SA/Sz 1236/03

WyrokWSA w Szczecinie2005-02-03

Skład orzekający: Danuta Strzelecka - Kuligowska, Henryk Dolecki, Arkadiusz Windak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu poprzedniego, wydana na podstawie art. 51 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, jest prawidłowa, jeśli postępowanie dowodowe przed organami obu instancji było wadliwe i nie wyjaśniono wszystkich istotnych okoliczności sprawy?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że postępowanie dowodowe przed organami obu instancji było dotknięte uchybieniami w zakresie zebrania pełnego materiału faktycznego. Te uchybienia uniemożliwiły wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, co stanowi naruszenie przepisów art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. W związku z tym, zaskarżona decyzja nie mogła się ostać.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H. i L. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą doprowadzenie tymczasowego pawilonu handlowo-usługowego do stanu poprzedniego. Skarżący kwestionowali prawidłowość postępowania dowodowego, wiarygodność inwentaryzacji oraz zarzucali naruszenie przepisów k.p.a. Sąd uznał skargę za zasadną z uwagi na wadliwość postępowania dowodowego przed organami obu instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka - Kuligowska Sędziowie: Sędzia NSA Henryk Dolecki /spr./ Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant Maria Rosochacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2005r. sprawy ze skargi H. i L. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nakazania doprowadzenia obiektu do stanu pierwotnego I. u c h y l a zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. z a s ą d z a od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących H. i L. K. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania H. i L. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w [...] z dnia [...] r. nakazującej doprowadzenie do stanu poprzedniego (zgodnego ze sporządzoną inwentaryzacją powykonawczą) tymczasowego pawilonu handlowo-usługowego przy ul. [...] w [...], poprzez przywrócenie poprzedniego układu ścian i wejścia do pawilonu oraz poprzedniego sposobu użytkowania pomieszczeń: kotłowni, zaplecza administracyjnego, pomieszczeń sklepowych, warsztatu, składu opału, magazynu podręcznego i trzech pomieszczeń magazynowych - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji podano, że odwołujący się - właściciele pawilonu – wnieśli o wysłuchanie stron oraz o odsunięcie od prowadzenia przedmiotowej sprawy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, do czasu ich wysłuchania. Ponadto skarżący zakwestionowali wiarygodność inwentaryzacji powykonawczej, która była podstawą do stwierdzenia odstępstw od udzielonego pozwolenia na użytkowanie i dokonanej zmiany sposobu użytkowania. Organ odwoławczy wskazał, że art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane daje możliwość doprowadzenia wykonanych samowolnie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Warunkiem zalegalizowania samowoli jest dopełnienie obowiązku wymaganego przy ubieganiu się o pozwolenie na budowę, poprzez wykonanie w nałożonym terminie określonych czynności. Nie wykonanie nałożonego obowiązku, zgodnie z art. 51 ust. 2 i 3 cyt. ustawy, skutkuje nakazem przywrócenia obiektu do stanu poprzedniego. Decyzją z dnia [...] r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, działającego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego odwołujący zostali zobowiązani do wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem samowolnie wykonanych robót budowlanych, związanych ze zmianą sposobu użytkowania większości pomieszczeń pawilonu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego badał zasadność tej decyzji w postępowaniu odwoławczym i utrzymał ją w mocy. Inwestorzy nie wykonali w określonym terminie nałożonego obowiązku, dlatego na podstawie art. 51 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego organ I instancji nakazał przywrócenie obiektu do stanu poprzedniego. Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów zgłoszonych w odwołaniu stwierdził, że nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku o przesłuchanie stron. W postępowaniu odwoławczym organ II instancji bada jedynie zasadność zaskarżonej decyzji. Podstawę materialną jej wydania stanowi stwierdzenie nie wykonania przez inwestorów nałożonego na nich obowiązku. Na obecnym etapie postępowania nie są istotne inne okoliczności. Ponadto należy stwierdzić, że w toku przeprowadzonego postępowania inwestorzy mieli możność wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, co pozwala uznać je za udowodnione, zgodnie z art. 81 k.p.a. Organ II instancji w postępowaniu odwoławczym od decyzji z dnia [...] r. uznał zasadność przyjęcia inwentaryzacji powykonawczej jako podstawy do stwierdzenia samowoli budowlanej i określenia zakresu dokonanych zmian. Wniosek o wyłączenie z postępowania organu, którym jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie może zostać uwzględniony. Zgodnie z art. 25 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej podlega wyłączeniu w ściśle określonych okolicznościach. Skarżący nie podali przesłanek do zgłoszonego wniosku. Na podstawie zebranego materiału dowodowego organ odwoławczy uznał, że przesłanki wymienione w art. 25 § 1 k.p.a. nie występują. Wymienione w odwołaniu decyzje z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r. nie są znane organowi. W terminach tych organ I instancji wydał upomnienia, od których nie służy odwołanie. Natomiast pozostałe kwestie poruszone w odwołaniu nie są merytorycznie związane z przedmiotową sprawą. Od powyższej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie złożyli H. i L. K. wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji PINB z dnia [...] r. jako nie zgodnych z prawem, gdyż w toku postępowania naruszono art. 7, 10 i 77 k.p.a. Skarżący zarzucili, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przed wydaniem decyzji nie przeprowadził w sposób należyty postępowania wyjaśniającego zgodnie z art. 7, 10 i 77 k.p.a. Poza tym ich obiekt został w wymienionych w decyzjach określony jako tymczasowy. Oprócz tego organ powołuje się na inwentaryzację przeprowadzoną w [...] r., której skarżący nie znają. Stwierdzili nadto, że w dniu [...] r. otrzymali zgodę organu na zmianę funkcji rozbudowywanego pawilonu usługowo - handlowego. W celu uzyskania pozwolenia należało opracować zamienną dokumentację oraz uzyskać uzgodnienia SANEPID-u. Opracowanie te zostały przygotowane i Państwowy Inspektor Sanitarny wydał postanowienie o pozytywnym zaopiniowaniu [...] Baru i Baru [...]. W dniu [...] r. Państwowa Straż Pożarna zezwoliła nam na uruchomienie dyskoteki po wykonaniu wskazanych zaleceń. Inspektor Nadzoru w dniu [...] r. oświadczył że obiekt można użytkować. W dniu [...] r. skarżący uzyskali zgodę na użytkowanie obiektu jako gastronomiczny. Zapewnili też, że po [...] r. nie wykonywali robót budowlanych. Nie wymaga to dowodu, ponieważ przy czynnym obiekcie nie można prowadzić żadnych robót. Nie pozwolą na to służby, które na bieżąco kontrolują stan sanitarny obiektów. Zdanie skarżących, nieprawdą jest, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził kontrolę w dniu [...] r., oraz że w kwietniu wykonywał inwentaryzację architekt M. W., bowiem takiej inwentaryzacji nie wymieniono w decyzji z [...] r. W decyzjach obu organów błędnie podano, że skarżący wiedzieli o inwentaryzacji z [...] r. Skarżący zapewnili, że inwentaryzacji nie zlecali, a arch. M. W. zeznał na policji i w sądzie w sprawie karnej, że jej nie wykonywał. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/. Mając na uwadze ustalony stan faktyczny i prawny sprawy należało uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ale z innych powodów niż wskazane przez skarżących. Zgodnie bowiem z art. 134 § 1 P.u.s.p. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, decyzją z dnia [...] r. zobowiązał skarżących do wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem samowolnie wykonanych robót budowlanych, związanych ze zmianą sposobu użytkowania większości pomieszczeń pawilonu. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją z dnia [...] r. przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wyrokiem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił obie wymienione decyzję (sygn. akt [...]). W uzasadnieniu Sąd podkreślił, że postępowanie dowodowe przed organami obu instancji dotknięte było uchybieniami w zakresie zebrania pełnego materiału faktycznego, co uniemożliwiło wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy. W ten sposób naruszono art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. Poza tym Wojewódzki Sąd Administracyjne w Szczecinie w wyrokach z dnia [...] r. wydanych w sprawach [...] i [...] uchylił również zaskarżone przez H. i L. K. decyzje wydane przez organy nadzoru budowlanego, dotyczące nakazu rozbiórki śmietnika i ogrodzenia należących do przedmiotowego obiektu, także z powodu naruszenia przepisów art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. Zważywszy na przyczyny uchylenia przez Sąd zaskarżonych decyzji w wymienionych sprawach, przy rozpatrzeniu niniejszej sprawy należało uwzględnić to, że zostały one wydane w określonym stanie faktycznym i prawnym, który po ponownym zapoznaniu się i rozpatrzeniu zebranego w sprawie materiału dowodowego może ulec zasadniczym zamianom, co wpłynie na dalszy tok postępowania. Nie oceniając zatem poprawności zaskarżonej w przedmiotowej sprawie decyzji Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.b w zw. z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło