SA/Sz 1330/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski /spr./ Sędziowie: Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda Sędzia WSA Barbara Gebel Protokolant Anna Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2004r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego żołnierzy zawodowych I. u c h y l a zaskarżoną decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia [...] r. oraz poprzedzającą ją decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia [...] r.; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania decyzji; III. z a s ą d z a od Dowódcy Jednostki Wojskowej na rzecz skarżącego A. S. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z [...] r. Dowódca Jednostki Wojskowej w związku z postanowieniem Wojskowego Sądu Garnizonowego w [...] z [...] r. /sygn. Akt [...]/ działając na podstawie art. 4 ust.1 , art. 17 ust.1 pkt 2 i art. 39 ust.2 ustawy z 17 grudnia 1974r. Uposażeniu żołnierzy /tekst jednolity Dz. U. Nr 76, poz. 693 z 2002r./ w związku z § 10 ust.1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej Nr 38/MON z 12 lipca 1982r. w sprawie nagród i zapomóg dla żołnierzy i pracowników cywilnych i w związku z § 1 rozporządzenia MON z 16 marca 1993r. w sprawie określenia organów wojskowych i organów wojskowych wyższego stopnia/.../ po rozpatrzeniu materiałów w sprawie wypłaty należności pieniężnych związanych ze zwolnieniem por. rez. A. S. z zawodowej służby wojskowej postanowił: 1. przyznać por. rez. A. S. wyrównanie odprawy w wysokości [...] % uposażenia zasadniczego wraz z wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym tj. w kwocie [...] zł. 2. przyznać por. rezerwy A. S. wyrównanie za bezpodstawnie potrącone [...] części uposażenia miesięcznego z tytułu nieusprawiedliwionej nieobecności w służbie, tj. w kwocie [...] zł, 3. odmówić por. rez. A. S. wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby oraz za urlopy zaległe, 4. odmówić por. rez. A. S. wypłaty nagrody rocznej za [...] r. Jak wynika z uzasadnienia w dniu [...] r. do Jednostki Wojskowej [...] w [...] wpłynęły materiały dotyczące weryfikacji prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego o usuniecie por. rez. A. S. z zawodowej służby wojskowej. Z analizy w/w materiałów wynika m.in., iż na mocy postanowienia Wojskowego Sądu Garnizonowego w [...] z dnia [...] r. /sygn. akt: [...] 1/ uchylono prawomocne orzeczenie dyscyplinarne w postaci rozkazu Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...] r. o usunięciu w/w z zawodowej służby wojskowej, 2/ umorzono postępowanie dyscyplinarne zakończone wydaniem w/w orzeczenia, 3/ przyznano wnioskodawcy odszkodowanie w wysokości [...]-miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, wg stawek obowiązujących na stanowisku służbowym zajmowanym przez wnioskodawcę w dniu uprawomocnienia się uchylonego orzeczenia dyscyplinarnego z odsetkami ustawowymi za okres od dnia następnego po uprawomocnieniu się postanowienia Sądu do dnia zapłaty /wypłacone uprzednio przez Jednostkę Wojskową [...] w [...]/. W oparciu o powołane wyżej postanowienie Sadu, Dyrektor Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej rozkazem dziennym Nr [...] z dnia [...] r. stwierdził dla celów ewidencyjnych, że por. rez. A. S. