SA/Sz 126/02
WyrokWSA w Szczecinie2004-02-11
Skład orzekający: Danuta Strzelecka-Kuligowska, Marzena Kowalewska, Katarzyna Grzegorczyk-Meder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy świadczenie przedemerytalne dla pracownika byłego państwowego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej przysługuje na podstawie przepisów obowiązujących w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, czy też na podstawie przepisów obowiązujących w dniu wejścia w życie nowelizacji z dnia 18 września 2001 r.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wola ustawodawcy polegała na objęciu świadczeniem przedemerytalnym pracowników byłych państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej od dnia wejścia w życie ustawy przyznającej te uprawnienia, czyli od dnia 7 listopada 2001 r., kiedy to weszła w życie nowelizacja z dnia 18 września 2001 r. Nowa konstrukcja przepisu potwierdziła, że posiadanie statusu bezrobotnego i spełnienie warunków odnosi się do tej daty. W związku z tym organ powinien ustalić, czy skarżący spełniał warunki na dzień 7 listopada 2001 r.Stan faktyczny
Skarżący S. S. złożył wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Starosta odmówił przyznania świadczenia, a Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, argumentując, że skarżący nie spełniał kryterium wieku w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. Skarżący zarzucił niezgodność decyzji z ustawą z dnia 18 września 2001 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska Sędziowie: Sędzia WSA Marzena Kowalewska Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder/spr./ Protokolant : sekr.sąd. Maria Rosochacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2004r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Wojewody z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...]. Nr [...] II. nie orzeka w przedmiocie wykonania uchylonych decyzji.
Wojewoda decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] r. Nr [...] o odmowie przyznania S. S. prawa do świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda podaje, że zgodnie z art. 37k ust. 9 ustawy z dnia 4 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 18 września 2001 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa( Dz.U. Nr 122, poz. 1323), pracownikowi byłego państwowego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej spełniającemu określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego przysługuje świadczenie przedemerytalne, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy:
1) osiągnął wiek 50 lat - kobieta i 55 lat - mężczyzna,
2) przepracował w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej najmniej 10 lat,
3) zamieszkuje w dniu nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego w powiecie (gminie) uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym.
Tymczasem w dniu 1 stycznia 1995 r., tj. w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, S. S. (ur. [...] r.) ukończył [...] lat i przeto nie spełnia warunków ustawowych uprawniających do przyznania świadczenia przedemerytalnego.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego S. S. zarzuca, że decyzja Wojewody jest niezgodna z ustawą z dnia 18 września 2001 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, albowiem ustawa ta nie określa, że kryterium wieku odnosi się do ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r., gdyż winno to być określone w nowej ustawie, a ustawa takiego zapisu nie zawiera.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonych decyzjach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, ( jeżeli ustawy nie stanowią inaczej).
Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny , który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone.
Ustawa z dnia 18 września 2001 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz.U. Nr 122, poz. 1323), wprowadziła istotne zmiany w ustawie z dnia 14 grudnia o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U.z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zmianami). Między innymi dodano w art. 37k ust. 9 i 10 w brzmieniu:
"9. Pracownikowi byłego państwowego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej spełniającemu określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego przysługuje świadczenie przedemerytalne, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy:
1) osiągnął wiek 50 lat - kobieta i 55 lat - mężczyzna,
2) przepracował w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej najmniej 10 lat,
3) zamieszkuje w dniu nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego w powiecie (gminie) uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym.
10. Świadczenie przedemerytalne przyznawane jest w kwocie aktualnie obowiązującego zasiłku przedemerytalnego. Przepis art. 37 l ust. 3 stosuje się odpowiednio."
Nowelizacja ta weszła w życie z dniem 7 listopada 2001 r.
Z kolei w dniu 1 stycznia 2002 r. kolejna nowelizacja ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r.
o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, dokonana ustawą z dnia 17 grudnia 2001 r. zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół ( Dz.U. Nr 154, poz. 1793), nadała nowe brzmienie ust. 9 i 10 art. 37 k:
"9. Pracownikowi byłego państwowego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej przysługuje świadczenie przedemerytalne, jeżeli w dniu 7 listopada 2001 r. posiadał status bezrobotnego oraz spełniał łącznie następujące warunki:
1) osiągnął wiek - co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna;
2) posiadał okres uprawniający do emerytury - wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn;
3) był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej przez okres co najmniej 10 lat;
4) zamieszkiwał w powiecie (gminie) uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym.
10. Osobom wymienionym w ust. 9 przysługuje świadczenie przedemerytalne w wysokości 120% zasiłku, o którym mowa w art. 24 ust. 1."
Zasadniczego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy ma przeto wykładnia użytego w ust. 9 art. 39 k sformułowania: " (...) przysługuje świadczenie emerytalne, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy".
Zdaniem organów orzekających w sprawie w I i II instancji, ustawodawca miał na myśli ustawę z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu , która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1995 r.
Zdaniem Sądu wolą ustawodawcy było objęcie zasiłkiem przedemerytalnym pracowników byłych przedsiębiorstw gospodarki rolnej z dniem wejścia w życie ustawy przyznającej te uprawnienia , tj. ustawy z dnia 18 września 2001 r., która weszła w życie z dniem 7 listopada 2001 r.
Za taką wykładnią przepisu przemawia nowa konstrukcja ust. 9 art. 37 k ustawy, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2002 r. Ustawodawca w celu uniknięcia wątpliwości interpretacyjnych potwierdził w tym przepisie, że posiadanie statusu bezrobotnego i spełnienie łącznie warunków określonych w tym przepisie odnosi się do dnia 7 listopada 2001 r., tj. do dnia, w którym weszła w życie nowelizacja z dnia 18 września 2001 r.
Zważywszy na to, że skarżący złożył wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w dniu [...]r., a organ zatrudnienia wydał decyzję w I instancji w dniu [...]r. organ ten winien ustalić, czy na dzień [...] r. skarżący spełnia określone w ustawie warunki ( posiadanie statusu bezrobotnego, kryterium wieku, wymagany okres zatrudnienia w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej, zamieszkiwanie w powiecie( gminie ) uznanym za zagrożony wysokim bezrobociem strukturalnym).
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło