SA/Sz 1287/03
WyrokWSA w Szczecinie2005-02-10
Skład orzekający: Stefan Kłosowski, Elżbieta Makowska, Maria Mysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dodatek mieszkaniowy i zasiłek celowy, przyznane dwuosobowej rodzinie, powinny być wliczane do dochodu osoby ubiegającej się o zasiłek stały wyrównawczy w całości, czy też w połowie?Ratio decidendi
Organy administracyjne nie wyjaśniły podstawy prawnej wliczenia dodatku mieszkaniowego i zasiłku celowego w całości do dochodu strony ubiegającej się o zasiłek stały wyrównawczy, co stanowi naruszenie art. 107 § 3 Kpa. Brak jest w ustawie o pomocy społecznej przepisu precyzującego, jakie przychody stanowią dochód osoby w kontekście art. 27 ust. 4 pkt 2 tej ustawy, co uniemożliwia kontrolę sądową nad tokiem rozumowania organu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania L. G. zasiłku stałego wyrównawczego. Organ I instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznały, że dochód strony przekracza kryterium dochodowe, wliczając do niego dodatek mieszkaniowy i zasiłek celowy w całości. Skarżąca kwestionowała takie ustalenie, twierdząc, że świadczenia te powinny być wliczone w połowie, ponieważ zostały przyznane na rodzinę. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i stwierdzono, że nie podlega ona wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.) Sędzia WSA Maria Mysiak Protokolant st. sekr. sąd. Krzysztof Chudy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 lutego 2005r. sprawy ze skargi L. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego wyrównawczego I. u c h y l a zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej, działając z upoważnienia Rady Miejskiej, decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 4 ust. 1, art. 27 ust.4 pkt 2, art. 43 ust. 1,3, ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej ( tekst jedn. Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 z późn. zm.) oraz art.104 Kpa, po rozpoznaniu wniosku z dnia [...] r. – odmówił L. G. przyznania zasiłku stałego wyrównawczego.
Z uzasadnienia decyzji wynika, że na podstawie wywiadu środowiskowego ustalono, że dochód strony w [...] r. wynosił [...] zł. i za dochód ten uznano dodatek mieszkaniowy, zasiłek rodzinny i zasiłki celowe za [...] i [...] wypłacone w [...], natomiast w [...] na dochód strony wynoszący [...] zł. składały się: dodatek mieszkaniowy, zasiłek rodzinny oraz zasiłek pielęgnacyjny za [...] i [...] wypłacone w [...] i jest to dochód wyższy od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie ustalonego zgodnie z art. 4 ustawy, tj. kwoty [...] zł.
Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 27 ust. 4 pkt 2 w/w ustawy zasiłek stały wyrównawczy przysługuje osobie całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub inwalidztwa, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie, jest niższy od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie określonego w art.4 ust.2.
Uznał zatem, że brak jest podstaw do świadczenia pomocy w formie zasiłku stałego wyrównawczego.
L. G. odwołała się od powyższej decyzji, nie zgadzając się z nią.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1pkt 1 Kpa i art. 2a oraz art. 27 ust. 4 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej ( jedn. tekst Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm. ), po rozpatrzeniu odwołania – utrzymało w mocy zaskarżona decyzję.
Kolegium ustaliło, jak wynika to z uzasadnienia decyzji, że L. G. wychowuje ucząca się córkę, z którą wspólnie prowadzi gospodarstwo domowe. Na córkę otrzymuje z Funduszu Alimentacyjnego alimenty w wysokości [...] zł. Zainteresowana z uwagi na stan zdrowia nie pracuje zawodowo, zarejestrowana jest w PUP jako osoba bezrobotna, pobiera zasiłek rodzinny. Orzeczeniem Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] r. zaliczona została do znacznego stopnia niepełnosprawności o charakterze okresowym. Orzeczenie zostało wydane na okres do [...] r. W [...] r. strona otrzymała zasiłek pielęgnacyjny za [...] – [...] zł., i za [...] – [...] zł. Rodzina ma przyznany dodatek mieszkaniowy. Dochód strony w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku tj. w [...] wyniósł [...] zł., a łączny dochód rodziny w tym miesiącu wynosił [...] zł. ( dochód na osobę w rodzinie – [...] zł.). Do dochodu L. G. w [...] r. organ odwoławczy zaliczył : dodatek mieszkaniowy ([...] zł. ), zasiłek rodzinny ([...] zł. ) zasiłek celowy za [...] i [...] r. ([...] zł.), co razem daje kwotę [...] zł. Natomiast na dochód rodziny wnioskodawczyni zaliczono alimenty ([...] zł. ) .
Wobec powyższych ustaleń oraz treści art 27 ust 4 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji stwierdzające, że dochód strony przekracza kryterium dochodowe na osobę w rodzinie wytyczone przez ustawę tj. kwotę [...] zł. Tym samym organ II instancji stwierdził, że strona nie spełnia jednego z kryteriów wymaganych do otrzymania zasiłku stałego wyrównawczego.
L. G. w skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego zakwestionowała dokonane powyższą decyzją ostateczną ustalenia faktyczne. Zdaniem skarżącej, jej dochód został ustalony nieprawidłowo, bowiem wliczono do niego dodatek mieszkaniowy i zasiłek celowy, które to świadczenia przyznane zostały na rodzinę, a wiec powinny być wliczone po połowie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie i powtórzyło stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Nie przesądzając ostatecznego sposobu rozstrzygnięcia, stwierdzić trzeba, że w aktualnym stanie sprawy skarga jest zasadna.
Przesłanki materialne prawa do zasiłku stałego wyrównawczego określa, wskazany w zaskarżonej decyzji, art. 27 ust. 4 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej ( tekst jedn. Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.). Przepis ten reguluje dwie odrębne sytuacje, w których przysługuje to świadczenie.
W myśl tego przepisu, zasiłek stały wyrównawczy przysługuje osobie pełnoletniej:
1) samotnej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub inwalidztwa, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego określonego w art. 4. ust.1,
2) całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub inwalidztwa, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie, jest niższy od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie określonego w art. 4 ust. 1.
Z cytowanego przepisu wynika, zatem, ze ustawodawca odmiennie uregulował warunki przyznania prawa do zasiłku stałego wyrównawczego dla osób samotnych oraz dla osób pozostających w rodzinie.
W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego bezsporne jest, że skarżąca nie jest osobą samotną, wychowuje bowiem małoletnią córkę. W tym stanie faktycznym rozstrzygniecie niniejszej sprawy wymagało ustalenia czy skarżąca spełnia warunki określone w art. 27 ust.4 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej.
Jak wynika to z zaskarżonej decyzji, powodem przyjęcia, że skarżąca warunków tych nie spełnia było ustalenie, że Jej dochód jest wyższy od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie określonego w art. 4 ust. 1.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się właśnie do tego ustalenia, gdyż zdaniem skarżącej do jej dochodu nie powinny wliczone być w całości takie dochody jak : dodatek mieszkaniowy, zasiłek celowy, bowiem przyznane zostały one Jej dwuosobowej rodzinie i powinny być wliczone do jej dochodu w połowie.
Należy w związku z tym zauważyć, że przepis art. 27 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej ani nie zawiera definicji dochodu osoby, o której mowa w pkt 2 , ani nie odsyła do żadnej z definicji dotyczących dochodu, a określonych w art. 2a tej ustawy. W przepisie tym ustawodawca wyjaśnił , co w rozumieniu ustawy oznacza pojecie dochód rodziny, dochód na osobę w rodzinie, dochód dziecka. Brak jest w rozpatrywanej ustawie przepisu wyjaśniającego jakie przychody stanowią dochód osoby, o której mowa w art. 27 ust. 4 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej.
Organy orzekające w sprawie nie wyjaśniły jakimi przesłankami kierowały się ustalając dochód skarżącej i na jakim przepisie prawa oparły się w tej mierze, co stanowi istotne naruszenie art. 107 § 3 Kpa w zakresie wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji. Z tego powodu zaskarżona decyzja uchyla się spod skutecznej kontroli sądu, bowiem niemożliwe jest prześledzenie toku rozumowania organu w spornej między stronami kwestii.
Z powyższych względów należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło