SA/Sz 1283/03
WyrokWSA w Szczecinie2005-03-09
Skład orzekający: Grzegorz Jankowski, Danuta Strzelecka-Kuligowska, Katarzyna Grzegorczyk - Meder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek funkcjonariusza Służby Więziennej o wyrównanie równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania, złożony po uprawomocnieniu się decyzji przyznających ten równoważnik w niższej stawce, powinien być rozpatrzony w trybie zwykłym, czy nadzwyczajnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o wyrównanie równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania, złożony po wydaniu ostatecznych decyzji przyznających ten równoważnik w niższej stawce, powinien być rozpatrzony w trybie nadzwyczajnym Kodeksu postępowania administracyjnego, a nie w trybie zwykłym. Ponieważ organy rozpatrzyły go w trybie zwykłym, stwierdzono nieważność zaskarżonych decyzji.Stan faktyczny
J. K., funkcjonariusz Służby Więziennej, otrzymał równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania w określonej wysokości. Następnie wystąpił o wypłacenie wyrównania, twierdząc, że przysługuje mu pełna stawka. Organy odmówiły uwzględnienia wniosku, uznając dotychczasowe decyzje za zgodne z prawem. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. J. K. złożył skargę do sądu administracyjnego, podnosząc m.in. zarzut dyskryminacji funkcjonariuszy samotnych przez przepisy regulujące wysokość równoważnika.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Zakładu Karnego. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski/spr./ Sędziowie: Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk - Meder Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Frej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2005 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania I. s t w i e r d z a nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji nr [...] Dyrektora Zakładu Karnego z [...] r. II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana.
Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Zakładu Karnego przyznał J. K. równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania za okres od [...] r. do [...] r. w wysokości połowy diety określonej w przepisach w sprawie zasad ustalania oraz wysokości należności przysługujących pracownikom z tytułu podróży służbowych, zgodnie z § 3 ust.2 Zarządzenia nr 16/97/CZSW Ministra Sprawiedliwości z 16 kwietnia 1997r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad przyznawania i wypłaty funkcjonariuszom Służby Więziennej równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania.
Następnie decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Zakładu Karnego na podstawie art. 89 ust.1 ustawy z 26 kwietnia 1996r. o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 61,poz. 283 z późn. zm.) oraz na podstawie § 1 i § 3 ust. 1 i 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 13 czerwca 2001r. w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad przyznawania i wypłaty funkcjonariuszom Służby Więziennej równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania przyznał J. K. równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania od [...] r.
Dnia [...] r. J. K. wystąpił z wnioskiem o wypłacenie wyrównania równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania.
Jego zdaniem brak jest podstaw do różnicowania stawek ekwiwalentu i skoro przysługuje mu uprawnienie do otrzymania równoważnika to powinien go otrzymać w pełnej stawce tj. [...] zł, za dzień i [...] zł za okres od [...] r. do [...] r .
Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Zakładu Karnego na podstawie § 1 i § 3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 13 czerwca 2001r. w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad przyznawania i wypłaty funkcjonariuszom Służby Więziennej równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania odmówił uwzględnienia wniosku dotyczącego zwiększenia stawki równoważnika za okres od [...] r. w tym od [...] r. do [...] r. do wysokości pełnej stawki i za okres od [...] r. do wysokości stawki podwyższonej o 100%.
Organ uznał, że decyzje o przyznaniu wypłaty równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania były zgodne z prawem.
W odwołaniu do Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej J. K. ponownie stwierdził że zapisy zawarte w Zarządzeniu Nr 16/97/CZSW/M z 16 kwietnia 1997r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad przyznawania i wypłaty funkcjonariuszom Służby Więziennej równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania są niezgodne z ustawą o Służbie Więziennej, która nie daje podstaw do różnicowania stawek.
Decyzją z [...] r. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa. i art. 89 ustawy z 26 kwietnia 1996r. o Służbie Więziennej /Dz.U. z 2002r. Nr 207, poz. 1761/ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. J. K. spełniał ustawowe warunki umożliwiające przyznanie mu równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszania, a wydane decyzje określały jego wysokość zgodnie z obowiązującymi przepisami.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. K. powtórzył argumenty zawarte w uzasadnieniu odwołania od decyzji Dyrektora Zakładu karnego.
Ponadto wskazał, że obowiązujące od 1 lipca 2001r. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości regulujące wysokość równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania dyskryminuje funkcjonariuszy samotnych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, co następuje
Właściwość Sądu została ustalona na podstawie art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ w myśl którego sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne.
Sądowa kontrola prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi doprowadziła do uwzględnienia skargi i stwierdzenia nieważności decyzji.
W ocenie Sądu wniosek z [...] r. skierowany do Dyrektora Zakładu Karnego o wypłacenie wyrównania równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania za okres od [...] r. do [...] r. został nieprawidłowo zakwalifikowany.
W istocie był to wniosek o wszczęcie postępowania w ramach trybu nadzwyczajnego określonego przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, a dotyczącego ewentualnego wzruszenia opisanych wcześniej decyzji administracyjnych.
Sprawy, których dotyczą decyzje wydane [...] r. przez Dyrektora Zakładu Karnego i [...] r. przez Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej zostały już wcześniej rozstrzygnięte decyzjami ostatecznymi Dyrektora Zakładu Karnego. Stąd wszelkie zmiany mogą zostać dokonane wyłącznie przy uwzględnieniu instytucji trybu nadzwyczajnego opisanego w kpa.
Zaskarżone decyzje zostały więc wydane w sprawie, w której organy wydały /już poprzednio/ ostateczne decyzje w sprawie.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził nieważność decyzji organów obu instancji i orzekł na podstawie art. 152 tej ustawy, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło