SA/Sz 1366/02

WyrokWSA w Szczecinie2004-05-27

Skład orzekający: Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędzia NSA Henryk Dolecki, Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może legalizować samowolę budowlaną i samowolną zmianę sposobu użytkowania obiektu w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 71 Prawa budowlanego, czy też w takiej sytuacji powinno być prowadzone postępowanie w trybie art. 48 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że samowola budowlana i samowolna zmiana sposobu użytkowania obiektu nie mogą być legalizowane w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 71 Prawa budowlanego. W przypadku stwierdzenia wykonania robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia, właściwy organ powinien nakazać rozbiórkę obiektu na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Ustalenie, czy wykonane roboty stanowiły remont, czy też odbudowę, przebudowę lub rozbudowę, jest kluczowe dla oceny prawidłowości zastosowanej podstawy prawnej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującej wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na użytkowanie garażu. Organ I instancji zobowiązał inwestora do przedłożenia dokumentów sanujących samowolę budowlaną. Organ II instancji uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność prowadzenia odrębnych postępowań w zakresie zmiany sposobu użytkowania i budowy części obiektu. Skarżąca kwestionowała zastosowanie art. 51 Prawa budowlanego, domagając się rozpatrzenia sprawy w trybie art. 48 Prawa budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 maja 2002 r. i nie orzekł w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska/spr/ Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Protokolant sekr.sąd. Maria Rosochacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2004r. sprawy ze skargi M.i G. na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego /. u chyla zaskarżoną decyzję II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] 29 stycznia 2002r., na podstawie art. 51 ust.1 pkt 2 oraz ust.4 w związku z art.71 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane zobowiązał [...] do przedłożenia dokumentów w celu odprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na użytkowanie garażu powstałego po adaptacji istniejącego budynku gospodarczego przy ui. [...] A mianowicie zobowiązał inwestora do przedłożenia: * inwentaryzacji budowlanej, * oświadczenia osoby uprawnionej, że budynek wykonany jest zgodnie ze sztuką budowlaną, polskimi normami i nadaje się do użytkowania jako garaż samochodowy, * opinii Państwowej Straży Pożarnej, * protokołu sprawdzeń instalacji elektrycznej, * inwentaryzacji geodezyjnej, - dowodu stwierdzającego, że budynek jest własnością użytkownika. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przyjął za wiarygodne stwierdzenie, że drewniany garaż istniał od około 30 lat w obecnym kształcie i wymiarach. Od decyzji odwołał się pan[...], pełnomocnik właścicielki przyległego murowanego budynku gospodarczego wnioskując o uchylenie decyzji. W odwołaniu pełnomocnik skarżącej podniósł, że budynek gospodarczy stojący na granicy posesji przy [...] i ul. [...] został przebudowany w latach [...], przez co zbliżył się do budynku [...], zasłaniając istniejące w nim okno. Na dowód tego przedłożył oświadczenie biegłych, że drewniany budynek gospodarczy nie przylegał do murowanego. Ponadto przedłożył fotografie przedmiotowych obiektów ukazujące stan obecny i stan z roku [...], a także sprostowania osób do złożonych wcześniej oświadczeń, które były podstawą przyjętego rozstrzygnięcia. Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...]., na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozparzenia przez organ I instancji. Z uzasadnienia decyzji wynika, że budynek drewniany należący do [...] został wybudowany samowolnie około 30 lat temu jako drewniana szopa na opał. Następnie był samowolnie przebudowywany, a jego remont w [...] roku połączony był ze zmianą sposobu użytkowania na garaż. Wobec sprzecznych oświadczeń sąsiadów i samych zainteresowanych co do kształtu i wymiarów obiektu, nie jest możliwe na tej podstawie ustalenie jego dokładnej lokalizacji i wymiarów po wybudowaniu, ani tego jaki 3 Sygn.akt SA/Sz 1366/02 dokładnie był zakres przebudowy w roku [...] . Na podstawie fotografii, oświadczenia biegłych i opisu jak funkcjonował budynek murowany należący do [...] organ ustalił, że budynek drewniany nie przylegał ścianą do murowanego i był od niego oddalony o około 1.5- 2.0 m. Przestrzeń za szopą od strony budynku [...] była zadaszona. Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji przyjął niewłaściwą podstawę prawną w zakresie dobudowanej części obiektu. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ I instancji winien poprowadzić dwa odrębne postępowania. W zakresie zmiany sposobu użytkowania istniejącego obiektu i robót z tym związanych należy nałożyć na inwestora na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 71 obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na użytkowanie. W zakresie budowy części obiektu tj. dobudowanej do istniejącego budynku gospodarczego części ściany, postępowanie poprowadzić należy w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła [...]. W skardze domaga się rozpatrzenia sprawy trybie art. 48 Prawa budowlanego. Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi. Uczestnik postępowania [...] poparł skargę [...] Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem /jeżeli ustawy nie stanowią inaczej/. Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/ w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone. Z treści skargi wynika, że [...] kwestionuje uzasadnienie zaskarżonej decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. a samo rozstrzygnięcie decyzji kasacyjnej nie budzi wątpliwości. Zdaniem skarżącej podstawę materialnoprawną przyszłej decyzji organu I instancji winien stanowić wyłącznie przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.A Przepis ten brzmi, że właściwy organ Sygn.akt SA/Sz 1366/02 nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, albo zgłoszenia, bądź też realizowanego pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Stanowisku temu nie można odmówić słuszności. Zgodnie z treścią art. 51 ust.1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane właściwy organ nakłada na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia i wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Obowiązek ten powstaje między innymi wtedy, gdy roboty budowlane w sposób istotny odbiegają od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu bądź przepisach /art. 50 ust.1 pkt 3 ustawy/. W rozpoznawanej sprawie organ nadzoru budowlanego I instancji z naruszeniem tegoż przepisu zobowiązał inwestora do przedłożenia dokumentacji celem sanowania powstałej samowoli . Zebrane przez organ dowody, w tym również zdjęcia wskazują raczej na to, że w miejsce starego zniszczonego drewnianego budynku gospodarczego postawiono nowy drewniany budynek o innych wymiarach, który użytkowany jest jako garaż. Nietrafne wtedy okazałoby się stanowisko inwestorki, że przeprowadziła ona jedynie w 1998r. remont istniejącego budynku gospodarczego, który nie wymagał pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego remont jest wykonywaniem w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji. Natomiast przez budowę należy rozumieć wykonanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę , rozbudowę, nadbudowę, oraz przebudowę obiektu budowlanego /art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego/. W rozumieniu art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego, roboty budowlane to między innymi budowa obiektu budowlanego. W związku z powyższym stwierdzić należy, że [...] /inwestorka/ prowadziła roboty budowlane , co zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego wymaga pozwolenia na budowę. Ustalenie wykonania robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia musiałoby prowadzić do nakazania rozbiórki obiektu. Prawo budowlane w sposób rygorystyczny traktuje wypadki tzw. samowoli budowlanej i wymaga bezwzględnie, wypadku jej stwierdzenia, usunięcia skutków sprzecznych z prawem budowlanym działań. W takiej sytuacji nie można akceptować legalizacji w trybie art. 51 ust.1 pkt 2 w związku z art. 71 Prawa budowlanego samowoli budowlanej i samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu. Zatem bez jednoznacznego wyjaśnienia przez organ nadzoru budowlanego I instancji, czy wykonywane przez inwestorka roboty budowlane stanowiły remont drewnianego budynku gospodarczego czy też jego odbudowę, przebudowę bądź rozbudowę, nie jest możliwa ocena czy decyzja z dnia 11 maja 2002r. miała oparcie w obowiązującym prawie, czy też - jak tego dowodziła skarżąca - wydana została z naruszeniem prawa. Biorąc powyższe od uwagę uznać należało, że zaskarżona decyzja wydana została z istotnym naruszeniem art.7, art. 77 § 1 i art. 107 kpa i dlatego Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/orzekł jak sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło