SA/Sz 1309/02

WyrokWSA w Szczecinie2004-04-21

Skład orzekający: Marian Jaździński, Alicja Polańska, Kazimierz Maczewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy towary (testery, próbki, katalogi, plakaty) przywiezione w celu akwizycji i zwolnione z cła na podstawie art. 190 § 1 pkt 14 Kodeksu celnego, które następnie zostały sprzedane innym podmiotom gospodarczym, mogą nadal korzystać ze zwolnienia od cła?
Ratio decidendi
Zwolnienie od cła na podstawie art. 190 § 1 pkt 14 Kodeksu celnego wymaga kumulatywnego spełnienia kryteriów dotyczących przeznaczenia towaru do reklamy lub akwizycji, braku wartości handlowej oraz niewielkiej ilości. Sprzedaż towarów innym podmiotom gospodarczym świadczy o posiadaniu przez nie wartości handlowej i sprzeczności z celem akwizycji, co skutkuje utratą prawa do zwolnienia. Podobnie, ilości towarów przekraczające ustalone w Konwencji Genewskiej limity powodują brak możliwości zastosowania zwolnienia.
Stan faktyczny
Spółka "K" sprowadziła towary (testery, próbki, katalogi, plakaty) w celu akwizycji i wniosła o zwolnienie ich od cła na podstawie art. 190 § 1 pkt 14 Kodeksu celnego. Kontrola celna wykazała, że towary te były sprzedawane innym podmiotom gospodarczym. Organy celne obu instancji uznały zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej zwolnienia od cła, stwierdzając powstanie długu celnego. Spółka wniosła skargę do sądu, argumentując m.in., że sprzedaż za zwrotem kosztów nabycia nie jest sprzedażą w znaczeniu ekonomicznym i że koszty te powinien ponosić akwizytor. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów celnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński Sędziowie: Sędzia WSA Alicja Polańska /spr/ Asesor WSA Kazimierz Maczewski Protokolant Joanna Zienkowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2004r. sprawy ze skargi "K" Spółki z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie długu celnego o d d a l a skargę W dniu 24 maja 2000 r. Agencja Celna "D", działając w imieniu "K" spółki z o.o. z siedzibą w G., zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu na formularzu JDA o nr [...] z dnia [...] różnego rodzaju i w różnych ilościach kosmetyki, w tym m.in. wymienione w pozycjach 2, 8, 13 i 14 : - testery – 30 szt., próbki do uzupełnienia testerów – 1340 szt. /poz. 2/, - displey’e – testery do akwizycji – 7 szt. /poz.8/, - katalogi handlowe do akwizycji – 400 szt., wkładki do katalogów /karty kolorów/ - 400 szt., obwoluty do tych katalogów – 250 szt. /poz. 13/, - plakaty reklamowe – 10 szt. /poz. 14/, wnosząc jednocześnie - na podstawie art. 190 § 1 pkt 14 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny /Dz. U. Nr 23, poz. 117 ze zm./ - o zwolnienie od cła towarów wymienionych w pozycjach 2, 8, 13 i 14. Przyjęcie w/w zgłoszenia celnego przez organ celny spowodowało objęcie wymienionych w nim towarów procedurą dopuszczenia do obrotu i określenie kwoty wynikającej z długu celnego, z jednoczesnym zwolnieniem od cła towarów ujętych w pozycjach 2, 8, 13 i 14 na podstawie art. 190 § 1 pkt 14 Kodeksu celnego. W dniach 14-29 maja 2001 r. funkcjonariusze celni z Działu Powtórnej Kontroli Celnej Urzędu Celnego w S. przeprowadzili kontrolę celną w spółce "K", w wyniku której ustalili, że towary sprowadzone do kraju przez firmę "K" w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 31 marca 2001 r. i zwolnione od cła na podstawie art. 190 § 1 pkt 14 Kodeksu celnego były sprzedawane innym podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą. Na podstawie wyników tej kontroli, Dyrektor Urzędu Celnego w S. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zgłoszenia celnego o nr [...] z dnia [...] i decyzją nr [...] z dnia [...] uznał to zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej zwolnienia od cła na podstawie art. 190 § 1 pkt 14 Kodeksu celnego towarów wymienionych w pozycjach 2, 8, 13 i 14, stwierdzając jednocześnie, że w dniu 24 maja 2000 r. powstał z mocy prawa dług celny w stosunku do tego towaru. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Urzędu Celnego w S. podniósł, że - w wyniku kontroli przeprowadzonej w firmie "K" – ustalono, iż towary uprzednio zwolnione od cła na podstawie art. 190 § 1 pkt 14 Kodeksu celnego firma ta sprzedawała, wobec czego należy uznać, że towary te posiadały wartość handlową i nie służyły celom określonym w tym przepisie, lecz były przedmiotem obrotu handlowego. Ponadto, organ ten stwierdził, że towary te nie spełniają również przesłanek określonych w art. art. II i IV, ratyfikowanej przez Polskę, Konwencji Międzynarodowej Dla Ułatwienia Importu Próbek Handlowych i Materiału Reklamowego podpisanej w Genewie dnia 7 listopada 1952 r. /Dz. U. Nr 38 z 1960 r., poz. 221/. Pismem z dnia 30 listopada 2001r. spółka "K" odwołała się od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w S., podnosząc w odwołaniu, że sprowadzone przez nią do akwizycji towary nie posiadają wartości handlowej, ale to nie oznacza, iż nie mają one żadnej wartości użytkowej i, że Spółka nie może sobie pozwolić na rozdawanie dystrybutorom ich narzędzi pracy. Ponadto, według odwołującej się Spółki art. 190 § 1 pkt 14 Kodeksu celnego nie wprowadza zakazu odsprzedaży materiałów przeznaczonych do akwizycji. Rozpoznając odwołanie spółki "K", Prezes Głównego Urzędu Ceł w Warszawie utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w S., uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem, w szczególności organ odwoławczy stwierdził, że – zgodnie z treścią art. 190 § 1 pkt 14 Kodeksu celnego – przywóz towarów z zagranicy w ramach ustanowionych norm jest zwolniony od cła, jeżeli przedmiotem przywozu są wzory, modele, próbki i materiały niemające wartości handlowej, służące do reklamy lub akwizycji, przywożone w niewielkich ilościach przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą. Warunkiem zastosowania zwolnienia od cła tych towarów jest jednoczesne spełnienie następujących, niżej wymienionych kryteriów: - przywiezienia towaru – przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą, - przeznaczenia towaru – towar musi być przeznaczony do reklamy lub akwizycji, - wartości towaru – towar nie może posiadać wartości handlowej, - ilości towaru – towar musi być przywieziony w niewielkich ilościach. Towary sprowadzone przez spółkę "K", wymienione w pozycjach 2, 8, 13 i 14 zgłoszenia celnego, zostały sprowadzone z przeznaczeniem do akwizycji i zwolnione od cła na podstawie art. 190 § 1 pkt 14 Kodeksu celnego, tymczasem funkcjonariusze celni w trakcie kontroli, ustalili, że spółka "K" sprzedawała zwolnione od cła towary, co potwierdzają znajdujące się w siedzibie Spółki dowody zakupu, a także przyznanie i udokumentowanie tego faktu przez Spółkę w odwołaniu od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w S. W konkluzji, organ odwoławczy stwierdził w uzasadnieniu decyzji, że – skoro towary nie zostały sprowadzone z przeznaczeniem ich do akwizycji, czy reklamy, lecz w celu ich odsprzedaży innym podmiotom gospodarczym – towary te posiadają wartość handlową, za którą uważa się potencjalną możliwość sprzedaży towaru ze względu na jego cechy, co powoduje, że nie są one wolne od cła. Ponadto, organ odwoławczy stwierdził, że także ilość sprowadzonych towarów wskazuje, iż nie spełniają one kryterium niewielkiej ilości, określonego w art. 190 § 1 pkt 14 Kodeksu celnego, powołując się przy tym na liczne orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego. Niezależnie od wskazanych wyżej argumentów, Prezes Głównego Urzędu Ceł stwierdził także, że w sprawie mają zastosowanie również przepisy art. II i IV Konwencji Międzynarodowej Dla Ułatwienia Importu Próbek Handlowych i Materiału Reklamowego zawartej w Genewie w dniu 7 listopada 1952 r. Zgodnie z art. II ust. 1 tej Konwencji, strony Konwencji zwolnią od ceł importowych próbki wszelkiego rodzaju towarów, importowane na jej terytorium, z zastrzeżeniem, że próbki te będą miały nieznaczną wartość i będą użyte jedynie dla ubiegania się o zamówienia na towary przez nie reprezentowane z zamiarem ich importowania. Dla określenia, czy próbki mają wartość nieznaczną, władze celne terytorium importującego, będą brały pod uwagę wartość każdej próbki indywidualnie lub wartość wszystkich próbek, stanowiących część tej samej przesyłki. Natomiast, na podstawie ust. 2 tego artykułu, władze celne terytorium importującego mogą żądać, aby próbki były pozbawione wartości użytkowej jako towar, czy to przez ostemplowanie, rozdarcie, dziurkowanie, czy w inny sposób, bez niszczenia jednak ich wartości jako próbek-wzorów. Wprowadzone przez "K" na polski obszar celny próbki towaru, tj. testery i próbki do uzupełnienia testerów, nie zostały natomiast sprowadzone w celu ubiegania się o zamówienia na towary przez nie reprezentowane z zamiarem ich importowania lecz z przeznaczeniem do sprzedaży innym podmiotom. Nie zostały one również pozbawione wartości użytkowej. Rozstrzygając sprawę w części dotyczącej sprowadzonych przez spółkę "K" towarów wymienionych w pozycji 13 zgłoszenia celnego, tj. katalogów handlowych do akwizycji, wkładek do katalogów i obwolut do tych katalogów, organ odwoławczy stwierdził, że na podstawie art. IV ust. 1 strony Konwencji Genewskiej zwolnią od ceł importowych katalogi, cenniki, notatki handlowe, dotyczące: a/ towarów przeznaczonych do sprzedaży lub wynajęcia lub b/ usług w zakresie transportu lub ubezpieczeń handlowych, oferowanych przez osobę zamieszkałą na terenie drugiej strony, jeżeli te dokumenty są importowane z terytorium którejkolwiek strony Konwencji, pod warunkiem, że każda przesyłka składa się: i/ tylko z jednego dokumentu, lub ii/ o ile składa się z wielu dokumentów, nie zawiera więcej niż jeden egzemplarz każdego pojedynczego dokumentu, lub iii/niezależnie od ilości dokumentów lub egzemplarzy nie przekracza wagi 1 kilograma brutto. Sprowadzone przez spółkę "K" katalogi, wkładki i obwoluty do tych katalogów nie spełniają warunków wyżej wskazanych, gdyż zostały sprowadzone w znacznie większych ilościach niż te, o których jest mowa w Konwencji, bo w łącznej wadze 120 kg. Ponadto, organ II instancji ustalił, że przepisy Konwencji nie mają zastosowania do plakatów wymienionych w pozycji 14 zgłoszenia celnego, gdyż Konwencja nie wymienia wśród towarów zwolnionych odcła plakatów. Skargę na wskazaną wyżej decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie złożyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w S. spółka "K", ponawiając zarzuty podniesione w odwołaniu, a ponadto dodając, że sprowadzone próbki, displey’e, katalogi i plakaty były przekazywane przedsiębiorcom-akwizytorom za zwrotem kosztów ich nabycia, nie była więc to sprzedaż w znaczeniu ekonomicznym, gdyż nie występował element marży handlowej, a ponadto koszty nabycia tych próbek ponosić powinien przedsiębiorca-akwizytor, u niego bowiem próbki, displey’e i katalogi ulegają zużyciu i powinny obciążać jego koszty działalności gospodarczej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w S. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S., właściwy do rozpoznania skargi z mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U.Nr 153, poz. 1271 ze zm./ zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego prawa. Sąd administracyjny, zgodnie treścią art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz.1269/, sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Sąd rozpoznając skargę w przedmiotowej sprawie, stwierdził że organy celne obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i obowiązujący stan prawny, w szczególności organy te prawidłowo zinterpretowały i zastosowały w sprawie normę prawną określoną w art. 190 § 1 ust. 14 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny /Dz. U. Nr 23, poz. 117 ze zm./. Z gramatycznej wykładni art. 190 § 1 pkt 14 Kodeksu celnego jednoznacznie wynika, że aby przywóz towarów z zagranicy, w ramach ustanowionych norm, zwolniony był od cła, przedmiotem przywozu muszą być, przywożone w niewielkich ilościach, oraz przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą /przedsiębiorców/ wzory, modele, próbki i materiały niemające wartości handlowej, a służące tym podmiotom do reklamy lub akwizycji. Zgodzić się należy z twierdzeniem organów celnych, że warunkiem zastosowania zwolnienia od cła importu wzorów, modeli, próbek i materiałów reklamowych na podstawie art. 190 § 1 pkt 14 Kodeksu celnego jest kumulatywne spełnienie kryteriów odnoszących się do: - przywiezienia towaru – przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą, - przeznaczenia towaru – towar musi być przeznaczony do reklamy lub akwizycji, - wartości towaru – towar nie może posiadać wartości handlowej, - ilości towaru – towar musi być przywieziony w niewielkich ilościach. Dla ustalenia, czy przywożony towar posiada wartość handlową wystarczające jest stwierdzenie, że występuje potencjalna możliwość jego sprzedaży /zbycia/ ze względu na posiadane właściwości. W analizowanej sprawie organy celne w sposób niewątpliwy wykazały, że sprowadzony przez spółkę "K" towar posiadał wartość handlową, bowiem dowody zgromadzone w sprawie /faktury, wyjaśnienia składane przez prezesa firmy w toku postępowania kontrolnego/, jak też treść odwołania i skargi Spółki wskazują, iż sprowadzone towary sprzedawała ona podmiotom gospodarczym /przedsiębiorcom/ współpracującym ze Spółką, zajmującym się akwizycją na rzecz Spółki. Bez istotnego znaczenia w sprawie jest wysokość ceny, za jaką Spółka sprzedawała sprowadzony towar, bowiem cena może być dowolnie i swobodnie kształtowana przez przedsiębiorców w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, o ile przepisy szczególne o cenach nie znajdują zastosowania. W analizowanej sprawie takie przepisy nie znajdują zastosowania. Natomiast ustalenie, czy importowane towary zostały przywiezione w niewielkich ilościach uzależnione jest od oceny, która powinna być w miarę zobiektywizowana, tzn. odpowiadać powszechnej znajomości rzeczy i regułom logicznego wnioskowania na podstawie zewnętrznych, widocznych dla osób postronnych, oznak. Oceniając zatem w miarę obiektywnie ilość sprowadzonych przez spółkę "K" towarów, tj.: - testery – 30 szt., próbki do uzupełnienia testerów – 1340 szt. /poz. 2/, - displey’e – testery do akwizycji – 7 szt. /poz.8/, - katalogi handlowe do akwizycji – 400 szt., wkładki do katalogów /karty kolorów/ - 400 szt., obwoluty do tych katalogów – 250 szt. /poz. 13/, - plakaty reklamowe – 10 szt. /poz. 14/ uznać należy, że poza displey’ami i plakatami, pozostałe ilości towarów przekraczają ilość powszechnie uznawaną za niewielką. Ustalenie więc, że sprowadzone przez skarżącą Spółkę towary posiadają wartość handlową, a ponadto, że niektóre z tych towarów nie odpowiadają kryterium niewielkiej ilości, uprawnia Sąd to wyrażenia stwierdzenia, iż import towarów wyżej wymienionych, jako niespełniający kumulatywnie kryteriów określonych w art. 190 § 1 pkt 14 Kodeksu celnego, nie korzysta ze zwolnienia od cła. W sprawie będącej przedmiotem rozstrzygnięcia zastosowanie znajduje również, ratyfikowana przez Polskę, Konwencja Międzynarodowa Dla Ułatwienia Importu Próbek Handlowych i Materiału Reklamowego podpisana w Genewie w dniu 7 listopada 1952 r./Dz. U. Nr 38 z 1960 r., poz.221/, a w szczególności jej przepisy art. II i IV. Artykuł II dotyczący zwolnienia od ceł importowych próbek o nieznacznej wartości stanowi, że cyt.: "1. Każda z Układających się Stron zwolni od ceł importowych próbki wszelkiego rodzaju towarów, importowane na jej terytorium, z zastrzeżeniem, że próbki te będą miały nieznaczną wartość i będą użyte jedynie dla ubiegania się o zamówienia na towary przez nie reprezentowane z zamiarem ich importowania. Dla określenia, czy próbki mają wartość nieznaczną, władze celne terytorium importującego będą brały pod uwagę wartość każdej próbki indywidualnie lub wartość ogólną wszystkich próbek, stanowiących część tej samej przesyłki. Wartość przesyłek wysyłanych przez tego samego dostawcę do różnych odbiorców nie będzie przy stosowaniu tego paragrafu liczona łącznie nawet wówczas, gdy przesyłki te będą importowane jednocześnie. 2. Władze celne terytorium importującego mogą żądać, aby - dla uzyskania zwolnienia od cła przy imporcie, zgodnie z paragrafem 1 niniejszego artykułu - próbki były pozbawione wartości użytkowej jako towar, czy to przez ostemplowanie, rozdarcie, dziurkowanie, czy w inny sposób, bez niszczenia jednak ich wartości jako próbek - wzorów." Importowane przez spółkę "K" towary nie spełniają warunków do korzystania ze zwolnienia od cła na podstawie wskazanego przepisu, gdyż zostały sprowadzone na polski obszar celny w celach handlowych, a nie w celu ubiegania się o zamówienia na towary przez nie reprezentowane z zamiarem ich importowania. Artykuł IV ust. 1 wskazanej wyżej Konwencji stanowi, że cyt.: "1. Każda z Układających się Stron zwolni od ceł importowych katalogi, cenniki, notatki handlowe, dotyczące a/ towarów, przeznaczonych do sprzedaży lub wynajęcia lub b/ usług w zakresie transportu lub ubezpieczeń handlowych, oferowanych przez osobę zamieszkałą na terenie drugiej Układającej się Strony, jeżeli te dokumenty są importowane z terytorium którejkolwiek z Układających się Stron, pod warunkiem, że każda przesyłka składa się: i/ tylko z jednego dokumentu, lub ii/ o ile składa się z wielu dokumentów, nie zawiera więcej niż jeden egzemplarz każdego pojedynczego dokumentu, lub iii/niezależnie od ilości dokumentów lub egzemplarzy nie przekracza wagi 1 kilograma brutto." Sprowadzone przez spółkę "K" katalogi, wkładki i obwoluty do tych katalogów również nie mogą korzystać ze zwolnienia od cła, gdyż zostały importowane w ilościach znacznie przekraczających ilości określone w art. IV ust. 1 Konwencji Genewskiej. Wymienione w poz. 14 zgłoszenia celnego plakaty nie korzystają ze zwolnienia od cła importowego, ani na podstawie przepisu art. 190 § 1 pkt 14 Kodeksu celnego, ani na podstawie przepisów wskazanej wyżej Konwencji Genewskiej, prawidłowo zatem organy celne obu instancji uznały zgłoszenie celne w tej części również za nieprawidłowe i stwierdziły powstanie z mocy prawa długu celnego. Tak więc, organy celne w tej sprawie również właściwie zinterpretowały i zastosowały przepisy Konwencji Międzynarodowej Dla Ułatwienia Importu Próbek Handlowych i Materiału Reklamowego podpisanej w Genewie w dniu 7 listopada 1952 r. Mając powyższe ustalenia na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153,Poz. 1270/ - orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło