SA/Sz 1311/02

WyrokWSA w Szczecinie2005-06-29

Skład orzekający: Sędzia NSA M. J., Sędzia WSA A. P., Del. Sędzia WSA J. N.

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy towary sprowadzone do kraju jako próbki lub materiały do akwizycji, które następnie zostały sprzedane, mogą być zwolnione od cła na podstawie art. 190 § 1 pkt 14 Kodeksu celnego, uwzględniając postanowienia Konwencji Międzynarodowej dla Ułatwiania Importu Próbek Handlowych i Materiału Reklamowego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że sprzedaż towarów pierwotnie zwolnionych od cła jako próbek lub materiałów do akwizycji nie wyklucza automatycznie możliwości zastosowania zwolnienia, jeśli towary te miały nieznaczną wartość i służyły celom reklamowym lub akwizycyjnym. Wartość handlowa w rozumieniu art. 190 § 1 pkt 14 Kodeksu celnego powinna być interpretowana w kontekście "nieznacznej wartości" wskazanej w Konwencji Genewskiej, a sama możliwość sprzedaży nie przesądza o utracie prawa do zwolnienia. Organ celny powinien dokonać wszechstronnej analizy ilości i wartości sprowadzonych towarów w kontekście całego przedsięwzięcia gospodarczego.
Stan faktyczny
Spółka K. Sp. z o.o. zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu towary, w tym testery i próbki kosmetyków, wnioskując o zwolnienie od cła na podstawie art. 190 § 1 pkt 14 Kodeksu celnego. Kontrola celna wykazała, że część tych towarów została sprzedana innym podmiotom. Dyrektor Urzędu Celnego uznał zgłoszenie za nieprawidłowe w części dotyczącej zwolnienia, stwierdzając powstanie długu celnego. Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał tę decyzję w mocy, uznając, że sprzedane towary miały wartość handlową i nie służyły celom akwizycji. Spółka wniosła skargę do sądu, kwestionując stanowisko organów celnych.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził jej niewykonalność i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA M. J. Sędzia WSA A. P. Del. Sędzia WSA J. N. Protokolant K. B. po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] r. sprawy ze skargi "K." -Spółki z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie długu celnego 1. u c h y l a zaskarżoną decyzję 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu 3. z a s ą d z a od Dyrektora Izby Celnej w S. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania W dniu [...] r. Agencja Celna D. działając w imieniu K. Sp. z o.o. w G. zgłosiła na formularzu JDA nr E13 [...] z dnia [...] r. towary w postaci: wód toaletowych (poz. 1 ww. JDA), testerów do akwizycji - 100 szt., próbek do uzupełniania testerów - 530 szt. (poz. 2), preparatów do makijażu ust: pomadek i konturówek (poz. 3), preparatów do malowania oczu: cieni, ołówków do oczu, liniewek, tuszów, konturówek do oczu (poz. 4), preparatów do manicure i pedicure: lakierów i zmywaczy (poz. 5), preparatów do makijażu: pudrów (poz. 6), preparatów do pielęgnacji skóry: body splash'ów, olejków z jojoby, kremów, mleczek, toników, maseczek, kremów pilingów (poz. 7), display'ów testerów (palet do akwizycji) - 28 szt. (poz. 8), szamponów (poz. 9), preparatów stosowanych przy goleniu - aftershave (poz. 10), dezodorantów (poz. 11), płynów do kąpieli, żeli do kąpieli i soli (poz. 12), lusterek (poz. 13), pędzli do nakładania kosmetyków (poz. 14) do procedury dopuszczenia do obrotu, wnosząc jednocześnie o zwolnienie od cła towarów wymienionych w poz.2 i 8 JDA na podstawie art. 190 § 1 pkt 14 Kodeksu celnego. Przyjęcie zgłoszenia celnego przez organ celny spowodowało objęcie towarów procedurą dopuszczenia do obrotu i określenie kwoty wynikającej z długu celnego z jednoczesnym zwolnieniem towarów ujętego w poz. 2 i 8 od cła na podstawie wyżej powołanego przepisu Kodeksu celnego. W dniach od [...] r. do [...] r. funkcjonariusze celni z Działu Powtórnej Kontroli Celnej Urzędu Celnego w S. przeprowadzili kontrolę celną w K. Sp. z o.o., w wyniku której ustali, że towary sprowadzone do kraju w okresie od [...] r. do [...] r. i zwolnione od cła na podstawie art. 190 § 1 pkt 14 ustawy Kodeksu celnego były sprzedane innym podmiotom. Dyrektor Urzędu Celnego w S., mając na uwadze wyniki kontroli, decyzją nr [...] z dnia [...] r. uznał zgłoszenie celne nr E13 [...] z dnia [...] r. za nieprawidłowe w części dotyczącej zwolnienia od cła na podstawie art. 190 § 1 pkt 14 Kodeksu celnego towarów w postaci: testerów do akwizycji - 30 szt., próbek do uzupełniania testerów (poz. 2), display'ów - testerów (palet do akwizycji) (poz. 8) i stwierdził, że w dniu [...] r. w stosunku do tych towarów powstał z mocy prawa dług celny. Uzasadniając decyzję Dyrektor Urzędu Celnego w S. wskazał, że w wyniku kontroli ustalono, iż towary uprzednio zwolnione od cła na podstawie art. 190 § 1 pkt 14 Kodeksu celnego, Spółka K. sprzedawała, wobec czego uznać należy, iż towary te posiadały wartość handlową i tym samym nie służyły celom określonym w tym przepisie lecz były przedmiotem obrotu handlowego. Organ celny stwierdził, że towary te nie spełniają również przesłanek określonych z art. II i IV ratyfikowanej przez Polskę Konwencji Międzynarodowej Dla Ułatwiania Importu Próbek Handlowych i Materiału Reklamowego podpisanej w Genewie dnia 7 listopada 1952 r. /Dz.U. z 1960r. Nr 38, poz. 221/. K. Spółka z o.o. odwołała się od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego, wskazując, że sprowadzone przez nią towary do akwizycji nie posiadają wartości handlowej, ale nie oznacza to, że nie mają żadnej wartości użytkowej. Spółka nie może sobie pozwolić na rozdawanie dystrybutorom ich narzędzi pracy. W ocenie Spółki art.190 § 1 pkt 14 Kodeksu celnego nie wprowadza zakazu sprzedaży materiałów przeznaczonych do akwizycji. Prezes Głównego Urzędu Ceł w W., rozpoznając odwołanie utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w S. podnosząc, że zgodnie z art. 190 § 1 pkt 14 Kodeksu celnego przywóz towarów z zagranicy w ramach ustawowych norm jest zwolniony od cła, jeżeli przedmiotem przywozu są wzory, modele, próbki i materiały nie mające wartości handlowej, służące do reklamy lub akwizycji, przywożone w niewielkich ilościach przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą. Organ odwoławczy stwierdził, że skoro towary nie zostały sprowadzone z przeznaczeniem do akwizycji czy reklamy, lecz w celu ich od sprzedania innym podmiotom gospodarczym, to towary te posiadają wartość handlową, co powoduje , że nie są one wolne od cła. W ocenie Prezesa Głównego Urzędu Ceł w sprawie mają zastosowanie przepisy art. II i IV Konwencji Międzynarodowej dla Ułatwiania Importu Próbek Handlowych i Materiału Reklamowego zawartej w Genewie w dniu 7 listopada 1952r. Organ II instancji stwierdza również, że zarówno art. II jak i art. IV Konwencji Genewskiej nie mają zastosowania w odniesieniu do testerów do akwizycji, próbek do uzupełnienia testerów, display'ów - testerów do akwizycji - paleta kolorów , ponieważ towary tego rodzaju nie zostały wymienione wśród towarów wskazanych w w/w artykułach Konwencji Genewskiej. Spółka K. z o.o. wniosła skargę na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w S. podnosząc zarzuty wskazane w odwołaniu, dodając ponadto, że sprowadzone towary były przekazywane akwizytorom za zwrotem kosztów ich nabycia, które oni winny byli ponieść u nich bowiem towary te ulegały zużyciu i ich koszty działalności powinny obciążać. Dyrektor Urzędu Celnego w S. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga jest zasadna. W ocenie Sądu w sprawie będącej przedmiotem rozstrzygnięcia, zachodzi konieczność zbadania relacji pomiędzy art. 194 § 1 pkt 14 Kodeksu celnego a postanowieniami Konwencji Międzynarodowej dla Ułatwiania Importu Próbek Handlowych i Materiału Reklamowego zawartej w Genewie w dniu 7 listopada 1952r. i ratyfikowanej przez stronę polską /Dz.U. z 1960r. Nr 38, poz. 221/. Wspomniana Konwencja stanowi w art. II ust.1, że każda układająca się strona zwolni od ceł importowych próbki wszelkiego rodzaju towarów importowanych na jej terytorium, zastrzeżeniem, że próbki te będą miały nieznaczną wartość i będą używane jedynie dla ubiegania się o zamówienia na te towary przez nie reprezentowane z zamiarem ich importowania. W celu określenia czy, próbki mają wartość nieznaczną Konwencja zaleca, aby władze celne terytorium importującego brały pod uwagę wartość każdej próbki indywidualnie lub wartość ogólną wszystkich próbek, stanowiących część tej samej przesyłki. Stosownie do tego uregulowania prawnego zwolnieniu od cła podlegają próbki wszelkiego rodzaju towarów: nieznacznej wartości, przy tym przy ocenie tej okoliczności należy brać pod uwagą wartość każdej próbki indywidualnie lub wartość ogólną wszystkich próbek, które będą użyte do reklamowania towaru celem uzyskania na niego zamówienia i w związku z tym jego importu. Ustawa z dnia 9 stycznia 1997r. Kodek celny /Dz.U. Nr 23, poz. 117, ze zm./ w art. 190 § 1 pkt 14 zwolnienie od cła opiera na innej przesłance prawnej. Zgodnie z tym przepisem, zwolnieniu od cła podlegają wzory, modele, próbki i inne materiały nie mające wartości handlowej, służące do reklamy lub akwizycji, przywożone w niewielkich ilościach przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą. Konwencja mówi więc o nieznacznej wartości sprowadzonego towaru i podaje sposób jej oceny. Kodeks celny stanowi zaś, aby towar w postaci wzorów, modeli, próbek materiałów służących do reklamy lub akwizycji pozbawione były wartości handlowej oraz, aby były przywożone w niewielkich ilościach. Sąd to dwie różne przesłanki, którymi powinien odpowiadać towar, aby uzyskać zwolnienie od cła wynikające z dwóch różnych aktów prawnych. Wykładni tych przepisów należy dokonać zgodnie z treścią art. 9 i art. 9 ust.1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z powołanymi przepisami Rzeczpospolita Polska przestrzega wiążącego prawa międzynarodowego, zaś ratyfikowana umowa międzynarodowa, po jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw, stanowi część krajowego porządku prawnego i jest stosowana bezpośrednio chyba, że jej stosowanie jest uzależnione od wydania ustawy. W tym kontekście Sąd stwierdza, że przesłanka określona w Konwencji Międzynarodowej dla Ułatwiania Importu Próbek Handlowych i Materiału Reklamowego dotycząca nieznacznej wartości sprowadzonego towaru w celach reklamowych stanowi uzupełnienie wymagań, jakie powinien spełniać towar ubiegający się o zwolnienie od cła na podstawie art. 190 § 1 pkt 14 Kodeksu celnego. Według powołanej Konwencji towary, które mają za zadanie reklamę określonego towaru lub akwizycję, winny służyć do ubiegania się o zamówienie na te towary przez nie reprezentowane z zamiarem ich importowania. Wobec tego ich ilość musi odpowiadać ilości i rodzajowi importowanego towaru do sprzedaży. Jeżeli towary te mają przekonać potencjalnego nabywcę do ich zakupu, a w przypadku kosmetyków do wyboru określonego produktu ze względu na jego zapach , kolor, czy inne wymagane cechy, to ich ilość musi być porównywalna z ilością importowanego towaru przeznaczonego do sprzedaży. W ocenie Sądu: "wzory, modele, próbki i materiały nie mające wartości handlowej", o których mowa w art. 190 § 1 pkt 14 Kodeksu celnego należy rozumieć w kontekście art. II ust.1 powołanej Konwencji, posługując się w tym zakresie kryterium "nieznacznej wartości". Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ celny winien dokonać wszechstronnej analizy stanu faktycznego sprawy uwzględniając ilości sprowadzonych towarów w nawiązaniu do rozmiarów całego przedsięwzięcia gospodarczego. Przy określeniu wartości tych towarów organ celny winien mieć na uwadze, że art. 190 § 1 pkt 14 Kodeksu celnego należy rozumieć w Kontekście art. II ust.1 Konwencji, czyli iż sprowadzone towary - wzory, modele i próbki mogą mieć nieznaczną wartość. Sama możliwość sprzedaży towaru nie oznacza bowiem automatycznie, że sprzedana rzecz ma "wartość handlową" w rozumieniu art. 190 § 1 pkt 14 Kodeksu celnego. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło