SA/Sz 132/02

1 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 lutego 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Grzegorz Jankowski Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska/spr./ Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Protokolant: sekr.sąd. Maria Rosochacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2004r, sprawy ze skargi R. Z. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...]r. nr [...] II. nie orzeka w przedmiocie wykonania uchylonych decyzji, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego kwotę [...] zł (d[...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. 6 2 UZASADNIENIE R. Z. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w dniu [...] jako osoba [...] z prawem do zasiłku od dnia [...] w wysokości [...] zł miesięcznie, który utracił od dnia [...] W dniu [...] do Powiatowego Urzędu Pracy wpłynął wniosek strony o przyznanie jej zasiłku [...]. Starosta [...] decyzją z dnia [...]r. Nr [...] odmówił przyznania stronie prawa do zasiłku [...], na podstawie art 37j ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. Nr 6 z 2001 r., poz. 56 ze zm.) Organ stwierdził, że R. Z. w dniu rejestracji tj. [...] r. przedłożył świadectwa pracy oraz zaświadczenie z [...] o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzenia [...] potwierdzające [...] stażu pracy. Na podstawie pisma ZUS z dnia [...] r. nie zaliczono pracy wykonywanej w ramach prowadzonej działalności gospodarczej do pracy wykonywanej w warunkach szkodliwych. Odmowę uzasadniono tym, iż zgodnie z przepisem art. 37I ust. 1 zdanie pierwsze ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy lub w okresie pobierania zasiłku lub zasiłku przedemerytalnego posiadała lub spełniała warunki do ich nabycia. W odwołaniu R. Z. wnosi o przyznanie prawa do zasiłku [...]. Podnosi, iż w okresie zatrudnienia w [...] od [...] do [...]. wykonywał pracę w warunkach szczególnych. Ponadto od dnia [...]r, do [...]r. prowadził [...] jako [...] firma - [...] i przez okres [...] pracował sam w warunkach szkodliwych jako [...] Do odwołania strona załączyła zaświadczenie z Urzędu Miasta i Gminy w D. i wniosła o zaliczenie okresu pracy od [...]r. do dnia [...]r. jako okresu wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Decyzją z dnia[...] r. Nr [...] Wojewoda w S. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Na podstawie akt sprawy ustalił, iż strona w dniu [...] r. złożyła wniosek o przyznanie jej zasiłku [...] Sygn.aktSA/Sz 132/02 3 Zgodnie z przepisem art. 37! ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu, zdaniem organu odwoławczego, zasiłek [...] przysługuje na wniosek osoby, o ile ta osoba w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy lub w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych posiadała lub spełniała warunki do jego nabycia, określone w art. 37j ust. 1 pkt 1 lub 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Z akt sprawy wynika, iż strona w dniu rejestracji spełniła określone w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, warunki konieczne do przyznania jej statusu osoby [...] z prawem do zasiłku dla [...] oraz udokumentowała okres zatrudnienia wynoszący [...] Z przedstawionego zaświadczenia zaś wynika, iż strona w okresie od [...]r. do [...] r. pracowała w warunkach szkodliwych dla zdrowia, w związku z czym otrzymywała dodatek szkodliwy dla zdrowia. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego([...]) okresy pracy w szczególnych warunkach może stwierdzić tylko zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach wystawionym według określonego w przepisach wzoru. Zatem brak jest podstaw do uznania, iż strona w okresie od dnia [...]r. do dnia [...]r. wykonywała pracę w szczególnych warunkach. Na podstawie akt sprawy ustalono również, iż strona od dnia [...]r. do dnia [...]r. prowadziła [...] w zakresie - [...]. Stosownie do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w W. z dnia [...[r. ([...]) nie ma podstaw prawnych do uznania pracy wykonywanej przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą na własny rachunek za pracę wykonywaną w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Wobec powyższego brak jest zdaniem organu drugiej instancji także podstaw do uznania, iż strona przez okres prowadzenia działalności gospodarczej wykonywała pracę w szczególnych warunkach. Skoro warunkiem koniecznym do uzyskania prawa do zasiłku [...] jest uzyskanie statusu osoby [...], prawa do zasiłku i posiadanie wymaganego przez ustawę o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu [...] okresu uprawniającego do zasiłku [...], a strona pomimo, iż spełniła dwa warunki, to jednak nie posiada w/w wymaganego okresu, to należy stwierdzić, iż stronie nie przysługuje prawo do zasiłku [...]. Sygn.akt SA/Sz 132/02 4 W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy R. Z. wniósł o uchylenie decyzji z uzasadnieniem jak w odwołaniu, ponadto załączył zaświadczenie z [...] z dnia [...] r. co do wykonywania pracy w ramach [...] osobiście bez zatrudnienia pracowników. W odpowiedzi na skargę Wojewoda w S. wniósł o oddalenie skargi z argumentacją jak w rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna choć z innych niż podnoszonych przyczyn. Zgodnie z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Stosownie do art. 3 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, że sądowa kontrola ostatecznej decyzji administracyjnej polega na badaniu jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, natomiast względy poza prawne, a więc takie, których nie przewidują przepisy prawa mające zastosowanie w konkretnej sprawie, w toku tej kontroli nie są brane pod uwagę. Konsekwencją sprawowanej przez Sąd funkcji kontrolnej jest eliminacja z obrotu prawnego decyzji poprzez jej uchylenie lub stwierdzenie nieważności - w zależności od rodzaju stwierdzonego uchybienia ( art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie, bowiem doszło w niej do naruszenia przepisów postępowania. W rozpatrywanej sprawie organy obu instancji odmówiły przyznania skarżącemu R. Z. prawa do zasiłku przedemerytalnego na podstawie art. 37j ust.1 pkt 2 i art. 371 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.). Z ustaleń dokonanych przez organy obu instancji wynika, że wniosek o zasiłek [...] skarżący złożył w dniu [...]. Takie stanowisko organów zdaniem Sądu budzi wątpliwości. Materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy może wskazywać, że w chwili rejestracji w dniu [...] r. skarżący ubiegał się o przyznanie zasiłku [...] Sygn.akt SA/Sz 132/02 5 Wynika to z określenia rodzaju zasiłku (w karcie rejestracyjnej z [...]r.), o który ubiegał się [...] w chwili rejestracji. Nie zostało bowiem skreślone żadne ze świadczeń tam przewidzianych tj. [...] Z akt sprawy, a w szczególności z dokumentów złożonych przez skarżącego w dniu rejestracji tj. [...] r. i z pisma Powiatowego Urzędu Pracy z [...] r. skierowanego do radcy prawnego tego urzędu wynika, że prowadzone było postępowanie mające na celu wyjaśnienie charakteru wykonywanej przez skarżącego pracy dającej możliwość uznania jej za wykonywaną w szczególnych warunkach. Ponadto w swoich orzeczeniach organy obu instancji uznały, że przy obliczaniu okresu pracy wykonywanej w szczególnych warunkach można uwzględnić jedynie te okresy pracy, które udokumentowane są przez zakład pracy poprzez odpowiednią adnotację w świadectwie pracy. Nie wzięły pod uwagę zarzutów skarżącego, iż zakład pracy już nie istnieje i nie może on uzyskać uzupełniającego wpisu. Budzi więc wątpliwości pominięcie tego okresu pracy bez próby wyjaśnienia jej charakteru. Brak jest ustosunkowania się do nich ze strony organów i to w sytuacji dyspozycji art. 7 oraz art 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 1980 r. Nr 9, poz. 26 ze zm.), wskazujących na to, iż to organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zauważyć należy, że w dacie [...] r. obowiązujący art. 37 I ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu zobowiązywał organy zgodnie z art. 75 § 1 kpa jako dowód dopuścić wszystko, co nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogły być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Reguły tej nie mógł ograniczać § 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 28 lutego 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania świadczeń określonych w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 1997 r. Nr 25, poz. 132 ze zmian.). Stąd okresy zatrudnienia nie muszą być dowodzone tylko za pomocą dokumentów. Obowiązkiem organu administracji było przeprowadzenie w tym względzie wszechstronnego postępowania wyjaśniającego. Takiego postępowania prowadzonego zgodnie z tą regułą dowodową i zasadami wynikającymi z art. 7 i 77 kpa zabrakło w ogóle przed organami mimo, iż padły konkretne zarzuty ze wskazaniem nazwy zlikwidowanego zakładu. W ocenie Sądu Administracyjnego, organ naruszył zasadę prawdy obiektywnej, nie podjął wszelkich niezbędnych kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 i art. 77 kpa). Sygn.aktSA/Sz 132/02 6 Wskazać też trzeba na naruszenie art. 9 kpa zgodnie z którym organy zobowiązane są do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Rozpoznając ponownie sprawę organy winny ocenić i odnieść się do wszelkich dowodów zgromadzonych w sprawie stanowiących podstawę rozstrzygnięcia w tym zaświadczenia ZUS z dnia [...] Nie przesądzając ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec o uchyleniu decyzji Wojewody i poprzedzającej jej decyzji Starosty M. O kosztach postępowania Sąd orzekł stosownie do art. 200 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.