiem o zmianę decyzji Burmistrza z dnia [...] r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku gospodarczego przy ul. [...]. Zmiany w stosunku do projektu budowlanego zatwierdzonego w/w decyzja polegają na zmianie wielkości będącego w budowie budynku gospodarczego poprzez budowę do granicy działki nr [...] z działka nr [...], zgodnie z decyzja o warunkach zabudowy z dnia [...] r. Nr [...].
W ocenie organu, zamierzenie inwestora jest zgodne z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dopuszczającej uzupełnienie zabudowy w formie zabudowy szeregowej oraz przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 75, poz. 690 ) w szczególności § 3 pkt 2, § 12 ust.6 pkt 1.
Od powyższej decyzji odwołanie wniósł A. Ś., właściciel działki sąsiedniej ( dz.nr [...] ) podnosząc, że nie zgadza się z usytuowaniem budynku gospodarczego na granicy z Jego działką.
Wojewoda decyzją z dnia [...] r. Nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 105 Kpa w związku z art. 36a ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania - uchylił zaskarżona decyzję organu I instancji w całości i umorzył postępowanie administracyjne wszczęte w sprawie zmiany decyzji Burmistrza Miasta z dnia [...] r. nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku gospodarczego przy ul. [...] w [...] ( dz. nr [...] ).
Organ odwoławczy ustalił, dając temu wyraz w uzasadnieniu decyzji, że M. Z. decyzja z dnia [...] r. uzyskał pozwolenie na budowę budynku gospodarczego przy ul. [...] w [...]. W trakcie prowadzonych robót budowlanych inwestor odstąpił w istotny sposób od projektu zatwierdzonego tą decyzją ostateczną. W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] r. na podstawie art. 50 ust.1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane wstrzymał prowadzone roboty budowlane, a następnie decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt2 cyt. ustawy, nakazał inwestorowi wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia robót przy budowie budynku gospodarczego do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie. Decyzją z dnia [...] r. organ nadzoru budowlanego udzielił inwestorowi pozwolenia na wznowienie robót budowlanych ( art.51 ust. 1a ustawy Prawo Budowlane ).
Odnosząc się do tego stanu faktycznego sprawy, organ II instancji wskazał, że decyzję o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych na podstawie art. 51 ust.1 a ustawy Prawo budowlane wydaje organ nadzoru budowlanego wówczas, gdy organ administracji budowlanej, na podstawie art. 36a ust. 2 cyt. ustawy uchyli ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę ( uchwała 7 sędziów NSA z dnia 26.11.2001r. sygn. akt OPS 9/01, ONSA 2002/2/59).
W konkluzji Wojewoda stwierdził, że brak jest podstaw prawnych do wszczęcia i prowadzenia postępowania w trybie art. 36a ust. 1 ustawy Prawo budowlane w sprawie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę w sytuacji ostatecznej decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót wydanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Skargę na wyżej opisaną decyzję ostateczną wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego inwestor M. Z. domagając się jej uchylenia i zasądzenia od organu kosztów procesu.
Decyzji tej skarżący zarzucił niezgodność z prawem, ponieważ posiada- jak wyjaśnił - ważną decyzję z dnia [...] r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę, która nigdy nie została uchylona przez organ administracji budowlanej.
Wojewoda odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem oraz w granicach orzekania sądu zakreślonych w art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, doprowadziła do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa.
Jako procesową podstawę prawną zaskarżonej decyzji wskazano w niej przepisy art.138 § 1 pkt 2 i art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że organ odwoławczy umarzając postępowanie administracyjne prowadzone przez organ I instancji na wniosek inwestora oparty o przepis art. 36a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane ( Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm. ) uznał, że postępowanie administracyjne w tym przedmiocie stało się bezprzedmiotowe.
Ze stanowiskiem tym, w świetle zgromadzonego w aktach administracyjnych materiału dowodowego, nie można się zgodzić.
Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a. zachodzi wówczas, gdy brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygniecie jej co do istoty. Taka sytuacja nie wystąpiła jednak w niniejszej sprawie.
W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że kwestia prowadzenia przez inwestora robót budowlanych z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego i udzielonego pozwolenia na budowę (decyzja z dnia [...] r.) została ostatecznie rozstrzygnięta, wydaną na podstawie art. 51 ust.1 pkt 1a oraz ust. 4 Ustawy Prawo budowlane, decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] o pozwoleniu na wznowienie wstrzymanych robót budowlanych przy budynku gospodarczym przy ul. [...] w [...].
Organ odwoławczy nie dostrzegł, że z akt sprawy nie wynika aby konsekwencją stwierdzonych, w toku postępowania organu nadzoru budowlanego, istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu i udzielonego pozwolenia na budowę było uchylenie przez właściwy organ architektoniczno- budowlany tejże decyzji o pozwoleniu na budowę. Tak więc decyzja z dnia [...] r. pozostała w obrocie prawnym, co trafnie podkreślone zostało w skardze.
Uszło też uwadze Wojewody, że odstępstwo od pierwotnego, zatwierdzonego decyzją z dnia [...] r. projektu polegało, jak opisano to w postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych, na usytuowaniu fundamentów budynku gospodarczego w odległości [...] m od granicy działki sąsiada ( A. Ś.), przy projektowanej odległości wynoszącej [...] m., zaś decyzją ostateczną z dnia [...] r. na podstawie art., 51 ust. 1 pkt 2 i ust.4 Prawa budowlanego nakazano inwestorowi "wykonać fundamenty budynku gospodarczego zgodnie z zatwierdzonym projektem" w terminie do [...] r. Obowiązek ten został spełniony, skoro w dniu [...] r. wydano decyzję udzielającą pozwolenia na wznowienie robót.
Tymczasem wniosek inwestora z dnia [...] r. dotyczył takiej zmiany wcześniejszego pozwolenia na budowę, która - według ustaleń organu I instancji- polegać miała na " zmianie wielkości będącego w budowie budynku gospodarczego przy ul. [...]." Zakres tej zmiany, jak wskazano to w decyzji pierwszej instancji, określony został w złożonym przez inwestora wraz z wnioskiem "Aneksie do typowego projektu budynku gospodarczego". Z projektu tego, stanowiącego załącznik do decyzji wynika, że sporządzony został w [...] r. Projektant zawarł w nim następujące wyjaśnienie: " W procesie realizacji w/w budynku, Państwo Z. postanawiają wprowadzić zmiany do opracowania projektowego, których zakres wykracza poza dozwolone w Prawie Budowlanym, uprawnienia inwestora i kierownika budowy. Istotą w/w zamierzenia jest zmiana powierzchni zabudowy poprzez rozbudowę budynku w elewacji północnej do granicy z działką nr [...] o pas szerokości [...] m. Z uwagi na istotne odstępstwo od zatwierdzonej dokumentacji technicznej, na które inwestor w [...] roku uzyskał pozwolenie na budowę niezbędne jest opracowanie zamiennej dokumentacji technicznej w formie aneksu do poprzedniego opracowania."
Z powyższych okoliczności wynika zatem, że wniosek inwestora z dnia [...] r. załatwiony decyzją Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] r., został prawidłowo zakwalifikowany przez organ I instancji. Zgodnie bowiem z art. 36a ust. 1 ustawy Prawo budowlane, istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę.
Okoliczność, że co do tej samej inwestycji, w okresie wcześniejszym, w odniesieniu do przedmiotowo innego istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu, było prowadzone przez organ nadzoru budowlanego postępowanie administracyjne zakończone wydaniem decyzji ostatecznej o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, nie pozbawia inwestora prawa do wystąpienia z wnioskiem o wydanie decyzji o zmianie pozwolenia na budowę w przypadku zamiaru istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego.
Dlatego stanowisko organu odwoławczego, umarzające postępowanie administracyjne w przedmiocie takiego wniosku, narusza przepis art. 105 § 1 Kpa, nie zachodzą bowiem w sprawie przesłanki, opisanej na wstępie niniejszych rozważań, bezprzedmiotowości postępowania.
Przywołana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji teza uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2001 r. Sygn. akt OPS 9/01 w ogóle nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie ponieważ podjęta została na tle wątpliwości co do tego, który organ ( tj. architektoniczno- budowlany czy organ nadzoru budowlanego ) właściwy jest do wydania decyzji udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych w sytuacji, gdy organ administracji architektoniczno- budowlanej, na podstawie art. 36a ust. 2 ustawy Prawo budowlane, uchylił ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę. W rozpatrywanej sprawie stan faktyczny, jak to już wyżej zostało wykazane, był odmienny i nie zachodziła potrzeba rozstrzygania co do właściwości organów.
Reasumując, z powyższych względów sąd ustalił, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 105 § 1 i art. 138 § 1 pkt 2 zd. 2 K.p.a. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie przesądzając bowiem ostatecznego sposobu jej rozstrzygnięcia, wskazać należy na niezbędność merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ II instancji, bowiem odróżnić trzeba bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego od merytorycznej zasadności żądania zawartego we wniosku strony.
Dlatego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W przedmiocie kosztów postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 tej samej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło