SA/Sz 1373/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Makowska/spr/ Sędzia WSA Barbara Gebel Protokolant Joanna Białas-Gołąb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2004r. sprawy ze skargi P. J. na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie odszkodowania za szkodę z tytułu egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym /. uchyla zaskarżoną decyzję II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości III. zasądza od Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz P. J. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania [..] wnioskiem z dnia [..]powołując się na art. 156 § 1 kpa, wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o przyznanie odszkodowania za poniesioną szkodę powstałą wskutek wydania decyzji i postanowienia do sprawy, która się skończyła ukaraniem go grzywną w wysokości [..] Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia[..]. sygn. Akt [..]po rozpatrzeniu skargi [..]na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zobowiązał ten organ do wydania, w terminie 30 dni od daty doręczenia tego wyroku, decyzji w sprawie wniosku P[..] o ustalenie odszkodowania za poniesioną szkodę z tytułu egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd między innymi wskazał, że "złożenie wniosku powoduje wszczęcie postępowania administracyjnego, które winno być zakończone w sposób przewidziany Kpa. Przekonanie organu o bezzasadności wniosku /żądania/ skarżącego o wypłacenie odszkodowania nie zwalnia organu od jego rozpoznania. Ewentualna bezzasadność żądania strony musi być wykazana w decyzji załatwiającej sprawę do jej istoty. Decyzją z dnia[..]. Nr [..] wydaną na podstawie art. 104 Kpa, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, odmówił [..]ustalenia odszkodowania za poniesioną szkodę z tytułu egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego celu przymuszenia [..]do wykonania ostatecznej decyzji w sprawie samowoli budowlanej, postanowieniem z dnia[..]. znak [..]nałożył grzywnę w wysokości [..]zł. w celu wymuszenia wykonania zakończonego postępowania ostateczną decyzją administracyjną. [..] wykonał ostateczną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zatem odstąpiono od prowadzenia dalszego postępowania egzekucyjnego. Dalsze postępowanie egzekucyjne zostało zaniechane, w konsekwencji nie powstała szkoda skutkująca odszkodowaniem za ewentualne nie udokumentowane straty w wysokości [..] zł poniesione przez [..]. W odwołaniu od powyższej decyzji [..] podniósł, że domaga się odszkodowania "za całokształt" prowadzonych procedur przez PINP i WINB i wniósł o zmianę tej decyzji poprzez przyznanie wnioskowanego odszkodowania i zadośćuczynienia, bądź jej uchylenie z uwagi na to, że wydał ją nieuprawniony organ. 3 Sygn.aktSA/Sz 1373/02 Nadto wniósł o wyłączenie Inspektora Nadzoru Budowlanego od rozpatrzenia odwołania. i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia[..]. Nr [..]wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 105 § 1 Kpa, po rozpatrzeniu odwołania - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, jak wynika to z uzasadnienia decyzji, że [..]nie poniósł szkody na skutek wydania decyzji z naruszeniem przepisu art. 156 § 1. Nie powstała zatem szkoda skutkująca odszkodowaniem za rzeczywiste straty poniesione przez skarżącego. Po wszczęciu postępowania w wyniku złożonego wniosku należało stwierdzić, że zachodzą okoliczności z art. 105 Kpa. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego [..]wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania. Skarżący zarzucił decyzji ostatecznej obrazę przepisów postępowania i prawa materialnego przez niewłaściwą ich interpretację i błędne zastosowanie, a w szczególności: * błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych w podstawie decyzji, * nie wyznaczenie rozprawy administracyjnej, co skutkowało nie zapewnieniem stronie czynnego udziału w postępowaniu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie wszczęto zostało na wniosek [..] o odszkodowanie za poniesioną szkodę, którą wnioskodawca określił dosłownie następująco: "powstałą wskutek wydania waszej decyzji i postanowienia do sprawy, która się zakończyła ukaraniem mnie grzywną wysokości [...] zł.". Treść tego wniosku nie wskazuje ani dat, ani numeru decyzji lub innego aktu administracyjnego, jak też przedmiotu postępowania, którego dotyczy roszczenie składającego pismo. Jeśli zatem organ uznał, że nie zachodzi potrzeba wezwania wnioskodawcy do usunięcia braków wniosku w tym zakresie /art.64 § 2 Kpa/, bowiem dla organu oczywistym było, że żądanie dotyczy postępowania zakończonego postanowieniem z dnia[..]. znak [..]nakładającego na [..]grzywnę w ceiu przymuszenia wykonania decyzji ostatecznej orzekającej nakaz rozbiórki, to w ślad za tak 4 Sygn.akt SA/Sz 1373/02 określonym przedmiotem wniosku organ powinien był zgromadzić materiał dowodowy niezbędny do rozpatrzenia tego wniosku. Tymczasem w aktach administracyjnych przedstawionych sądowi, brak jest jakichkolwiek materiałów pozwalających na wydanie rozstrzygnięcia. Organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji wprawdzie powołał się na wyżej wskazane postanowienie, ale w aktach go nie zamieścił, jak też nie zawarł w nich żadnych innych dokumentów, a więc decyzji ostatecznej, na skutek której zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne obowiązku o charakterze niepieniężnym oraz akt tego postępowania egzekucyjnego. Organ odwoławczy, co prawa dokonał ogólnej kwalifikacji prawnej wniosku /od czego uchylił się organ I instancji/ i przyjął, że żądanie oparte jest na przepisie art. 160 Kpa, jednakże wydając decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 105 § 1 Kpa nie uzupełnił materiału dowodowego w takim stopniu, aby możliwe było skuteczne skontrolowanie ustalenia, że "[..] nie poniósł szkody na skutek wydania decyzji z naruszeniem przepisu art. 156 § 1. Nie powstała zatem szkoda skutkująca odszkodowaniem za rzeczywiste straty poniesione przez skarżącego". W ten sposób naruszone zostały zasady ogólne postępowania administracyjnego określone w art.7 i 8 Kpa oraz przepisy art. 77 § 1, art. 80 kpa, a w konsekwencji art. 107 § 3 Kpa. Powyższe uchybienia uniemożliwiają, w aktualnym stanie materiału dowodowego sprawy ustosunkowanie się przez Sąd do zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych i dokonanie kontroli przyjętej w zaskarżonej decyzji podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Ponadto, z akt organu II instancji nie wynika czy i w jaki sposób rozpatrzony został wniosek [..]zawarty w odwołaniu o "wyłącznie WINB z rozpatrzenia odwołania". W tym stanie rzeczy, nie przesądzając ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy, należało z powodu wymagających usunięcia uchybień, o jakich mowa wyżej, uchylić zaskarżoną decyzję. Wyrok oparty został o przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/. wnioskiem z dnia[..]. powołując się na art. 156 § 1 kpa, wystąpił do Inspektora Nadzoru Budowlanego o przyznanie odszkodowania za poniesioną szkodę powstałą wskutek wydania decyzji i postanowienia do sprawy, która się skończyła ukaraniem go grzywną w wysokości[..]. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [..]. sygn. Akt [..]po rozpatrzeniu skargi [..] na bezczynność Inspektora Nadzoru Budowlanego zobowiązał ten organ do wydania, w terminie 30 dni od daty doręczenia tego wyroku, decyzji w sprawie wniosku [..]o ustalenie odszkodowania za poniesioną szkodę z tytułu egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd między innymi wskazał, że "złożenie wniosku powoduje wszczęcie postępowania administracyjnego, które winno być zakończone w sposób przewidziany Kpa. Przekonanie organu o bezzasadności wniosku /żądania/ skarżącego o wypłacenie odszkodowania nie zwalnia organu od jego rozpoznania. Ewentualna bezzasadność żądania strony musi być wykazana w decyzji załatwiającej sprawę do jej istoty. Decyzją z dnia[..]. Nr [..]wydaną na podstawie art. 104 Kpa, Inspektor Nadzoru Budowlanego, odmówił [..]ustalenia odszkodowania za poniesioną szkodę z tytułu egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w celu przymuszenia [..] do wykonania ostatecznej decyzji w sprawie samowoli budowlanej, postanowieniem z dnia[..]. znak [..]nałożył grzywnę w wysokości [..]zł. w celu wymuszenia wykonania zakończonego postępowania ostateczną decyzją administracyjną. [..]wykonał ostateczną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zatem odstąpiono od prowadzenia dalszego postępowania egzekucyjnego. Dalsze postępowanie egzekucyjne zostało zaniechane, w konsekwencji nie powstała szkoda skutkująca odszkodowaniem za ewentualne nie udokumentowane straty w wysokości [..]zł poniesione przez [..]. W odwołaniu od powyższej decyzji [..]podniósł, że domaga się odszkodowania "za całokształt" prowadzonych procedur przez PINP i WINB i wniósł o zmianę tej decyzji poprzez przyznanie wnioskowanego odszkodowania i zadośćuczynienia, bądź jej uchylenie z uwagi na to, że wydał ją nieuprawniony organ. 3 Sygn.aktSA/Sz 1373/02 Nadto wniósł o wyłączenie Inspektora Nadzoru Budowlanego od rozpatrzenia odwołania. Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [..] . Nr [..]wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 105 § 1 Kpa, po rozpatrzeniu odwołania - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, jak wynika to z uzasadnienia decyzji, że [..]nie poniósł szkody na skutek wydania decyzji z naruszeniem przepisu art. 156 § 1. Nie powstała zatem szkoda skutkująca odszkodowaniem za rzeczywiste straty poniesione przez skarżącego. Po wszczęciu postępowania w wyniku złożonego wniosku należało stwierdzić, że zachodzą okoliczności z art. 105 Kpa. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego [..]wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania. Skarżący zarzucił decyzji ostatecznej obrazę przepisów postępowania i prawa materialnego przez niewłaściwą ich interpretację i błędne zastosowanie, a w szczególności: * błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych w podstawie decyzji, * nie wyznaczenie rozprawy administracyjnej, co skutkowało nie zapewnieniem stronie czynnego udziału w postępowaniu. Inspektor Nadzoru Budowlanego odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie wszczęto zostało na wniosek [..] o odszkodowanie za poniesioną szkodę, którą wnioskodawca określił dosłownie następująco: "powstałą wskutek wydania waszej decyzji i postanowienia do sprawy, która się zakończyła ukaraniem mnie grzywną wysokości [..]zł.". Treść tego wniosku nie wskazuje ani dat, ani numeru decyzji lub innego aktu administracyjnego, jak też przedmiotu postępowania, którego dotyczy roszczenie składającego pismo. Jeśli zatem organ uznał, że nie zachodzi potrzeba wezwania wnioskodawcy do usunięcia braków wniosku w tym zakresie /art.64 § 2 Kpa/, bowiem dla organu oczywistym było, że żądanie dotyczy postępowania zakończonego postanowieniem z dnia [..]. znak [..]nakładającego na [..] grzywnę w ceiu przymuszenia wykonania decyzji ostatecznej orzekającej nakaz rozbiórki, to w ślad za tak 4 Sygn.akt SA/Sz 1373/02 określonym przedmiotem wniosku organ powinien był zgromadzić materiał dowodowy niezbędny do rozpatrzenia tego wniosku. Tymczasem w aktach administracyjnych przedstawionych sądowi, brak jest jakichkolwiek materiałów pozwalających na wydanie rozstrzygnięcia. Organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji wprawdzie powołał się na wyżej wskazane postanowienie, ale w aktach go nie zamieścił, jak też nie zawarł w nich żadnych innych dokumentów, a więc decyzji ostatecznej, na skutek której zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne obowiązku o charakterze niepieniężnym oraz akt tego postępowania egzekucyjnego. Organ odwoławczy, co prawa dokonał ogólnej kwalifikacji prawnej wniosku /od czego uchylił się organ I instancji/ i przyjął, że żądanie P. J. oparte jest na przepisie art. 160 Kpa, jednakże wydając decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 105 § 1 Kpa nie uzupełnił materiału dowodowego w takim stopniu, aby możliwe było skuteczne skontrolowanie ustalenia, że "P. J. nie poniósł szkody na skutek wydania decyzji z naruszeniem przepisu art. 156 § 1. Nie powstała zatem szkoda skutkująca odszkodowaniem za rzeczywiste straty poniesione przez skarżącego". W ten sposób naruszone zostały zasady ogólne postępowania administracyjnego określone w art.7 i 8 Kpa oraz przepisy art. 77 § 1, art. 80 kpa, a w konsekwencji art. 107 § 3 Kpa. Powyższe uchybienia uniemożliwiają, w aktualnym stanie materiału dowodowego sprawy ustosunkowanie się przez Sąd do zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych i dokonanie kontroli przyjętej w zaskarżonej decyzji podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Ponadto, z akt organu II instancji nie wynika czy i w jaki sposób rozpatrzony został wniosek P. J. zawarty w odwołaniu o "wyłącznie WINB z rozpatrzenia odwołania". W tym stanie rzeczy, nie przesądzając ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy, należało z powodu wymagających usunięcia uchybień, o jakich mowa wyżej, uchylić zaskarżoną decyzję. Wyrok oparty został o przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/.