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] r. z zachowaniem wszelkich uprawnień przysługujących oficerowi zwolnionemu ze służby z przyczyn, które nie powodują utraty tych uprawnień. W powyższym stanie rzeczy rozważenia wymagała kwestia wypłaty por. rez. A. S. należności pieniężnych związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, określonych w ustawie z dnia 17.12.1974r. o uposażeniu żołnierzy oraz wynikających z treści opisanego wyżej prawomocnego postanowienia Wojskowego Sądu Garnizonowego w [...] z dnia [...] r. Do należności owych należą w szczególności: - odprawa w wysokości 3-miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym art. 17 ust. 1 ustawy o uposażeniu żołnierzy/, - wyrównanie potrąconych bezzasadnie [...] części uposażenia miesięcznego, co wynika z treści w/w postanowienia Sądu art. 39 ust. 2 ustawy o uposażeniu żołnierzy/, - ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby oraz za urlopy zaległe art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o uposażeniu żołnierzy/, - nagroda roczna za [...] r., tj. rok zwolnienia por. rez. S. z zawodowej służby wojskowej art. 4 ust. 1 ustawy o uposażeniu żołnierzy/. Rozpatrując powyższe organ stwierdził, iż por. rez. A. S. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej w okresie obowiązywania przepisów finansowych, które obecnie utraciły moc prawną, co powoduje, iż dla celów ustalenia wysokości w/w należności przyjęto uposażenie zasadnicze wg zajmowanego stanowiska służbowego przewidzianego dla grupy [...]. Grupa ta odpowiadała stanowisku służbowemu zaszeregowanemu do stopnia etatowego [...], który to stopień w/w posiadał w dniu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Przy ustalaniu uprawnień por. rez. A. S. do powyższych należności należało zastosować zasady obowiązujące w dniu jego zwolnienia do rezerwy, tj. w dniu [...] r., natomiast składniki uposażenia ustalono - jak to wyżej wskazano - na podstawie aktualnych stawek. W przedmiocie odprawy należnej por. rez. A. S. Dowódca Jednostki Wojskowej ustalił, iż w/w wynika z posiadanych odpisów "Zestawienia należności pieniężnych żołnierza zwolnionego z zawodowej służby wojskowej" wystawionego, w [...] r. przez Szefa Służby Finansowej Jednostki Wojskowej [...] w [...] oraz "Zaświadczenia zwrotnego o zaopatrzeniu pieniężnym" wystawionego przez w/w organ w dniu [...] r. – otrzymał w [...] r. odprawę w wysokości [...] miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, tj. w łącznej kwocie [...] zł. /przed denominacją. Dla ustalenia wysokości reszty przysługującej odprawy /[...] %/ na dzień wydania niniejszej decyzji przyjęto następujące składniki uposażenia: - uposażenie wg stopnia wojskowego z wysługą powyżej [...] lat - [...] zł. - uposażenie wg stanowiska służbowego - [...] zł. - dodatek specjalny - [...] zł. co daje łączną kwotę uposażenia – [...] zł , natomiast łączną kwotę odprawy /[...] %/ - [...] zł brutto. W przedmiocie dokonanych w [...] roku względem por. rez. S. potrąceń [...] części uposażenia miesięcznego z tytułu nieusprawiedliwionych nieobecności w służbie ustalono, iż rozkazem Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia [...] r. potrącono w/w [...] części miesięcznego uposażenia zasadniczego, uznając, iż od początku [...] r. był on nieobecny w służbie bez usprawiedliwienia przez [...] dni, w tych okresach [...] r. oraz [...] r Rozkaz powyższy został anulowany rozkazem w/w Dowódcy Nr [...] z dnia [...] r:, w którym uznano, iż w/w był nieobecny w służbie bez usprawiedliwienia jedynie [...] dni tj. w okresie po dniu [...] r.Wiarygodność tego ostatniego rozkazu została zresztą uznana powołanym wyżej postanowieniem Wojskowego Sądu Garnizonowego w [...] z dnia [...] r., który to Sąd nie zakwestionował jednakże samego faktu nieusprawiedliwionej nieobecności w/w w służbie w okresie od [...] r., tj. w łącznym wymiarze [...] dni. Powoduje to konieczność wyrównania w chwili obecnej por. rez. A. S. [...] części uposażenia miesięcznego określonego wg aktualnych stawek na kwotę [...] zł. wg następującego wyliczenia: [...] zł. /30 dni = [...] zł x [...] dni = [...] zł. brutto. Przedstawione wyżej ustalenia w przedmiocie nieusprawiedliwionej nieobecności por. rez. S. w służbie w [...] r. /[...] dni/ mają istotny wpływ na ustalenie jego uprawnienia do narody rocznej za [...] r. wg obowiązującego, bowiem w [...] r. zarządzenia Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie nagród i zapomóg dla żołnierzy i pracowników cywilnych - w razie nieusprawiedliwionej nieobecności w służbie przez okres dłuższy niż dwa dni - nagroda roczna nie przysługuje /§ 10 ust. 1 pkt 4 zdanie drugie/. Przesądza to o konieczności odmowy przyznania por. rez. A. S. nagrody rocznej za [...] rok. Co do kwestii wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby oraz za urlopy zaległe powołać się należy na rozkaz dzienny Nr [...] z dnia [...] r. Dowódcy Jednostki Wojskowej, z którego wynika, iż por. rez. A. S. udzielono urlopu wypoczynkowego za [...] rok w okresie [...] r. Brak jest przy tym przesłanek wskazujących na uprawnienie w/w w dniu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej do urlopu zaległego, tj. za okres przed [...] r. Decyzją z dnia [...] r. Dowódca Jednostki Wojskowej działając na podstawie art. 4, 17 ust.1, 18 ust.1 pkt 2 i at. 39 ust.2 ustawy z 17 grudnia 1974r. o uposażeniu żołnierzy /jt. Dz.U. z 2002r. Nr 76, poz. 693 ze zm./ i § 2 ust.1 pkt 2 rozporządzenia MON z 16 marca 1993r. w sprawie określenia organów wojskowych i organów wojskowego wyższego stopnia po rozpatrzeniu odwołania A. S. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzją. Wnosząc odwołanie A. S. podniósł, iż powinien być zaszeregowany do grupy uposażenia [...] a nie do grupy uposażenia [...], gdyż w czasie usunięcia go z zawodowej służby wojskowej zajmował ona stanowisko [...] z grupą uposażenia [...] podgrupa [...], co przekładając na dzień dzisiejszy kwalifikuje do grupy uposażenia [...]. Nadto wskazał też, że należy mu się zwrot za całość dni nieobecności tj. [...] miesięcznego uposażenia, gdyż rozkaz MON Nr [...] z [...] r. zwalniający go z powodu m.in. nieobecności w okresie od [...] do [...] r. a następnie od [...] do [...] tego roku został uchylony. Jeżeli zakwestionuje się fakt nieusprawiedliwionej nieobecności w służbie to należy się nagroda roczna. Dowódca Jednostki Wojskowej nie podzielił tych wywodów . W czasie gdy A. S. został zwolniony z zawodowej służb rozkazem MON z [...] r. zajmował stanowisko [...] Jednostki Wojskowej [...] w [...] o stopniu etatowym [...] z grupą uposażenia [...] podgrupa [...]. W czasie od zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej zmienił się w sposób zasadniczy podział na grupy uposażeniowe stanowiące podstawę do ustalenia według stanowiska służbowego jak i wysokość kwot dla poszczególnej grupy uposażenia. Jako miernik waloryzacji w tej sprawie przyjęto uposażenie należne na takim samym stanowisku jak zajmował skarżący w dniu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Odniesienie wysokości należności do uposażenia obowiązującego w dniu dzisiejszym jest zgodne z zasadami współżycia społecznego i czyni zadość roszczeniu odwołującego się. Jest to też zgodne z 4 ust.2 pkt 9 rozporządzenia MON z 15 marca 200r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o uposażeniu żołnierzy /Dz.U. Nr 62, poz. 729/ zgodnie z którym stanowisko służbowe o stopniu etatowym [...] zalicza się od grupy uposażenia [...] do grupa uposażenia [...]. Dowódca Jednostki Wojskowej nie podzielił też stanowiska A. S. w zakresie zwrotu należności za wszystkie nieusprawiedliwione nieobecności w służbie. Odwołujący się nie wskazał okoliczności – dowodów dających podstawę do zweryfikowania ilości dni nieusprawiedliwionej nieobecności w służbie. W tych okolicznościach biorąc pod uwagę kategoryczne brzmienie zarządzenia MON z 12 lipca 1982r. w sprawie nagród i zapomóg dla żołnierzy i pracowników cywilnych, zgodne z którym w razie nieusprawiedliwionej nieobecności w służbie przez okres dłuższy niż dwa dni nagroda roczna nie przysługuje, brak jest podstaw do przyznania nagrody. W skardze od Naczelnego Sądu Administracyjnego A. S. zaskarżył wiele aspektów działalności Ministra Obrony Narodowej w Jego sprawie. Następnie w piśmie skierowanym już do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie sprecyzował swoje żądanie w zakresie: - wypłaty ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy dot. [...] r. w całości oraz [...] dni w [...] r. - przyznania nagrody rocznej za [...] r. – podkreślając, że codziennie przychodził do pracy. - - zaliczenie grupy uposażenia co najmniej [...]. W odpowiedzi na skargę Dowódca Jednostki Wojskowej podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł , co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonych decyzji prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270ze zm./ doprowadziła do stwierdzenia, że skarga jest zasadna. W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy jest niewystarczający aby zamknąć postępowanie i wydać decyzje administracyjne. Organy wojskowe przeprowadziły bardzo jednostronne postępowanie dowodowe bez umożliwienia A. S. wypowiedzenia się w kwestii zebranych materiałów. Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreśla, że nie jest związany postanowieniem Wojskowego Sądu Garnizonowego w [...] z dnia [...] r. sygn. Akt [...], gdyż w myśl art. 11 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tylko ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą Sąd administracyjny. Postanowienie Wojskowego Sądu Garnizonowego jest jednym z dowodów w sprawie. Organy wojskowe prowadząc ponownie postępowanie powinny dokładnie ustalić kwestię nieusprawiedliwionych nieobecności. W ocenie Sądu wyjaśnienia wymaga też Rozkaz nr [...] z [...] r. Dowódcy Jednostki Wojskowej , z którego wynika, że A. S. od [...] r. był nieobecny przez [...] dni w pracy i tej nieobecności nie usprawiedliwił. Wydając orzeczenie o usunięciu skarżącego ze służby wojskowej Minister Obrony Narodowej zarzucił, że był on nieobecny w miejscu pełnienia służby od [...] do [...] r. a następnie od [...] r. do [...] r. Wyjaśnienia wymaga też sprawa zwolnienia lekarskiego A. S. od [...] r. do momentu usunięcia Go ze służby, co wynika z uzasadnienia wspomnianego postanowienia Wojskowego Sądu Garnizonowego. Organy wojskowe muszą też ustosunkować się do sprawy wykorzystania urlopu za [...] r. oraz za [...] r. Sąd nie podziela też poglądu Dowódcy Jednostki Wojskowej, że przyznanie uposażenia w grupie uposażeniowej [...] /najniższej/ w sytuacji gdy przewidziano możliwość od [...] do [...], jest zgodne z zasadami współżycia społecznego i w pełni waloryzuje należność. Przy analizie tego zagadnienia organy wojskowe powinny pamiętać, że [...] r. Dyrektor Departamentu Kadr i Szkolenia Wojskowego MON rozkazem dziennym nr [...] stwierdził dla celów ewidencyjnych, że A. S. pozostaje zwolniony ze służby wojskowej z dniem [...] r. z zachowaniem wszelkich uprawnień przysługujących oficerowi zwolnionemu ze służby z przyczyn, które nie powodują utraty tych uprawnień. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 pkt 1c ustawy z 30 sierpnia 2020r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił obie decyzje i orzekł o kosztach postępowania na podstawie art. 200 tej ustawy.