SA/Sz 1367/02

WyrokWSA w Szczecinie2004-05-20

Skład orzekający: Grzegorz Jankowski, Marzena Kowalewska, Arkadiusz Windak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy oświadczenie złożone przez stronę postępowania, które okazało się niezgodne z prawdą, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 KPA, nawet jeśli fałsz ten nie został stwierdzony prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie odmówiły wznowienia postępowania, opierając się na braku prawomocnego orzeczenia stwierdzającego fałsz dowodu. W ocenie Sądu, oświadczenie strony, które okazało się niezgodne z prawdą, mogło stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 KPA, jako przytoczenie nowego dowodu, który nie był znany organowi wydającemu pierwotną decyzję. Organy powinny były rozpatrzyć tę przesłankę, zamiast skupiać się wyłącznie na braku formalnego stwierdzenia fałszu.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na budowę garażu, twierdząc, że dowody, na podstawie których wydano pozwolenie (w tym oświadczenie jednego ze współwłaścicieli), okazały się fałszywe. Organy obu instancji odmówiły wznowienia, wskazując na brak prawomocnego orzeczenia stwierdzającego fałsz dowodów. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów KPA, w tym brak ustosunkowania się do argumentów dotyczących fałszu intelektualnego oraz art. 7 KPA.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta i orzekł o kosztach postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski /spr./ Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant Beata Majewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2004r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na budowę I.uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] nie orzeka w przedmiocie wykonania uchylonych decyzji II.zasądza od Wojewody na rzecz pełnomocnika skarżącego kwotę[...].tytułem zwrotów kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] . Prezydent na podstawie art. 149 § 3 w związku z art. 145§ 1 pkt 1 § 2 i 3 ustawy z 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego /tj. Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm./ odmówił wznowienia postępowania administracyjnego na wniosek [...]działającego przez pełnomocnika - adwokata, w sprawie pozwolenia na budowę garażu na terenie nieruchomości w [...], Jak wynika z uzasadnienia decyzji Prezydent decyzją z[...]. udzielił [...]pozwolenia na budowę garażu na nieruchomości przy ul. [...]. Jako dowód stwierdzający prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, inwestor przedłożył akt notarialny umowy sprzedaży, zgody trzech współwłaścicieli nieruchomości oraz zgodę [...]i jej oświadczenie, że jest jedynym spadkobiercą po zmarłej matce[...], właścicielce % udziału w nieruchomości. Budowę garażu zakończono[...]. . W dniu[...].[...], od 1999r. właściciel części nieruchomości przy ul. [...]działając przez pełnomocnika po zapoznaniu się z aktami sprawy złożył wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art.145 § 1 pkt 1 kpa i stwierdził, że dowody na podstawie, których udzielono [...]pozwolenia na budowę garażu okazały się fałszywe tj. oświadczenie [...]nie odpowiadało prawdzie i wskazał na postanowienie Sądu Rejonowego z[...]. ustanawiające spadkobierczynią [...] Wezwaniem z[...]. organ wezwał [...]do uzupełnienia braków formalnych wniosku o dokument potwierdzony orzeczeniem Sądu lub innego organu, stwierdzający sfałszowanie dowodów, na podstawie których ustalono istotne dia sprawy okoliczności faktyczne. W odpowiedzi pełnomocnik strony pismem z[...]. wystąpił z wnioskiem do Prezydenta o przeprowadzenie dowodu na okoliczność fałszu intelektualnego. Nadto organ stwierdził w uzasadnieniu, że w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, aby przyjąć zaistnienie podstawy 3 Sygn.akt SA/Sz 1367/02 \,-/znowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 1 sfałszowanie dowodu musi zostać stwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu. W odwołaniu od decyzji Prezydenta pełnomocnik [...]zarzucił rażące naruszenie Kodeksu postępowania administracyjnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 oraz § 2 i 3. Zdaniem pełnomocnika w sprawie posłużono się fałszywym dowodem z art. 145 § 3 kpa nadto wywodzi on , że fałsz pozostaje fałszem także bez sfałszowanego czy przerobionego dokumentu. Według obecnej interpretacji kodeksu karnego [...]nie może być pociągnięta do odpowiedzialności - czyli postępowanie przed sądem ...."nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa". Organ nie ustosunkował się do treści art. 145 § 2 i 3 Kpa. Decyzją z[...]. Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 145 § 1 pkt 1 i art. 151 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ II instancji stwierdził, że wznowienie postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 jest możliwe gdy dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe, a sfałszowanie dowodu musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu. Powołanie jako podstawy wznowienia art. 145 § 1 pkt 1 kpa przy braku stwierdzania prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu sfałszowania dowodu nakazuje stwierdzenie nieważności decyzji. Odnosząc się do treści art. 145 § 2 kpa Wojewoda uważa, że nie jest wystarczającą przesłanką iż fałsz jest oczywisty lecz dodatkowo musi mieć miejsce konieczność wznowienia niezbędna dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. W takiej sytuacji postępowanie może być wznowione przed stwierdzeniem faktu fałszu orzeczeniem sądu lub innego organu. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik [...]wniósł o uchylenie decyzji Wojewody i zarzucił, że w decyzji organ nie ustosunkował się do argumentów dot. art. 145 § 3 kpa zawartych w odwołaniu. Organ naruszył też art. 7 Kpa przez to, że odmówił zbadania czy oświadczenie z poświadczeniem nieprawdy było złożone świadomie. 4 Sygn.akt SA/Sz 1367/02 W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sad Administracyjny uznał, co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonych decyzji prowadzona na podstawie art. 3 i 134 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ wykazała, że skarga jest zasadna, chociaż z innych względów niż przytoczone w uzasadnieniu. Właściwość Sądu ustalono na podstawie art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w myśl, którego sprawy, w których skargi zostały wniesione o Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem[...]. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny. Wznowienie postępowania administracyjnego jest trybem nadzwyczajnym postępowania i służy usunięciu ciężkich wad postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji administracyjnej. W pierwszej kolejności organ musi ustalić czy są podstawy do wzruszenia decyzji ostatecznej. Zgodnie z treścią art. 147 kpa wznowienie postępowania administracyjnego może nastąpić z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 145a następuje tylko na żądanie strony. Jak wynika z akt administracyjnych pełnomocnik [...]przywołuje w podaniu o wznowienie postępowania z [...]r. oraz we wniosku dowodowym z[...]. postanowienie [...]Sądu Rejonowego w [...]ustanawiające spadkobierczynią [...] Pełnomocnik wskazuje też jako podstawę wznowienia art. 145 § 1 pkt 1 kpa -dowody na podstawie, których ustalono istotne dla sprawy okoliczności okazały się fałszywe i sugeruje, że w sprawie miał miejsce tzw. fałsz intelektualny na skutek oświadczenia złożonego przez [...] Organy I i II instancji podążyły tym tokiem rozumowania i próbowały wykazać, że przesłanka z art. 145 § 1 pkt 1 kpa nie wystąpiła gdyż nie została potwierdzona orzeczeniem sądu lub innego organu. Sygn.akt SA/Sz 1367/02 Sąd nie podziela wywodów i argumentów organów administracji dotyczących odmowy wznowienia postępowania ze względu na nie wystąpienie przesłanki z art. 145 § 1 )kt 1 kpa. W ocenie Sądu oświadczenie [...] nie nosi w sobie znamion przestępstwa opisanego w przepisach kodeksu karnego a przesłanka, którą organ powinien rozpatrzyć jest wymieniona w art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Pełnomocnik [...] przywołując wymienione postanowienie Sądu Rejonowego w istocie przytacza nowy dowód istniejący w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę garażu z 25 kwietnia 1996r., nie znany organowi, który wydał decyzję. Wznowienie postępowania administracyjnego możliwe jest na wniosek lub z urzędu i wobec przytoczenia przez stronę wspomnianej przesłanki Prezydent S. powinien odnieść się do niej w postępowaniu wstępnym. Jeżeli organ I instancji uzna, że zachodzą warunki do wznowienia postępowania, to wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania, które staje się podstawą do ustalenia czy przesłanka z art. 145 kpa rzeczywiście wystąpiła i czy miała wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W tym stadium Prezydent S. rozstrzyga sprawę w oparciu o art. 146 lub 151 kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu Wojewoda Z. nieprawidłowo przywołał w podstawie prawnej decyzji art. 151 § 1 pkt 1 kpa. Skoro decyzja Wojewody utrzymuje w mocy decyzję o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego, to podstawą prawną takiego rozstrzygnięcia jest art. 149 § 3 kpa. Biorąc pod uwagę charakter prawny decyzji o odmowie wznowienia postępowania Sąd nie rozstrzygał w przedmiocie wykonania uchylonych decyzji. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.145 § 1 pkt 1c ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ uchylił decyzje organów obu instancji i rozstrzygnął o kosztach postępowania na podstawie art. 200 tej ustawy

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło